Ο γνωστός συγγραφέας Ρομπέρτο Σαβιάνο ζει εδώ και χρόνια υπό αστυνομική προστασία λόγω των αποκαλύψεών του για τη μαφία στη Νάπολη, στο βιβλίο του «Γόμορρα». Πριν λίγες μέρες, το Εφετείο της Ρώμης τον δικαίωσε επιβεβαιώνοντας ότι τον Μάρτιο του 2008 η ισχυρότερη τότε ομάδα της Καμόρα, οι Κασαλέσι, σχεδίαζαν να τον δολοφονήσουν.

Καταδικάστηκαν ως πρωτεργάτες του σχεδίου ο Francesco Bidognetti και ο δικηγόρος Michele Santonastaso, ο οποίος κατέθεσε δημόσια κείμενο ενώπιον του δικαστηρίου, κατηγορώντας τον συγγραφέα του και τη δημοσιογράφο Rosaria Capacchione ότι επηρέασαν τους δικαστές.

Αυτή η δικαστική απόφαση σηματοδότησε για τον Σαβιάνο μια μεγάλη δικαίωση, αφού επί 17 χρόνια αμφισβητείτο στην Ιταλία η αλήθεια του, παρά το διεθνές του κύρος. Για εκείνον ήταν μια ηθική νίκη όπως είπε και δάκρυσε όταν άκουσε την έδρα να τον δικαιώνει.

Στη συνέντευξη που έδωσε στην El Pais καταθέτει και το παράπονο ότι ο πολιτικός κόσμος τον εγκατέλειψε μη στηρίζοντας τον δημόσια:

«Είχα ένα μακρύ κατάλογο ονομάτων της μαφίας, θα μπορούσα να είχα χρησιμοποιήσει ψευδώνυμα στο Gomorra, να μην υπερασπιζόμουν δημόσια τα άρθρα μου. Αντ’ αυτού, εκτέθηκα πλήρως. Ο πολιτικός κόσμος με κατηγόρησε για αυτοπροβολή, με εγκατέλειψε. Συνέχισα, αλλά μόνος μου….

..Οι πολιτικές επιθέσεις είναι πιο ύπουλες: στοχεύουν στη δημιουργία ψευδών αφηγήσεων. Πολιτικοί με χρησιμοποίησαν για προπαγάνδα, γεννώντας κλίμα μίσους και δυσπιστίας εναντίον μου» είπε διευκρινίζοντας ότι ακόμα κι εκείνοι που ιδιωτικά τον στήριζαν, δεν το έκαναν ποτέ δημόσια.

Στη συνέντευξή του, εξηγεί γιατί πιστεύει ότι η ακροδεξιά στην Ευρώπη (συμπεριλαμβάνει και την ελληνική κυβέρνηση) έχει μετατρέψει το “κακό” σε ζήτημα ταυτότητας.

Τονίζει ότι ζούμε σε εποχή όπου η ηθική ευθύνη έχει υποκατασταθεί από την έννοια της «συμμετοχής σε μια πολιτιστική ή εθνική κοινότητα».

«Η Τζόρτζια Μελόνι λέει ότι είναι περήφανη που είναι Ιταλίδα, Χριστιανή, μητέρα. Όχι που είναι καλή ή δίκαιη ή τίμια. Η έννοια της ταυτότητας αντικαθιστά τις ηθικές αξίες» λέει ο συγγραφέας.

Ο Σαβιάνο αναφέρεται σε συγκεκριμένες ακροδεξιές κυβερνήσεις που, όπως λέει, έχουν υιοθετήσει πολιτικές αποκλεισμού και απανθρωπιάς. Αναφέρει την ελληνική κυβέρνηση ως παράδειγμα που προωθεί pushbacks μεταναστών και αρνείται την πραγματικότητα. Κάνει ειδική μνεία στη Μεσόγειο, η οποία έχει μετατραπεί σε «μαζικό τάφο».

«Οι άνθρωποι πνίγονται και οι κυβερνήσεις λένε ότι δεν υπήρξε ναυάγιο. Ζούμε σε εποχή μετα-αλήθειας. Ό,τι δεν εξυπηρετεί το αφήγημα, απλώς δεν συνέβη».

Στη συνέντευξη, επισημαίνει ότι στην Ιταλία «η κυβέρνηση Μελόνι έχει καταφέρει να ελέγχει το αφήγημα γύρω από τη μετανάστευση», παρουσιάζοντας τους διασώστες ως συνεργούς διακινητών και τους μετανάστες ως εισβολείς. Κάνει σύνδεση με τον Μουσολίνι, λέγοντας ότι η ίδια στρατηγική χρησιμοποιήθηκε και τότε: «Ο εχθρός παρουσιάζεται ως απειλή στην ταυτότητά μας».

Ο Σαβιάνο επιμένει πως ο ρατσιστικός λόγος γίνεται πειστικός γιατί δεν βασίζεται στη λογική ή την αλήθεια, αλλά στο συναίσθημα και την ταύτιση. Ο φόβος και η «υπερηφάνεια» χρησιμοποιούνται για να κινητοποιήσουν ανθρώπους. Όπως λέει:

«Όταν φοβάσαι, δεν σε νοιάζει η αλήθεια. Θες να νιώσεις ασφαλής. Και όταν σε κάνουν να αισθάνεσαι περήφανος για την ταυτότητά σου, τότε δικαιολογείς σχεδόν τα πάντα στο όνομά της».

Τονίζει ότι αυτός ο λόγος, που βασίζεται στη συναισθηματική ταύτιση και στον αποκλεισμό του άλλου, είναι επικίνδυνος γιατί κερδίζει τη συναίνεση της πλειοψηφίας χωρίς να απαιτεί επιχειρήματα ή αποδείξεις.

Ο Σαβιάνο δηλώνει απογοητευμένος από την απουσία μιας ισχυρής αντιπρότασης από την Αριστερά: «Η Δεξιά έχει αφήγημα, έχει γλώσσα, έχει εχθρούς. Η Αριστερά συχνά αποφεύγει τη σύγκρουση για να μην κατηγορηθεί ως ακραία».

Στο τέλος της συνέντευξης, υπογραμμίζει πως σχετικά με τον περιορισμό στον οποίο εξαναγκάστηκε 17 χρόνια. «Σε καθεστώς αιχμαλωσίας δεν γεννιέται τίποτα καλό, σε περιορισμό, δεν ανθίζει σχέση ή ζωή». Παρ’ όλα αυτά, συνεχίζει να γράφει και να μιλάει δημόσια γιατί θεωρεί καθήκον του να μην σιωπά.

Αναγνωρίζει τον κίνδυνο που διατρέχει, αλλά λέει: «Αν σιωπήσουμε όλοι, τότε δεν μένει τίποτα. Η σιωπή είναι συνενοχή».