Σε νέα κλιμάκωση των εμπορικών εντάσεων προχώρησε ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ την Παρασκευή (23/5), στοχοποιώντας τόσο τον τεχνολογικό κολοσσό Apple όσο και το σύνολο των εισαγωγών από την Ευρωπαϊκή Ένωση, προκαλώντας σημαντικές αναταράξεις στις παγκόσμιες αγορές μετά από εβδομάδες σχετικής ηρεμίας.

Συγκεκριμένα, ο Τραμπ απείλησε με την επιβολή δασμού 25% στην Apple για κάθε iPhone που πωλείται αλλά δεν κατασκευάζεται στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η απειλή αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα δεδομένου ότι περισσότερα από 60 εκατομμύρια smartphones πωλούνται ετησίως στις ΗΠΑ, χώρα η οποία δεν διαθέτει εγχώρια παραγωγή έξυπνων τηλεφώνων.

Παράλληλα, ο πρώην πρόεδρος ανακοίνωσε την πρόθεσή του να προτείνει δασμό 50% στα προϊόντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με έναρξη την 1η Ιουνίου. Οι δασμοί αυτοί θα επηρεάσουν σημαντικά τις εισαγωγές ειδών πολυτελείας, φαρμακευτικών προϊόντων και άλλων αγαθών που παράγονται από ευρωπαϊκούς κατασκευαστές.

Οι ανακοινώσεις προκάλεσαν άμεση αντίδραση στις διεθνείς χρηματαγορές. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του S&P 500 σημείωσαν πτώση 1,5% στις προσυνεδριακές συναλλαγές, ενώ ο ευρωπαϊκός δείκτης Eurostoxx 600 υποχώρησε κατά 2%.

Ιδιαίτερα έντονη ήταν η επίδραση στη μετοχή της Apple, η οποία κατέγραψε πτώση 3,5% στις προσυνεδριακές συναλλαγές, συμπαρασύροντας και άλλους τεχνολογικούς κολοσσούς. Αξιοσημείωτο είναι ότι ο Τραμπ δεν έδωσε συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την υλοποίηση της απειλής του προς την Apple.

Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο Φαγουάντ Ραζάκζαντά, αναλυτής αγοράς στην City Index και στο FOREX.com: «Όλη η αισιοδοξία για εμπορικές συμφωνίες εξανεμίστηκε μέσα σε λίγα λεπτά – ακόμη και δευτερόλεπτα.»

Η κίνηση αυτή έρχεται μετά τις εντάσεις που προκλήθηκαν στις αρχές Απριλίου, όταν ο Τραμπ επέβαλε δασμούς σε σχεδόν κάθε κατοικημένη περιοχή του πλανήτη, συμπεριλαμβανομένου ενός φόρου περίπου 145% στα εισαγόμενα προϊόντα από την Κίνα. Η αντίδραση των επενδυτών ήταν άμεση, με μαζικές πωλήσεις αμερικανικών περιουσιακών στοιχείων, καθώς οι δασμοί έθεσαν υπό αμφισβήτηση το καθεστώς ασφαλούς καταφυγίου που απολάμβαναν διαχρονικά οι ΗΠΑ.

Αναφορικά με την Apple, ο Τραμπ δήλωσε χαρακτηριστικά στο Truth Social: «Έχω ενημερώσει εδώ και καιρό τον Τιμ Κούκ της Apple ότι αναμένω τα iPhones που θα πωλούνται στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής να κατασκευάζονται στις Ηνωμένες Πολιτείες, όχι στην Ινδία ή οπουδήποτε αλλού. Εάν αυτό δεν συμβεί, η Apple θα πρέπει να καταβάλει δασμό τουλάχιστον 25% στις ΗΠΑ.»

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απέφυγε να σχολιάσει άμεσα την πρόταση Τραμπ για δασμό 50% στα ευρωπαϊκά προϊόντα, αναμένοντας την προγραμματισμένη τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ του επικεφαλής εμπορίου της ΕΕ Μάρος Σέφκοβιτς και του Αμερικανού ομολόγου του Τζέιμισον Γκρίρ.

Οι ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες και εταιρείες ειδών πολυτελείας, που είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένες στους δασμούς, σημείωσαν σημαντικές απώλειες. Οι μετοχές των Porsche, Mercedes και BMW υποχώρησαν περισσότερο από 4%, ενώ η EssilorLuxottica κατέγραψε πτώση 5,5%.

Σημαντικό ζήτημα αποτελεί το κατά πόσο ο Τραμπ έχει τη νομική δυνατότητα να επιβάλει δασμούς σε μεμονωμένη εταιρεία. Η Apple, η οποία δεν έχει ακόμη σχολιάσει επίσημα τις εξελίξεις, σχεδιάζει να μεταφέρει το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής των iPhones που προορίζονται για την αμερικανική αγορά σε εργοστάσια στην Ινδία έως το τέλος του 2026.

Παρά τις πιέσεις, η Apple έχει ανακοινώσει επενδύσεις ύψους 500 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε διάστημα τεσσάρων ετών για την επέκταση των προσλήψεων και των εγκαταστάσεών της σε εννέα αμερικανικές πολιτείες, χωρίς ωστόσο να διευκρινίζει εάν αυτές οι επενδύσεις θα περιλαμβάνουν τη μεταφορά της παραγωγής iPhone στις ΗΠΑ.