Πίνακες του αναγεννησιακού καλλιτέχνη Αντονέλο ντα Μεσίνα εκλάπησαν από μουσείο στην Ακασίνα της Μεσσήνης της Σικελίας.

Η κλοπή έγινε το βράδυ της 15 Αυγούστου, κατά τις 21:50 τοπική ώρα (22:50 ώρα Ελλάδος).

Σύμφωνα με τον Ιταλικό Τύπο, οι δράστες, που κατάφεραν να παρακάμψουν τα συστήματα ασφαλείας, δεν έδρασαν τυχαία τη στιγμή που εκτός από την ησυχία του Δεκαπενταύγουστου, η προσοχή ήταν στραμμένη στο τελετουργικό της πομπής της Παναγίας της Κοίμησης της Θεοτόκου, με το λεγόμενο μεγάλο άρμα του Βάρα.

Τα έργα

Οι ληστές έκλεψαν τέσσερις πίνακες του 15ου αιώνα, του αναγεννησιακού καλλιτέχνη Αντονέλο ντα Μεσίνα, έργα του οποίου εκτίθενται και στο National Gallery του Λονδίνου.

Τα κλεμμένα έργα περιλαμβάνουν τρία από τα πέντε πάνελ από το διάσημο Πολύπτυχο του Αγίου Γρηγορίου και το πάνελ διπλής όψης με την Παναγία και τον Χριστό στην Πιετά.

Το μουσείο θα είναι κλειστό σήμερα λόγω της κλοπής.

Ο ειδικός στην τοπική ιστορία, Μάρκο Γκράσι δήλωε: «Είναι ένα πλήγμα στην καρδιά, όχι μόνο καλλιτεχνικά για τη Μεσσήνη, αλλά και για την ταυτότητά της. Έχουν κλέψει την ιστορία μας επειδή η Μεσσήνη έχει λίγα έργα του Αντονέλο».

Το πολύπτυχο, το οποίο είναι υπογεγραμμένο και χρονολογημένο στο πλαίσιο στο σκαλοπάτι του κεντρικού πάνελ, παραγγέλθηκε το 1473 για το μοναστήρι που προσαρτήθηκε στην εκκλησία Santa Maria extra moenia, γνωστή και ως San Gregorio.

Αρχικά, τα πάνελ ενώνονταν με ένα σκαλιστό και επιχρυσωμένο πλαίσιο σε ύστερο γοτθικό ρυθμό, το οποίο ίσως αφαιρέθηκε ήδη από τον 16ο αιώνα.

Το έργο βρίσκεται σε κακή κατάσταση διατήρησης λόγω των εξαιρετικά σοβαρών γεγονότων που έχει υποστεί σε όλη την ιστορία του.

Μετά τον διαμελισμό και τη διασπορά τουλάχιστον ενός από τα πάνελ, ίσως ήδη από τον 16ο αιώνα, αναστηλώθηκε δραστικά το 1842, με τη χρήση λειαντικών ουσιών για καθαρισμό.

Αλλά το πιο καταστροφικό γεγονός ήταν ο σεισμός της Μεσσήνης το 1908, ο οποίος κατέστρεψε το πρώην μοναστήρι του Αγίου Γρηγορίου, όπου στέγαζε το «Δημοτικό Μουσείο Πελοριτάνο», αφήνοντας τα έργα που σωζόντουσαν εκεί, συμπεριλαμβανομένου του Πολύπτυχου, στη βροχή που έπληξε την πόλη τις ημέρες αμέσως μετά την καταστροφή.

Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, χάθηκαν μεγάλα τμήματα του μανδύα της Παναγίας και του Αγίου Γρηγορίου.

Η αποκατάσταση

Οι εργασίες αποκατάστασης του πολύπτυχου ξεκίνησαν το 1912, με τη  διάσωση των πλευρικών πάνελ από τον Luigi Cavenaghi, η οποία περιελάμβανε ένα σχέδιο των χαμένων τμημάτων βασισμένο σε παλιές φωτογραφίες (εξακολουθούν να είναι ορατές, για παράδειγμα, στο χέρι του Αγίου Γρηγορίου).

Το κεντρικό πάνελ αποκαταστάθηκε από τον Tito Venturini Papari. Μια περαιτέρω αποκατάσταση πραγματοποιήθηκε το 1940-1942 στο Κεντρικό Ινστιτούτο Αποκατάστασης στη Ρώμη, ακολουθούμενη από εργασίες στο πάνελ του Αναγγελούντος Αγγέλου το 1981 από τον Ernesto Geraci, και μια πλήρης επιθεώρηση του πολύπτυχου το 2005-2006, με την ευκαιρία μιας μονογραφικής έκθεσης για τον καλλιτέχνη στο Scuderie del Quirinale.

Με την ευκαιρία αυτή, ήρθαν στο φως πολλά τμήματα που είχαν κρυφτεί από μεταγενέστερα βερνίκια και αποκαταστάσεις, όπως η αρχική διακόσμηση του μανδύα της Παναγίας με φυτικά μοτίβα (που προηγουμένως είχε συμπληρωθεί με χαμένη επιχρύσωση), και ο τόνος των κενών εξισορροπήθηκε για να διευκολυνθεί η ανάγνωση.

Οι έρευνες των Αρχών βρίσκονται σε εξέλιξη