Η δημιουργία και διακίνηση εικόνων παιδοεγκληματικότητας μέσω τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ) αναδεικνύεται σε μείζον πρόβλημα, καθώς η εξέλιξη των σχετικών εργαλείων έχει ανατρέψει τις παραδοσιακές ισορροπίες στην καταπολέμηση της σεξουαλικής εκμετάλλευσης ανηλίκων.

Οι αρχές και οι ειδικοί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, καθώς η ταχύτατη διάδοση, ο όγκος και ο ρεαλισμός του σχετικού υλικού προκαλούν νέα, δυσεπίλυτα νομικά και κοινωνικά ζητήματα.

Πραγματικές υποθέσεις: Η Δανία και το μοντέλο της διασποράς

Μία χαρακτηριστική υπόθεση που αναδεικνύει τον νέο τύπο αυτής της εγκληματικότητας αφορά έναν 29χρονο στη Δανία. Ο κατηγορούμενος παρήγαγε και πουλούσε χιλιάδες εικόνες παιδοεγκληματικότητας, οι οποίες δημιουργήθηκαν αποκλειστικά μέσω λογισμικού τεχνητής νοημοσύνης, και τελικά οδηγήθηκε στη δικαιοσύνη.

Κατά την απολογία του, προσπάθησε να δικαιολογήσει τις πράξεις του υποστηρίζοντας πως οι εικόνες ΤΝ «βοηθούν στην πρόληψη της σεξουαλικής κακοποίησης πραγματικών παιδιών», επιχειρηματολογία που το δικαστήριο απέρριψε ως αβάσιμη και επικίνδυνη.

Η υπόθεση αποτελεί σημείο αναφοράς για το πως οι εν λόγω εικόνες αποτελούν πραγματικό κίνδυνο παρά το γεγονός ότι δεν γίνεται χρήση φυσικών θυμάτων κατά τη δημιουργία τους.

Πέρα από τη Δανία, ευρεία αστυνομική επιχείρηση σε 19 χώρες υπό τον συντονισμό της Europol οδήγησε στην ταυτοποίηση 273 υπόπτων και στη σύλληψη 25 ατόμων. Το γεγονός αυτό μαρτυρά την διακρατική φύση του φαινομένου και το εύρος του δικτύου των δραστών που αξιοποιούν εργαλεία ΤΝ.

Εκτίναξη των αριθμών και μεταμόρφωση του ψηφιακού σκηνικού

Τα τελευταία χρόνια, οι καταγραφές περιστατικών έχουν εκτοξευθεί. Το National Center for Missing & Exploited Children (NCMEC) στις ΗΠΑ ανέφερε αύξηση στις αναφορές: από 4.700 το 2023, σε 67.000 το 2024, ενώ το πρώτο εξάμηνο του 2025 ο αριθμός ξεπέρασε ήδη τις 485.000 περιστατικά που σχετίζονται με περιεχόμενο ΤΝ.

Αντίστοιχα, το βρετανικό Internet Watch Foundation παρατηρεί πλέον τη μαζική εμφάνιση βίντεο αυτής της κατηγορίας – με υλικό που προ ετών θεωρείτο  σπάνιο.

Η Alejandra Mariscal Lopez, διευθύντρια της Point de contact στη Γαλλία, τονίζει ότι οι επαγγελματίες του χώρου ανησυχούν έντονα: οι αναλυτές εκτίθενται συχνότερα και σε πιο ρεαλιστικές και ακραίες εικόνες με την πάροδο του χρόνου, αν και το ποσοστό ΤΝ σχετικού υλικού παραμένει ακόμη μικρό σε σχέση με τον τεράστιο όγκο πραγματικών υλικών.

Εξελιγμένες τεχνικές και θύματα: Από τα social media στην σεξουαλική εκβίαση

Οι εικόνες που δημιουργούνται ποικίλλουν: σε ορισμένες δεν εικονίζονται πραγματικά παιδιά, αλλά φανταστικά πρόσωπα, όμως ένας όλο και αυξανόμενος αριθμός βασίζεται σε γνήσιο υλικό. Αρκεί μία απλή φωτογραφία από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης -συνήθως από προφίλ γονέων- ώστε ένα παιδί να «μοντελοποιηθεί» από τους εγκληματίες σε εικόνα παιδοεγκληματικότητας μέσω ΤΝ.

Μία περίπτωση που συγκλόνισε ήταν αυτή Βρετανού εγκληματία που βασιζόταν σε τέτοιες πρακτικές, δεχόταν φωτογραφίες παιδιών από «πελάτες» και δημιουργούσε κατά παραγγελία εικόνες, για τις οποίες καταδικάστηκε σε 18 χρόνια κάθειρξης τον Αύγουστο του 2024.

Παράλληλα, εμφανίζονται αυξανόμενα φαινόμενα ψηφιακού «γδυσίματος» παιδιών (deepnudes), όπου είτε παιδοεγκληματίες είτε έφηβοι σε περιπτώσεις παρενόχλησης ή εκβιαστές δημιουργούν ψεύτικες γυμνές εικόνες μέσω ΤΝ, με σκοπό τον εκφοβισμό ή την «σεξουαλική εκβίαση» των ανηλίκων.

Ο John Shehan του NCMEC σημειώνει στην εφημερίδα Le Monde ότι ορισμένοι δράστες, ακόμα, επαναχρησιμοποιούν πραγματικές εικόνες παιδοεγκληματικότητας για να δημιουργήσουν νέο, ψηφιακά αλλοιωμένο υλικό.

Επιδράσεις και μαρτυρίες ειδικών: Ο αόρατος, αλλά υπαρκτός κίνδυνος

Η Joëlle Sicamois, διευθύντρια της Fondation pour l’enfance, διαλύει το μύθο ότι μιλάμε για «έγκλημα χωρίς θύματα». Υπογραμμίζει ότι ακόμα και όταν δεν υφίσταται φυσική βία, οι εικόνες αυτές βλάπτουν την ψυχική και ηθική ακεραιότητα των παιδιών, προωθούν την κανονικοποίηση της παιδοεγκληματικότητας και υπάρχει αιτιώδης συσχέτιση της προβολής τέτοιων εικόνων με την υλοποίηση πραγματικών εγκλημάτων .

Η Véronique Béchu, διευθύντρια του Observatoire e-Enfance, προειδοποιεί πως η τάση δείχνει ότι σε λίγα χρόνια η πλειοψηφία του υλικού παιδοεγκληματικότητας στο διαδίκτυο θα έχει παραχθεί από ΤΝ .

Οι ανακριτές ήδη εκφράζουν ότι κατακλύζονται από ρεαλιστικό περιεχόμενο ΤΝ, πράγμα που δυσχεραίνει τον εντοπισμό των πραγματικών θυμάτων και αποπροσανατολίζει τις έρευνες.

Η Catherine De Bolle, εκτελεστική διευθύντρια της Europol, επισημαίνει ότι «δεν έχουμε τα σωστά εργαλεία» για να αντιμετωπίσουμε τον όγκο και τη φύση του νέου υλικού . Υποστηρίζει πως απαιτείται άμεση πρόσβαση σε λύσεις ανίχνευσης περιεχομένου ΤΝ, ώστε να αποσυμφορηθούν οι ερευνητές από τη χρονοβόρα διαδικασία διαλογής.

Νομικές και θεσμικές «τρύπες» και έκκληση στους γονείς

Παρά τη σοβαρότητα του προβλήματος, η Véronique Béchu παρατηρεί ότι η κατοχή, χρήση ή πώληση εργαλείων ΤΝ για την παραγωγή τέτοιου περιεχομένου δεν αποτελεί αδίκημα στις περισσότερες χώρες.

Βάσει στοιχείων, το ρεαλιστικό υλικό που κυκλοφορεί σε δίκτυα προέρχεται σε μεγάλο ποσοστό από φωτογραφίες ανηλίκων οι οποίες έχουν κοινοποιηθεί από τους ίδιους τους γονείς ή το περιβάλλον τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Η Béchu καλεί τους γονείς να περιορίσουν δραστικά τη δημόσια έκθεση των παιδιών τους στο διαδίκτυο: «Αυτό το είδος δημοσίευσης παρέχει υλικό που μπορεί να χρησιμοποιηθεί είτε για σεξουαλική εκβίαση είτε για παιδοεγκληματικές πρακτικές» .