Σε περίπου ένα μήνα, η αριστερή Γιανέτ Χάρα θα αναμετρηθεί με τον υποψήφιο της άκρας δεξιάς Χοσέ Αντόνιο Καστ, στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών στη Χιλή, σύμφωνα με τα αποτελέσματα του πρώτου γύρου που διεξήχθη την Κυριακή, με φόντο τις ανησυχίες για την εγκληματικότητα στη χώρα και την παράτυπη μετανάστευση.

Η υποψήφια της κεντροαριστερής συμμαχίας στην εξουσία λάμβανε το 26,58% των ψήφων, έναντι 24,32% του υπερσυντηρητικού αντιπάλου της Καστ, σύμφωνα με τα δεδομένα της εφορευτικής επιτροπής (SERVEL) μετά την καταμέτρηση σχεδόν του συνόλου των ψηφοδελτίων.

Ελλείψει ανατροπής της τελευταίας στιγμής, οι δυο τους θα αναμετρηθούν στον δεύτερο γύρο την 14η Δεκεμβρίου.

Ωστόσο δημοσκοπήσεις δείχνουν πως η κ. Χάρα διατρέχει κίνδυνο να ηττηθεί από τον υποψήφιο της άκρας δεξιάς.

Εκλογές στη Χιλή: Η 51χρονη αριστερή και ο κίνδυνος επιστροφής της ακροδεξιάς

Τα ως τώρα αποτελέσματα «είναι πολύ κακή είδηση για τη Γιανέτ Χάρα», σχολίασε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Ροδρίγο Αρεγιάνο, αναλυτής που εργάζεται σε πανεπιστήμιο της Χιλής.

«Οι προβλέψεις της ομάδας της ήταν πως θα λάμβανε πάνω από το 30%», εξήγησε, τονίζοντας πως «οι υποψήφιοι της αντιπολίτευσης (σ.σ. αθροιστικά) προηγούνται με σχεδόν διπλάσιο ποσοστό».

Η 51χρονη Χάρα, πρώην υπουργός Εργασίας υπό τον Μπόριτς, έχει υποβαθμίσει τους δεσμούς της με το Κομμουνιστικό Κόμμα, ενώ παράλληλα έχει προτείνει την αύξηση του κατώτατου μισθού, καθώς και την ενίσχυση της χρηματοδότησης για την κοινωνική πρόνοια και την υγειονομική περίθαλψη.

Έχει επίσης υποστηρίξει την ενίσχυση των ελέγχων για τα όπλα, την τεχνολογική επιτήρηση στα σύνορα και την κατάργηση των νόμων περί τραπεζικού απορρήτου για την καταδίωξη οργανωμένων εγκληματικών ομάδων.

«Το να επιτείνεται ο φόβος δεν αρκεί για να κυβερνήσει κανείς τη χώρα», είπε ωστόσο προτού ψηφίσει στο Σαντιάγο.

Για πρώτη φορά μετά το τέλος της δικτατορίας του Αουγκούστο Πινοτσέτ το 1990, η άκρα δεξιά ενδέχεται να επιστρέψει στην εξουσία.

Χιλή: Μια ακόμα απόδειξη της επιστροφής της (ακρο) δεξιάς στη Λατινική Αμερική;

Όπως σημειώνει το Reuters, η διαφαινόμενη στροφή της Χιλής προς τα δεξιά θα αντικατοπτρίζει τις πρόσφατες ήττες της αριστεράς σε ολόκληρη τη Λατινική Αμερική και μπορεί να σηματοδοτεί την αυξανόμενη δυναμική των δεξιών υποψηφίων στην Κολομβία, το Περού και τη Βραζιλία, όπου οι φόβοι σχετικά με την ασφάλεια αποτελούν επίσης βασικά ζητήματα.

Μπορεί επίσης να προσφέρει στην κυβέρνηση Τραμπ την ευκαιρία να αξιοποιήσει τις συμμαχίες που έχει συνάψει με τις δεξιές κυβερνήσεις στην Αργεντινή, τον Ισημερινό και το Ελ Σαλβαδόρ, σύμφωνα με το πρακτορείο.

Η Χιλή είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός χαλκού στον κόσμο και σημαντικός προμηθευτής λιθίου, ενός βασικού μετάλλου για τις ηλεκτρικές μπαταρίες, γεγονός που την καθιστά έναν δυνητικά χρήσιμο σύμμαχο για τις ΗΠΑ, αν και η Κίνα παραμένει ο κυρίαρχος εμπορικός εταίρος της.

«Θα ανοικοδομήσουμε» τη χώρα, εξήγγειλε ο Χοσέ Αντόνιο Καστ μετά τον πρώτο γύρο. Καθολικός με εννέα παιδιά, ο ίδιος έχει δεχθεί πυρά για το γεγονός πως ο πατέρας του ήταν μέλος του ναζιστικού κόμματος αλλά και για την συμπάθειά του προς τον Πινοσέτ.

Ο πολιτικός του λόγος βάζει στο στόχαστρο τους περίπου 337.000 παράτυπους μετανάστες, στην πλειονότητά τους πολίτες της Βενεζουέλας, με φόντο την ανησυχία για την άφιξη ξένων συμμοριών στη Χιλή. Το μεγαλύτερο μέρος της κοινής γνώμης είναι πεισμένο πως η αύξηση της εγκληματικότητας συνδέεται με την παράτυπη μετανάστευση.

Εξαγγέλλει μαζικές απελάσεις, την ανέγερση τείχους στα σύνορα, να δώσει ισχυρότερο οπλισμό στην αστυνομία και να αναπτύξει στρατό σε περιοχές με το οξύτερο πρόβλημα εγκληματικότητας, σύμφωνα με τον ίδιο πάντα, στα πρότυπα του Ντόναλντ Τραμπ

Ο αδελφός του μάλιστα, o Μιγκέλ Καστ, ήταν υπουργός και επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας κατά τη διάρκεια της δικτατορίας.

Η άκρα δεξιά εκπροσωπήθηκε επίσης από τον Γιοχάνες Κάισερ, ακραίο φιλελεύθερο κοινοβουλευτικό, που σημείωσε ταχεία άνοδο κατά τις δημοσκοπήσεις και συχνά παρουσιάζεται ως η εκδοχή στη Χιλή του προέδρου της Αργεντινής Χαβιέρ Μιλέι. Ο ίδιος έλαβε 13,92% των ψήφων.

Μετά τη δημοσιοποίηση των πρώτων αποτελεσμάτων, εξέφρασε αμέσως την υποστήριξή του στον Χοσέ Αντόνιο Καστ.

Χιλή: Η αύξηση της εγκληματικότητας, η βία και η ανησυχία των πολιτών

Παρότι η χώρα, πλούσια σε χαλκό και λίθιο, παραμένει μια από τις πιο ασφαλείς στην ήπειρο, η εγκληματικότητα έχει αυξηθεί αισθητά. Ο δείκτης των ανθρωποκτονιών ανέβηκε από τις 2,5 το 2004 στις 6 ανά 100.000 κατοίκους και καταγράφτηκαν 868 απαγωγές την περασμένη χρονιά, αριθμός αυξημένος κατά 76% σε σύγκριση με το 2021, κατά επίσημους αριθμούς.

Η άνευ προηγουμένου κλιμάκωση της βίας μοιάζει να έχει παραμερίσει τις ελπίδες για αλλαγή που οδήγησαν το 2022 στην εξουσία τον πρόεδρο της αριστεράς Γκαμπριέλ Μπόριτς και την υπόσχεσή του, που έμεινε ανεκπλήρωτη, ότι θα προωθούσε νέο Σύνταγμα, για να αντικατασταθεί το ισχύον, κληρονομιά του Πινοτσέτ.

Η ανησυχία των πολιτών εντείνεται εξαιτίας της εμφάνισης εκφάνσεων του οργανωμένου εγκλήματος που για πολλούς ήταν άγνωστες στη χώρα μέχρι πρότινος, όπως οι δολοφονίες από πληρωμένους εκτελεστές, σύμφωνα με τον Γκονσάλο Μίλερ, διευθυντή του κέντρου πολιτικών μελετών της Χιλής.

Πάνω από 15,6 εκατομμύρια ψηφοφόροι κλήθηκαν την Κυριακή στις κάλπες για να επιλέξουν ανάμεσα σε οκτώ υποψήφιους για την προεδρία, να ανανεώσουν τη σύνθεση όλης της κάτω Βουλής και της μισής Γερουσίας της Χιλής.