Μία από τις βασικές προκλήσεις που θα αντιμετωπίσει ο κόσμος τις επόμενες δεκαετίες είναι η σταδιακή και για πολλούς μη αναστρέψιμη μετατόπιση προς την επικράτηση ηλικιωμένων πληθυσμών σε μια σειρά από χώρες.

Σύμφωνα με τη Διεύθυνση Πληθυσμού των Ηνωμένων Εθνών, ο αριθμός των ατόμων ηλικίας 65 ετών και άνω, που σήμερα υπολογίζεται σε 857 εκατομμύρια, αναμένεται να διπλασιαστεί σχεδόν τις επόμενες δυόμισι δεκαετίες, φθάνοντας το 2050 το 1,58 δισεκατομμύριο.

Το ποσοστό του παγκόσμιου πληθυσμού άνω των 65 ετών αναμένεται να αυξηθεί από 10% φέτος σε 16% το 2050, καθώς σε πολλές χώρες υψηλού εισοδήματος αναμένεται να σημειωθούν σημαντικά υψηλότερα ποσοστά.

Όπως φαίνεται στο παρακάτω διάγραμμα, η Ασία βρίσκεται στην πρώτη γραμμή αυτής της τάσης, με το Χονγκ Κονγκ, τη Νότια Κορέα, την Ταϊβάν και την Ιαπωνία να αναμένεται να έχουν το μεγαλύτερο ποσοστό ατόμων ηλικίας 65 ετών και άνω έως το 2050. Ενώ η Ιαπωνία φημίζεται για τον ηλικιωμένο πληθυσμό της και βρίσκεται σήμερα στην κορυφή της λίστας, οι άλλες ασιατικές οικονομίες βρίσκονται στη μέση μιας σημαντικής αλλαγής, καθώς το προσδόκιμο ζωής έχει βελτιωθεί ραγδαία τις τελευταίες δεκαετίες και συνεχίζει να βελτιώνεται.

Μέχρι το 2050, περίπου το 40% των πληθυσμών της Ταϊβάν, της Νότιας Κορέας, του Χονγκ Κονγκ και της Ιαπωνίας αναμένεται να είναι 65 ετών και άνω, γεγονός που αποτελεί τεράστια διαφορά από τα επίπεδα που παρατηρούνται σήμερα στις “γηραιότερες” χώρες του κόσμου, όπου το ποσοστό των ατόμων άνω των 65 ετών κυμαίνεται σε χαμηλά έως μεσαία επίπεδα, με εξαίρεση την Ιαπωνία, η οποία έχει ήδη φτάσει το 30%.

Όπως φαίνεται και στην εικόνα, σύμφωνα με εκτιμήσεις των Ηνωμένων Εθνών, το 2050 οι άνθρωποι άνω των 65 ετών προβλέπεται να αποτελούν το 34,6% στην Ελλάδα, ενώ τώρα το ποσοστό αυτό ανέρχεται στο 24,4%.

«Η γήρανση του πληθυσμού είναι μια καθοριστική παγκόσμια τάση της εποχής μας», έγραψε το Τμήμα Οικονομικών και Κοινωνικών Υποθέσεων του ΟΗΕ σε σχετικέ έκθεση το 2023, χαρακτηρίζοντάς την ως μια «σημαντική ιστορία επιτυχίας», που φέρνει προκλήσεις και ευκαιρίες.

Μία από τις κύριες προκλήσεις για τις χώρες με γερασμένο πληθυσμό είναι να διασφαλίσουν ότι η οικονομία μπορεί να υποστηρίξει τις καταναλωτικές ανάγκες ενός αυξανόμενου αριθμού ηλικιωμένων.

Ιδιαίτερα οι χώρες που βρίσκονται στα πρώτα στάδια αυτής της δημογραφικής μετατόπισης έχουν την ευκαιρία να προγραμματίσουν εκ των προτέρων και να εφαρμόσουν έγκαιρα τα κατάλληλα μέτρα, ώστε να διαχειριστούν αποτελεσματικά τις προκλήσεις που συνεπάγεται η γήρανση του πληθυσμού.