Σε μια δραματική κλιμάκωση των εντάσεων στη Μέση Ανατολή, το Ισραήλ προχώρησε την Παρασκευή (13/6) σε αεροπορική επίθεση εναντίον του Ιράν, θέτοντας σε εφαρμογή μια απειλή που ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου επαναλάμβανε επί δύο δεκαετίες.

Ads

Η απόφαση αυτή ήρθε μετά από χρόνια διπλωματικών αντιπαραθέσεων και αμοιβαίων κατηγοριών μεταξύ των δύο χωρών, με το Ιράν να έχει στο παρελθόν χλευάσει τις προειδοποιήσεις του Νετανιάχου, παρομοιάζοντάς τον με το «αγόρι που φώναζε “λύκος”» για τις συνεχείς προειδοποιήσεις του σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.

Χαρακτηριστική ήταν η δήλωση του τότε ιρανού υπουργού Εξωτερικών, Μοχαμάντ Τζαβάντ Ζαρίφ, το 2018, ο οποίος είχε δηλώσει ειρωνικά: «Μπορείς να ξεγελάς μερικούς ανθρώπους μόνο για λίγο», αντιδρώντας στις επαναλαμβανόμενες κατηγορίες του Νετανιάχου περί ιρανικών σχεδίων για την κατασκευή πυρηνικών όπλων.

Οι ισραηλινές επιθέσεις τα ξημερώματα της Παρασκευής έπληξαν σοβαρά την ιρανική στρατιωτική ηγεσία, σκοτώνοντας τουλάχιστον τρεις από τους κορυφαίους στρατηγούς της, μαζί με έναν υψηλόβαθμο πολιτικό και τουλάχιστον δύο πυρηνικούς επιστήμονες, σύμφωνα με τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης και αξιωματούχους.

Ads

Τουλάχιστον 200 ισραηλινά μαχητικά αεροσκάφη βομβάρδισαν πάνω από 100 τοποθεσίες σε ολόκληρο το Ιράν κατά τη διάρκεια της νύχτας της Παρασκευής και συνέχισαν κατά τη διάρκεια της ημέρας, σε αυτό που αποκάλεσαν «προληπτικά χτυπήματα», με στόχο πυρηνικές εγκαταστάσεις και υψηλόβαθμους Ιρανούς αξιωματούχους.

Ο ισραηλινός στρατός επιβεβαίωσε τον θάνατο των τριών ιρανών διοικητών. Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, αντικατέστησε τάχιστα τους στρατιωτικούς ηγέτες, σε μια προφανή προσπάθεια να προβάλλει σταθερότητα και να αποτρέψει ένα κενό εξουσίας. Τουλάχιστον ένας άλλος ανώτερος στρατηγός σκοτώθηκε, σύμφωνα με τον ισραηλινό στρατό.

Ποιοι στρατιωτικοί σκοτώθηκαν

  • Στρατηγός Μοχάμαντ Μπαγκερί, αρχηγός του γενικού επιτελείου των ενόπλων δυνάμεων και δεύτερος στην ιεραρχία μετά τον Αγιατολάχ Χαμενεΐ. Αντικαταστάθηκε από τον στρατηγό Αμπντολραχίμ Μουσαβί, σύμφωνα με το ιρανικό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA.
  • Στρατηγός Χοσεΐν Σαλάμι, αρχηγός του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, της κύριας στρατιωτικής δύναμης του Ιράν. Αντικαταστάθηκε από τον στρατηγό Μοχάμαντ Πακπούρ, σύμφωνα με το IRNA.
  • Στρατηγός Γκολάμαλι Ρασίντ, αναπληρωτής αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων.
  • Στρατηγός Αμίρ Αλί Χατζιζάντε, επικεφαλής της μονάδας εναέριου χώρου των Φρουρών της Επανάστασης.

Ποιος πολιτικός σκοτώθηκε

Ο Αλί Ζαμκανί, ένας από τους ισχυρούς πολιτικούς του Ιράν και στενός συνεργάτης του Αγιατολάχ Χαμενεΐ, σκοτώθηκε, σύμφωνα με τρεις ανώτερους αξιωματούχους και ιρανικά μέσα ενημέρωσης. Είχε επιβλέψει τις πυρηνικές συνομιλίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες ως μέλος μιας επιτροπής που ορίστηκε από τον ανώτατο ηγέτη για να διευθύνει τις διαπραγματεύσεις.

Ποιοι πυρηνικοί επιστήμονες σκοτώθηκαν

  • Φερεϊντούν Αμπάσι, πρώην επικεφαλής της Οργάνωσης Ατομικής Ενέργειας του Ιράν.
  • Μοχάμαντ Μεχντί Τεχεράντζι, θεωρητικός φυσικός και πρόεδρος του Ισλαμικού Πανεπιστημίου Αζάντ στην Τεχεράνη.

Το χρονικό των εκατέρωθεν επιθέσεων

Πολλαπλές εκρήξεις αναφέρθηκαν σε ολόκληρο το Ιράν νωρίς την Παρασκευή, μεταξύ άλλων στην Τεχεράνη και στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Νατάνζ.

Σε τηλεοπτική ομιλία του, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου δήλωσε ότι ο στόχος της ισραηλινής επιχείρησης ήταν «να καταστρέψει την πυρηνική υποδομή του Ιράν, τα εργοστάσια βαλλιστικών πυραύλων και τις στρατιωτικές του δυνατότητες».



Το Ιράν απάντησε την Παρασκευή το βράδυ, εκτοξεύοντας εκατοντάδες βαλλιστικούς πυραύλους προς το Ισραήλ, σε μια επιχείρηση που ονόμασε Σοβαρή Τιμωρία.

Το Ιράν εκτόξευσε περισσότερα από 100 drones, σύμφωνα με τις ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις. Το Ισραήλ άρχισε να τα αναχαιτίζει έξω από τα σύνορά του, σύμφωνα με στρατιωτικές πηγές.

Το Σώμα των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε επιθέσεις εναντίον δεκάδων στόχων στο Ισραήλ, κυρίως όμως στο Τελ Αβίβ και στην Ιερουσαλήμ.

Ένας ανώτερος ιρανός αξιωματούχος δήλωσε: «Η εκδίκησή μας μόλις ξεκίνησε, θα πληρώσουν ακριβά για τη δολοφονία των διοικητών, των επιστημόνων και του λαού μας».

Ο αξιωματούχος πρόσθεσε ότι «κανένα μέρος στο Ισραήλ δεν θα είναι ασφαλές» και ότι «η εκδίκησή μας θα είναι οδυνηρή».

Η ιρανική κρατική τηλεόραση ανέφερε επίσης ότι τουλάχιστον ένα ισραηλινό μαχητικό αεροσκάφος καταρρίφθηκε από την αεροπορική άμυνα και ότι ο πιλότος του συνελήφθη, σύμφωνα με το Reuters, πληροφορία που διέψευσε λίγο αργότερα ισραηλινός στρατιωτικός εκπρόσωπος.

Η ισραηλινή υπηρεσία ασθενοφόρων ανέφερε επτά ελαφρά τραυματίες στο Ραμάτ Γκαν, κοντά στο Τελ Αβίβ, σύμφωνα με την επικεφαλής ανταποκρίτρια της βρετανικής εφημερίδας The Guardian στη Μέση Ανατολή, Έμμα Γκράχαμ-Χάρισον.

Ιρανικοί πύραυλοι που δεν αναχαιτίστηκαν έπληξαν επτά σημεία στο έδαφος του Τελ Αβίβ.

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι δεν είναι το Iron Dome που τους αναχαιτίζει, καθώς το σύστημα αυτό αναχαιτίζει μόνο επιθέσεις που εκτοξεύονται από απόσταση 40 χιλιομέτρων. Αντ’ αυτού, οι τελευταίοι πύραυλοι αναχαιτίζονται από το αντιπυραυλικό σύστημα Arrow του Ισραήλ.

Ο υπουργός Άμυνας του Ισραήλ, Ισραήλ Κατζ, δήλωσε αργά το βράδυ της Παρασκευής ότι το Ιράν «ξεπέρασε τα όρια» εκτοξεύοντας πυραύλους «σε αστικά κέντρα του Ισραήλ». Ο Κατζ πρόσθεσε ότι οι ιρανοί ηγέτες θα πληρώσουν «πολύ βαρύ τίμημα».

Ηγέτες από όλη τη Μέση Ανατολή και την Ευρώπη κάλεσαν σε αποκλιμάκωση της έντασης.

Ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών Αντόνιο Γκουτέρες κάλεσε τις δύο πλευρές να επιδείξουν «μέγιστη αυτοσυγκράτηση», σύμφωνα με τον εκπρόσωπό του, ενώ ο Ρώσος Πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν δήλωσε «έτοιμος» να παρέμβει για την ειρηνική διευθέτηση της έντασης μεταξύ των δύο χωρών.

ΗΠΑ και Ισραήλ σε πλήρη συγχρονισμό

Ο Νετανιάχου δήλωσε ότι το Ισραήλ είχε ενημερώσει τις ΗΠΑ για τα σχέδιά του να επιτεθεί στο Ιράν πριν τα πραγματοποιήσει.

«Τους ενημερώσαμε εκ των προτέρων. Ήξεραν για την επίθεση. Τι θα κάνουν τώρα; Αυτό το αφήνω στον πρόεδρο Τραμπ. Παίρνει τις αποφάσεις του ανεξάρτητα», δήλωσε ο Νετανιάχου σε μαγνητοσκοπημένο μήνυμα. «Δεν πρόκειται να μιλήσω εκ μέρους του. Το κάνει αυτό πολύ πειστικά και δυναμικά».

Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε στη Wall Street Journal ότι ο ίδιος και η ομάδα του γνώριζαν για τα σχέδια του Ισραήλ να επιτεθεί στο Ιράν.

Η Wall Street Journal ανέφερε ότι, όταν ρωτήθηκε τι είδους προειδοποίηση έλαβε η Ουάσινγκτον πριν την επίθεση, ο Τραμπ απάντησε σε μια σύντομης διάρκειας συνέντευξη που έγινε τηλεφωνικά: «Προειδοποίηση; Δεν ήταν προειδοποίηση. Ήταν… ξέρουμε τι συμβαίνει».

Ο Τραμπ είπε ότι συνομίλησε χθες Πέμπτη με τον Νετανιάχου ενώ χαρακτήρισε την ισραηλινή επιχείρηση στο Ιράν «μια πολύ επιτυχημένη επίθεση, για να το θέσω επιεικώς».