Ένα σχέδιο ύψους 2,45 δισ. δολαρίων για τους πρώτους έξι μήνες ανάκαμψης της Γάζας αναμένεται να παρουσιάσει την Τετάρτη το Συμβούλιο Ειρήνης του Ντόναλντ Τραμπ, επιχειρώντας να χαράξει έναν συγκεκριμένο οδικό χάρτη για την ανοικοδόμηση, τη διακυβέρνηση, «την οικονομία και την ασφάλεια της κατεστραμμένης περιοχής», όπως ανέφερε το Axios.

Σύμφωνα με την ίδια πηγή, που εξασφάλισε αντίγραφο του σχεδίου, η πρόταση περιλαμβάνει συνολικά 66 έργα και αποτελεί ένα από τα πληρέστερα μέχρι σήμερα πλάνα για το πώς θα μπορούσαν να διαμορφωθούν οι πρώτοι μήνες της μεταπολεμικής περιόδου στη Γάζα.

Το σχέδιο είναι αποτέλεσμα περίπου ενός έτους προετοιμασίας από δεκάδες ανθρώπους που εργάζονται τόσο στο Συμβούλιο Ειρήνης, στο οποίο συμμετέχουν 28 χώρες, όσο και στην παλαιστινιακή τεχνοκρατική κυβέρνηση.

Οι προβλεπόμενες δαπάνες καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα αναγκών – από την προσωρινή στέγαση των εκτοπισμένων, την απομάκρυνση των ερειπίων και την αποκατάσταση νοσοκομείων μέχρι την επανεκκίνηση της οικονομίας και την ανάπτυξη πολυεθνικής δύναμης ασφαλείας.

«Το σχέδιο δείχνει πώς μπορείς να στήσεις μια κυβέρνηση από το μηδέν, μια οικονομία μέσα από τα συντρίμμια και μια περιοχή μέσα από την καταστροφή», δήλωσε στο Axios αξιωματούχος του Συμβουλίου Ειρήνης.

Ζημιές 35,2 δισ. δολαρίων – Πάνω από 71 δισ. για την πλήρη ανοικοδόμηση

Το εξαμηνιαίο πρόγραμμα των 2,45 δισ. δολαρίων αποτελεί μόνο την πρώτη φάση μιας πολύ μεγαλύτερης προσπάθειας.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που περιλαμβάνονται στο σχέδιο, οι υλικές ζημιές στη Γάζα ανέρχονται σε περίπου 35,2 δισ. δολάρια, ενώ για την πλήρη ανάκαμψη και ανοικοδόμησή της θα απαιτηθούν περίπου 71,4 δισ. δολάρια μέσα στην επόμενη δεκαετία.

Τα 66 έργα του προγράμματος χωρίζονται σε έξι βασικούς τομείς: ανάπτυξη υποδομών, ανθρώπινη ανάπτυξη, επιτάχυνση της οικονομίας, ψηφιακός μετασχηματισμός, νομικές υποθέσεις, καθώς και ειρήνη και ασφάλεια.

Το μεγαλύτερο κομμάτι των προβλεπόμενων δαπανών για τις υποδομές φτάνει περίπου το 1 δισ. δολάρια.

Από αυτά, περίπου 400 εκατ. δολάρια προορίζονται για προσωρινά καταλύματα, 275 εκατ. για την απομάκρυνση ερειπίων και μη εκραγέντων πυρομαχικών, 50 εκατ. για την αποκατάσταση νοσοκομείων και 30 εκατ. δολάρια για την επισκευή του σοβαρά κατεστραμμένου οδικού δικτύου της Γάζας.

Προβλέπεται επίσης η επισκευή των συνοριακών περασμάτων, η αποκατάσταση των δικτύων ηλεκτροδότησης και ύδρευσης και η εγκατάσταση 25.000 φορητών συστημάτων ηλιακής ενέργειας.

Το σχέδιο προβλέπει ακόμη τη μόνιμη πλήρωση σηράγγων που βρίσκονται κάτω από τοποθεσίες στις οποίες πρόκειται να υλοποιηθούν έργα ανοικοδόμησης υψηλής προτεραιότητας.

885 εκατ. δολάρια για την ασφάλεια

Ένα δεύτερο ιδιαίτερα μεγάλο σκέλος του προγράμματος αφορά την ασφάλεια, για την οποία προβλέπονται συνολικές δαπάνες περίπου 885 εκατ. δολαρίων.

Περίπου 275 εκατ. δολάρια προορίζονται για τη δημιουργία μόνιμης, ενισχυμένης εγκατάστασης στη Ράφα, η οποία θα μπορεί να υποστηρίζει έως και 5.000 μέλη της Διεθνούς Δύναμης Σταθεροποίησης (ISF).

Άλλα 140 εκατ. δολάρια προβλέπονται για τη στρατολόγηση, την εκπαίδευση, τον εξοπλισμό και την ανάπτυξη μιας πολυεθνικής δύναμης ασφαλείας.

Παράλληλα, περίπου 120 εκατ. δολάρια θα κατευθυνθούν στη συγκρότηση και ενεργοποίηση της νέας παλαιστινιακής αστυνομικής δύναμης.

Χιλιάδες Παλαιστίνιοι από τη Γάζα έχουν ήδη επιλεγεί και περάσει από τους απαραίτητους ελέγχους προκειμένου να υπηρετήσουν στη νέα αστυνομία. Ωστόσο, σύμφωνα με το Axios, το Ισραήλ μέχρι στιγμής δεν τους επιτρέπει να εγκαταλείψουν τη Γάζα για να εκπαιδευτούν στην Αίγυπτο.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η πρόβλεψη 20 εκατ. δολαρίων για πρόγραμμα εξαγοράς όπλων. Μέσω αυτού θα παρέχονται κίνητρα ώστε μέλη της Χαμάς και άλλων ένοπλων οργανώσεων να παραδίδουν όπλα και πυρομαχικά, τα οποία στη συνέχεια θα καταστρέφονται με ασφαλή τρόπο.

Σε μεταγενέστερο στάδιο, η παλαιστινιακή τεχνοκρατική κυβέρνηση προβλέπεται να αναλάβει και τη διαχείριση των συνοριακών περασμάτων της Γάζας με το Ισραήλ και την Αίγυπτο, τόσο για τη μετακίνηση ανθρώπων όσο και για τη διακίνηση εμπορευμάτων.

Προτεραιότητα να στεγαστούν οι εκτοπισμένοι εκτός σκηνών

Μία από τις πιο επείγουσες ανάγκες που επιχειρεί να αντιμετωπίσει το σχέδιο είναι η στέγαση των Παλαιστινίων που εξακολουθούν να ζουν σε σκηνές.

Περίπου 400 εκατ. δολάρια προβλέπεται να διατεθούν για μονωμένους προκατασκευασμένους οικίσκους, στους οποίους θα μπορούν να μεταφερθούν εκτοπισμένοι που σήμερα διαμένουν σε πρόχειρους καταυλισμούς.

Ξεχωριστά από αυτό το πρόγραμμα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα σχεδιάζουν να χρηματοδοτήσουν ένα πιλοτικό έργο στην περιοχή της Ράφα με την ονομασία «Emirati Neighborhood» («Εμιρατινή Γειτονιά»).

Ο νέος οικισμός σχεδιάζεται ώστε να μπορεί να στεγάσει 50.000 ανθρώπους που σήμερα ζουν σε σκηνές και θα διαθέτει αυτόνομα δίκτυα βασικών υπηρεσιών.

Επιπλέον, περίπου 300 εκατ. δολάρια του συνολικού σχεδίου προορίζονται για προγράμματα υγείας, εκπαίδευσης και κοινωνικής πρόνοιας.

Από ψηφιακές ταυτότητες και 4G μέχρι νέο επενδυτικό ταμείο

Το σχέδιο δεν περιορίζεται στην αντιμετώπιση των άμεσων ανθρωπιστικών αναγκών ή στην αποκατάσταση των κατεστραμμένων υποδομών. Ένας από τους βασικούς στόχους του είναι να δημιουργηθεί η υποδομή πάνω στην οποία θα μπορεί να λειτουργήσει μια παλαιστινιακή διοίκηση και, ταυτόχρονα, να αρχίσει να επανεκκινείται ο ιδιωτικός τομέας της Γάζας.

Μεταξύ των έργων που προβλέπονται είναι η δημιουργία συστήματος ψηφιακής ταυτότητας, η καθιέρωση ψηφιακών πληρωμών, η ανάπτυξη δικτύου 4G, καθώς και ηλεκτρονικών συστημάτων για την υγεία και την εκπαίδευση.

Προβλέπονται ακόμη επιχορηγήσεις για να μπορέσουν μικρές επιχειρήσεις να επαναλειτουργήσουν, καθώς και η δημιουργία ενός νέου επενδυτικού ταμείου για τη Γάζα.

Το Συμβούλιο Ειρήνης και η παλαιστινιακή τεχνοκρατική κυβέρνηση υποστηρίζουν ότι η διαδικασία ανάκαμψης θα πρέπει να καθοδηγείται από τους ίδιους τους Παλαιστινίους και να στηρίζεται στην αρχή της «παλαιστινιακής ιδιοκτησίας» της διαδικασίας.

Το μεγάλο εμπόδιο: Ισραήλ και Χαμάς

Παρά το εύρος του σχεδίου, η εφαρμογή του εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη συνεργασία τόσο του Ισραήλ όσο και της Χαμάς.

Σύμφωνα με το Axios, η κυβέρνηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει συμφωνήσει επί της αρχής με ορισμένα στοιχεία του σχεδίου που είχαν συζητηθεί προηγουμένως, αλλά δεν έχει προχωρήσει στην εφαρμογή τους, κυρίως για λόγους που συνδέονται με την εσωτερική πολιτική κατάσταση ενόψει των ισραηλινών εκλογών.

Από την άλλη πλευρά, η Χαμάς έχει συμφωνήσει επί της αρχής να αφοπλιστεί. Η δέσμευση αυτή, ωστόσο, δεν έχει ακόμη δοκιμαστεί στην πράξη, εν μέρει επειδή το Ισραήλ δεν εφαρμόζει την προβλεπόμενη 14ήμερη κατάπαυση του πυρός πριν από την έναρξη της διαδικασίας αποστρατιωτικοποίησης.

Το Συμβούλιο Ειρήνης ελπίζει ότι μετά τις ισραηλινές εκλογές της 27ης Οκτωβρίου και τον σχηματισμό νέας κυβέρνησης θα μπορέσει επιτέλους να αρχίσει η διαδικασία ανάκαμψης της Γάζας.

Ωστόσο, σύμφωνα με την εκτίμηση που μεταφέρει το Axios, υπάρχει κίνδυνος οι εκλογές να μην οδηγήσουν σε ξεκάθαρη πολιτική λύση, με αποτέλεσμα να παραταθεί η περίοδος υπηρεσιακής κυβέρνησης και πολιτικού αδιεξόδου. Ένα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε να δημιουργήσει ακόμη περισσότερα εμπόδια στην εφαρμογή του σχεδίου.

Δεν έχουν βρεθεί ακόμη όλα τα 2,45 δισ. δολάρια

Ένα ακόμη μεγάλο ερώτημα αφορά τη χρηματοδότηση.

Το Συμβούλιο Ειρήνης και η παλαιστινιακή τεχνοκρατική κυβέρνηση δεν έχουν εξασφαλίσει ακόμη το σύνολο των 2,45 δισ. δολαρίων που απαιτούνται για το εξαμηνιαίο πρόγραμμα.

Αξιωματούχοι του Συμβουλίου υποστηρίζουν, πάντως, ότι δεν είναι απαραίτητο να υπάρχει διαθέσιμο ολόκληρο το ποσό από την πρώτη ημέρα που η νέα παλαιστινιακή τεχνοκρατική κυβέρνηση θα εισέλθει στη Γάζα.

Εκφράζουν παράλληλα την πεποίθηση ότι, εφόσον ξεπεραστούν τα πολιτικά εμπόδια, οι χώρες-δωρητές θα προχωρήσουν στη χρηματοδότηση των επιμέρους έργων.

Στην ενημέρωση του Συμβουλίου Ειρήνης την Τετάρτη το πρωί αναμένεται να συμμετάσχουν εκπρόσωποι από 35 χώρες, μεταξύ των οποίων η Ευρωπαϊκή Ένωση και αρκετά κράτη-μέλη της που δεν συμμετέχουν στο ίδιο το Συμβούλιο.

Στην εκδήλωση αναμένεται να μιλήσουν ο ανώτερος σύμβουλος και γαμπρός του Ντόναλντ Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, ο οποίος έχει διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στην προσπάθεια της αμερικανικής κυβέρνησης για τη Γάζα, καθώς και ο απεσταλμένος του Λευκού Οίκου Στιβ Γουίτκοφ.

Τους συμμετέχοντες θα ενημερώσουν επίσης ο ύπατος εκπρόσωπος του Συμβουλίου Ειρήνης Νικολάι Μλαντένοφ, ο πρώην πρωθυπουργός της Βρετανίας Τόνι Μπλερ, ο επικεφαλής της παλαιστινιακής τεχνοκρατικής κυβέρνησης Αλί Σάαθ, ο διοικητής της Διεθνούς Δύναμης Σταθεροποίησης, στρατηγός Τζάσπερ Τζέφερς, καθώς και οι σύμβουλοι του Συμβουλίου Ειρήνης Γιακίρ Γκαμπάι, Λιράν Τάνκμαν, Άριε Λάιτστοουν και Τζος Γκρούενμπαουμ.