Το σκοτεινό παρασκήνιο όπου  θεαματικότητα και συμφέροντα υπερισχύουν της αλήθειας, αναδεικνύει η σειρά ντοκιμαντέρ του Στέλιου Κούλογλου με τίτλο «Ψεύτικες εικόνες», που προσφέρει το tvxs στους συνδρομητές του από αυτό το Σαββατοκύριακο 4 και 5 Απριλίου.

Από τις παραποιημένες εικόνες πολέμου μέχρι τις στημένες σκηνές που διαμόρφωσαν την κοινή γνώμη σε καθοριστικές στιγμές, το  αφιέρωμα ταξιδεύει σε διαφορετικές χώρες και εποχές για να αποκαλύψει πώς η εικόνα μπορεί να γίνει εργαλείο εξαπάτησης.

Το ντοκιμαντέρ, αν και γυρίστηκε πριν από αρκετά χρόνια, είναι ιδιαιτέρως επίκαιρο. Με την εκρηκτική άνοδο της τεχνητής νοημοσύνης, η παραποίηση φωτογραφιών και βίντεο –από deepfakes μέχρι ψηφιακά αλλοιωμένα ρεπορτάζ– γίνεται πιο εύκολη, γρηγορότερη και σχεδόν αόρατη.

Λίγα λόγια για το ντοκιμαντέρ

Στο πρώτο επεισόδιο της σειράς αναφέρεται η ιστορία του Μίκαελ Μπορν, ενός δημοσιογράφου-παραγωγού, που τροφοδοτούσε τα Γερμανικά ιδιωτικά κανάλια με δήθεν αποκλειστικά ρεπορτάζ που πολλές φορές δημιουργούσαν πάταγο.

Ένα απ’ αυτά έδειχνε τους αντάρτες τον Κουρδικού ΡΚΚ σε ένα κρησφύγετο τους στην Τουρκία, να ετοιμάζουν βόμβες τις οποίες θα έβαζαν σε τουριστικά θέρετρα.

Όμως, οι Τούρκοι βοτανολόγοι που εξέτασαν προσεκτικά το βίντεο, ανακάλυψαν ότι τα φυτά έξω από το ορμητήριο των Κούρδων δεν φύονται στην Τουρκία, αλλά στην Ελλάδα.

Ο Μπορν είχε πράγματι γυρίσει το ρεπορτάζ στην Ελλάδα. Οι Κούρδοι δεν ήταν παρά Αλβανοί που ζητούσαν μεροκάματο και οι βόμβες που κατασκεύαζαν ήταν από πλαστελίνη.

Το 1995 τα ψεύτικα ρεπορτάζ του αποκαλύφθηκαν και ο Μπορν καταδικάστηκε σε τέσσερα χρόνια φυλακή. Στη δίκη του ο Μπορν ισχυρίστηκε ότι τα ιδιωτικά κανάλια με τα οποία συνεργαζόταν ήξεραν ότι τα ρεπορτάζ ήταν πλαστά.

Ο Γιώργος Ιωάννου, ο Έλληνας εικονολήπτης του Μπορν, ο οποίος επίσης καταδικάστηκε, ομολογεί ότι τα κανάλια έπρεπε να είχαν υποψιασθεί την απάτη, αλλά δεν τους ενδιέφερε παρά η θεαματικότητα.

«Είμαι στη φυλακή για κάτι που συμβαίνει κάθε μέρα» δηλώνει ο Μπορν στον Στέλιο Κούλογλου.

Στην εκπομπή μιλούν ακόμη ο ρεπόρτερ Τάσος Τέλογλου και ο Δημήτρης Μεσσίνης, φωτογράφος στο Associated Press οι οποίοι δηλώνουν ότι οι εικόνες που είδαμε σε πολλούς σταθμούς από την εξέγερση του 1997 στην Αλβανία ήταν στημένες.

Πώς μπορεί όμως να προστατευθεί ο τηλεθεατής όταν οι τεχνολογικές εξελίξεις κάνουν εξαιρετικά εύκολη την παραποίηση κινουμένων εικόνων και φωτογραφιών;

Για όλα αυτά τα θέματα μιλούν μεταξύ των άλλων, ξένοι και Έλληνες καθηγητές και ειδικοί, καθώς και ο Γερμανός “Επαγγελματίας Τηλεθεατής” Αύγουστος Χόφμαν που κάθε χρόνο, εκείνη την εποχή, βράβευε την χειρότερη εκπομπή της γερμανικής τηλεόρασης.

Τα γυρίσματα της σειράς έγιναν στην Αγγλία, στο Μουσείο Κινούμενης Εικόνας τον Λονδίνου, στη Γερμανία, στη Ρουμανία, στην Ελλάδα και στην Αλβανία.

Πώς θα δείτε το ντοκιμαντέρ

Όσοι είναι συνδρομητές κι όσοι εγγραφούν θα μπορούν να παρακολουθήσουν το ντοκιμαντέρ. Επίσης μπορούν να επιλέξουν την ετήσια συνδρομή με -50%, να χρησιμοποιήσουν τον κωδικό 50TVXS2025 ώστε να έχουν για ένα χρόνο πλήρη πρόσβαση στις συνδρομητικές υπηρεσίες του Tvxs.gr.