Σε νέα φάση κλιμάκωσης εισέρχεται η πολιτική και θεσμική κρίση στην Πολωνία, με επίκεντρο το Συνταγματικό Δικαστήριο και τη σύγκρουση της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τουσκ με την εθνικιστική δεξιά.

Ads

Το βράδυ της Παρασκευής (30/10), ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις αναπτύχθηκαν έξω από την έδρα του Δικαστηρίου, μετά την ανακοίνωση ότι ο πρόεδρός του τέθηκε σε διαθεσιμότητα, προκαλώντας νέες αντιδράσεις και ένταση στη Βαρσοβία.

Ads

Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκονται οι ανώτατοι δικαστές που διορίστηκαν επί κυβέρνησης του εθνικιστικού κόμματος Νόμος και Δικαιοσύνη (PiS), την περίοδο 2015-2023. Η σημερινή κυβέρνηση του Ντόναλντ Τουσκ επιδιώκει την απομάκρυνσή τους, ενώ ο πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κάρολ Ναβρότσκι, τάσσεται υπέρ της παραμονής τους.

Ads

Εσπευσμένη επιστροφή του Ναβρότσκι στη Βαρσοβία

Ο Πολωνός πρόεδρος διέκοψε το ταξίδι του προς τη Σενεγάλη και επέστρεψε εσπευσμένα στη Βαρσοβία. Αφού συναντήθηκε στο προεδρικό μέγαρο με τον επικεφαλής του Ανωτάτου Δικαστηρίου, Ζμπίγκνιεφ Καπίνσκι, μετέβη στο Συνταγματικό Δικαστήριο, όπου είχαν συγκεντρωθεί διαδηλωτές και ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις.

Ads

Η ένταση ήταν εμφανής κατά την προσπάθειά του να εισέλθει στο κτίριο, όπως καταγράφηκε σε εικόνες που μετέδωσαν τηλεοπτικά δίκτυα.

 


Ειδικές αστυνομικές δυνάμεις είχαν αποκλείσει την πρόσβαση στο Δικαστήριο, εμποδίζοντας πολλούς υποστηρικτές του PiS να προσεγγίσουν την είσοδο. Οι συγκεντρώσεις υπέρ των ανώτατων δικαστών πραγματοποιούνται εδώ και εβδομάδες, στο πλαίσιο της αντιπαράθεσης για τη νομιμότητα των διορισμών τους και το μέλλον της δικαστικής σύνθεσης.

«Πρόκειται για πραξικόπημα του πρωθυπουργού Ντόναλντ Τουσκ (…). Καταστρατηγεί τα συνταγματικά μας δικαιώματα», δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP) ένας από τους διαδηλωτές, ο Τόμας Ζαλέσκι.


Η δικαστική κρίση και η αντιπαράθεση με τις Βρυξέλλες

Το Συνταγματικό Δικαστήριο αποτελεί εδώ και χρόνια ένα από τα βασικά σημεία τριβής στις σχέσεις της Πολωνίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Κατά την περίοδο διακυβέρνησης του PiS, από το 2015 έως το 2023, η σύνθεσή του διαμορφώθηκε μέσα από διορισμούς δικαστών που αμφισβητήθηκαν για τον πολιτικό τους χαρακτήρα.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει εκφράσει επανειλημμένα ανησυχίες για την ανεξαρτησία του θεσμού, θεωρώντας ότι επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από την πολιτική εξουσία. Παράλληλα, η στάση της τότε πολωνικής κυβέρνησης υπέρ της υπεροχής του εθνικού δικαίου έναντι του ευρωπαϊκού είχε επιβαρύνει περαιτέρω τις σχέσεις Βαρσοβίας και Βρυξελλών.

Μετά την επιστροφή του στην εξουσία το 2023, ο Ντόναλντ Τουσκ, πρώην πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, δεσμεύτηκε να αντιμετωπίσει την κρίση και να αποκαταστήσει την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης.

Ωστόσο, η προσπάθεια παραμένει μέχρι σήμερα σε εκκρεμότητα, καθώς οι νέοι διορισμοί που προωθεί η κυβέρνηση δεν έχουν επικυρωθεί από τον πρόεδρο της Δημοκρατίας, Κάρολ Ναβρότσκι, ο οποίος υπερασπίζεται τους δικαστές που είχαν διοριστεί επί διακυβέρνησης PiS.