Οι φοιτητικές κινητοποιήσεις στη Σερβία που διαρκούν για περισσότερους από οχτώ μήνες φαίνεται ότι ανατρέπουν τους συσχετισμούς δυνάμεων στην εσωτερική πολιτική σκηνή.

Οι φοιτητές ηγούνται ενός ευρύτατου  κινήματος κατά της κυβερνητικής διαφθοράς, το οποίο ξεκίνησε μετά την κατάρρευση ενός τσιμεντένιου στεγάστρου σε σιδηροδρομικό σταθμό και τον θάνατο 15 ανθρώπων στο βόρειο τμήμα της Σερβίας περασμένο Νοέμβριο.

Δημοσκόπηση που πραγματοποιήθηκε από τις 23 Ιουνίου μέχρι τις 5 Ιουλίου, με τη μεθοδολογία “πρόσωπο με πρόσωπο” (face to face), δείχνει ότι ο πολιτικός συνασπισμός του οποίου ηγείται ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς χάνει την παντοδυναμία. Την πρώτη θέση στις προτιμήσεις των πολιτών καταλαμβάνει ο πολιτικός συνδυασμός που ανήγγειλαν οι φοιτητές.

• Διαβάστε: «Φτάνει πια η σιωπή» / Μεγάλη διαδήλωση στη Σερβία τρεις μήνες μετά την τραγωδία στο Νόβι Σαντ

Το 54,8% των ερωτηθέντων απάντησε ότι θα υποστήριζαν την “Λίστα των φοιτητών” εάν σήμερα διεξάγονταν εκλογές ενώ το 42,1% τον συνασπισμό κομμάτων που ηγείται ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς (Προοδευτικό κόμμα, Σοσιαλιστές, μειονοτικά κόμματα).

Στην περίπτωση που στις εκλογές τα κόμματα της σημερινής αντιπολίτευσης κατέβαιναν με δικό τους συνδυασμό η “Λίστα των φοιτητών” θα λάμβανε το 45,9% των ψήφων, ο συνδυασμός με επικεφαλής τον Αλεξάνταρ Βούτσιτς το 41,4% και ο συνασπισμός της αντιπολίτευσης το 10,2% των ψήφων.

• Διαβάστε επίσης: Σερβία / 16 οι νεκροί από το δυστύχημα στο Νόβι Σαντ – Επιστολή αλληλεγγύης χιλιάδων διανοούμενων

Στο ερώτημα ποιες προσωπικότητες θα ήθελαν να δουν στην «Λίστα των φοιτητών» την πρώτη θέση καταλαμβάνει ο αντισφαιριστής Νόβακ Τζόκοβιτς ενώ στις δέκα πρώτες θέσεις βρίσκεται και το όνομα του καλαθοσφαιριστή Ντέγιαν Μπόντιρογκα.

Η δημοσκόπηση δείχνει επίσης ότι ο Αλεξάνταρ Βούτιστς χάνει την εμπιστοσύνη των πολιτών. Το 39,9% δήλωσαν ότι ποτέ δεν τον εμπιστεύτηκαν, το 34,2% δηλώνει απόλυτη εμπιστοσύνη. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το στοιχείο ότι το 12% του δείγματος αναφέρει ότι έπαψε να του έχει εμπιστοσύνη μετά την τραγωδία στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ και τις φοιτητικές κινητοποιήσεις.

Για την εξωτερική πολιτική η κοινή γνώμη φαίνεται ότι παραμένει διχασμένη ανάμεσα σε ανατολή και δύση.

Το 16,7% υποστηρίζει τη σύναψη στενότερων σχέσεων με τη Ρωσία και την Κίνα, το 28,5% επιθυμεί στάση ουδετερότητας αλλά με μεγαλύτερη κλίση προς τη Ρωσία ενώ το 18,5% εκφράζει σαφή προσανατολισμό προς τη δύση. Υπέρ της ένταξης στην ΕΕ τάχθηκε το 41% του δείγματος, κατά της ένταξης δήλωσε το 40 ενώ το 18,2% των πολιτών δήλωσαν αναποφάσιστοι.

Η δημοσκόπηση πραγματοποιήθηκε από την εταιρία Sprint Insight για λογαριασμό ιδρύματος Σέρβων της διασποράς. Το δείγμα αποτέλεσαν 1.458 πολίτες και η σύνθεση του εκφράζει τα επίσημα δημογραφικά στοιχεία του πληθυσμού της χώρας (αστικός-μη αστικός, ηλικία, εκπαίδευση, επάγγελμα-ιδιότητα, κ.α.).

Οι φοιτητές διαδηλώνουν από τον Νοέμβριο του 2024 ζητώντας να αποδοθούν ποινικές και πολιτικές ευθύνες για την τραγωδία στο Νόβι Σαντ όπου έχασαν τη ζωή τους 16 άνθρωποι όταν κατέρρευσε το γείσο στον σιδηροδρομικό σταθμό. Κατήγγειλαν τη διαφθορά και την αδιαφάνεια ως αιτία της τραγωδίας.

Στις αρχές Μαΐου του 2025, οι φοιτητές ζήτησαν την προκήρυξη πρόωρων βουλευτικών εκλογών, επισημαίνοντας ότι “η βαθιά ριζωμένη διαφθορά δεν επιτρέπει στους θεσμούς να λειτουργήσουν ανεξάρτητα και δημοκρατικά”.

Ανακοίνωσαν επίσης ότι με την προκήρυξη εκλογών θα καταθέσουν το δικό τους ψηφοδέλτιο που θα αποτελείται από εμπειρογνώμονες και διακεκριμένες προσωπικότητες χωρίς πολιτικό παρελθόν.