Καταγγελίες για χρήση του κατασκοπευτικού λογισμικού Pegasus εναντίον δύο κορυφαίων προσωπικοτήτων της Σερβίας έρχονται στο φως της δημοσιότητας, λίγες μόνο ημέρες πριν από τις κρίσιμες βουλευτικές εκλογές της Κυριακής.

Σύμφωνα με έρευνα του καναδικού ερευνητικού φορέα Citizen Lab και της οργάνωσης ψηφιακών δικαιωμάτων Share Foundation το κινητό τηλέφωνο του πρύτανη του Πανεπιστημίου Βελιγραδίου, Βλάνταν Τζόκιτς, παραβιάστηκε επιτυχώς με τη χρήση του συγκεκριμένου λογισμικού, το οποίο έχει αναπτύξει η ισραηλινή εταιρεία NSO Group.

Παράλληλα, ο πρώην εισαγγελέας Ράντε Μπάγιτς ενημερώθηκε στις 13 Αυγούστου από τον κατασκευαστή της συσκευής του ότι το τηλέφωνό του είχε γίνει στόχος «μισθοφορικού λογισμικού κατασκοπείας».

• Διαβάστε: Pegasus / Στην Εισαγγελία Πρωτοδικών η έρευνα μετά τη μήνυση του Στέλιου Κούλογλου

Στην περίπτωση του Μπάγιτς, οι ερευνητές δεν κατάφεραν να εξακριβώσουν με βεβαιότητα εάν η επίθεση οδήγησε τελικά σε παραβίαση της συσκευής. Ο ίδιος, ωστόσο, εκτιμά ότι η στοχοποίησή του συνδέεται με τις δικαστικές υποθέσεις που είχε αναλάβει.

Τόσο ο πρύτανης όσο και ο πρώην εισαγγελέας έχουν βρεθεί σε αντιπαράθεση με το κυβερνών κόμμα της Σερβίας. Η πολιτική ένταση στη χώρα έχει ενισχυθεί τα τελευταία δύο χρόνια, καθώς η κυβέρνηση αντιμετωπίζει μαζικές φοιτητικές κινητοποιήσεις.

• Διαβάστε: Εκλογές στη Σερβία / Ο επικεφαλής της «Φοιτητικής λίστας» στο Tvxs

Το «περίεργο» δημοσίευμα

Ο Βλάνταν Τζόκιτς έχει εκφράσει δημόσια τη στήριξή του στους φοιτητές που συμμετέχουν στις διαδηλώσεις, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις από κυβερνητικούς κύκλους. Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε, μάλιστα, δημοσίευμα φιλοκυβερνητικής εφημερίδας που κυκλοφόρησε λίγα λεπτά πριν από τη δημοσιοποίηση της έκθεσης για την παρακολούθησή του.

Το άρθρο χαρακτήριζε τον πρύτανη «αρπακτικό» και περιλάμβανε ηχητικό υλικό από συνομιλίες του σχετικά με τις πολιτικές του φιλοδοξίες. Δεν διευκρινίστηκε, ωστόσο, με ποιον τρόπο η εφημερίδα απέκτησε τις συγκεκριμένες ηχογραφήσεις.

Από την πλευρά του, ο Ράντε Μπάγιτς είχε ασχοληθεί με μια ιδιαίτερα ευαίσθητη υπόθεση, η οποία αφορούσε κυβερνητικά στελέχη και την παράνομη άρση του καθεστώτος προστασίας ενός ιστορικού στρατιωτικού συγκροτήματος στο Βελιγράδι. Στον χώρο αυτό σχεδιαζόταν επενδυτικό έργο από αμερικανική εταιρεία ακινήτων, η οποία τελικά αποσύρθηκε από το σχέδιο στα τέλη του προηγούμενου έτους, επικαλούμενη τον σεβασμό της προς τον σερβικό λαό.

Ο πρώην εισαγγελέας θεωρεί ότι η συμμετοχή του στη συγκεκριμένη έρευνα αποτέλεσε την αιτία της παρακολούθησής του. «Κατά την άποψή μου, η εμπλοκή μου σε αυτή την υπόθεση ήταν ο μοναδικός λόγος για αυτή την παράνομη επίθεση με λογισμικό κατασκοπείας», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Σε γραπτή δήλωσή του, ο Βλάνταν Τζόκιτς υπογράμμισε ότι η παραβίαση του τηλεφώνου του αποτελεί σοβαρή προσβολή της ιδιωτικότητάς του, θέτοντας παράλληλα σε κίνδυνο την ασφάλεια και την ακεραιότητα του θεσμού που εκπροσωπεί. Ζήτησε, επίσης, να εντοπιστούν και να τιμωρηθούν οι υπεύθυνοι.

Το υπουργείο Εσωτερικών της Σερβίας δεν προχώρησε σε κάποιο σχόλιο για τις νέες αποκαλύψεις. Στο παρελθόν, πάντως, οι σερβικές αρχές έχουν απορρίψει αντίστοιχες κατηγορίες που αφορούσαν τη χρήση ψηφιακών εργαλείων παρακολούθησης.

Απάντηση δεν έδωσε ούτε η NSO Group, παρά τα ερωτήματα που της απηύθυνε το πρακτορείο Reuters. Η εταιρεία έχει ενταχθεί από το 2021 στη σχετική μαύρη λίστα της αμερικανικής κυβέρνησης, λόγω ανησυχιών για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η πάγια θέση της είναι ότι διαθέτει τα προϊόντα της αποκλειστικά σε κρατικές υπηρεσίες.

• Διαβάστε: Σκάνδαλο παρακολουθήσεων στην Σερβία / Απλοί πολίτες και φοιτητές στόχος του Pegasus

Οι συγκεκριμένες αποκαλύψεις έρχονται να προστεθούν σε προηγούμενη έρευνα της Share Foundation, η οποία δημοσιοποιήθηκε τον περασμένο μήνα. Σύμφωνα με τα ευρήματά της, τουλάχιστον 14 άτομα, μεταξύ των οποίων φοιτητές, ακτιβιστές και στελέχη της αντιπολίτευσης, είχαν βρεθεί στο στόχαστρο εξελιγμένων συστημάτων ψηφιακής παρακολούθησης ενόψει των τοπικών εκλογών του Μαρτίου.