Νέα κύματα αεροπορικών επιθέσεων εξαπέλυσαν τη Δευτέρα (9/3) αμερικανικά και ισραηλινά μαχητικά αεροσκάφη εναντίον στόχων σε διάφορες περιοχές του Ιράν, την ώρα που χιλιάδες πολίτες κατέβαιναν στους δρόμους της Τεχεράνης για να εκφράσουν τη στήριξή τους στον νέο ανώτατο ηγέτη της χώρας, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ.

Ads

Η σύγκρουση, που πλέον εισέρχεται στη δεύτερη εβδομάδα, συνεχίζει να κλιμακώνεται, με το Ιράν να απαντά με νέες επιθέσεις πυραύλων και drones εναντίον του Ισραήλ, αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων στη Μέση Ανατολή αλλά και ενεργειακών υποδομών σε χώρες του Κόλπου.

Wall Street Journal: Ο Τραμπ ανοιχτός στο ενδεχόμενο εξόντωσης του νέου Χαμενεΐ

Ο Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να δήλωσε σε στενούς συνεργάτες του ότι θα μπορούσε να υποστηρίξει την εξόντωση του Μοτζταμπά Χαμενεΐ, σε περίπτωση που η Τεχεράνη αρνηθεί να συμμορφωθεί με τις βασικές απαιτήσεις της Ουάσινγκτον, μεταξύ των οποίων και η διακοπή του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, την πληροφορία επιβεβαίωσαν στην εφημερίδα νυν και πρώην αξιωματούχοι των Ηνωμένων Πολιτειών, οι οποίοι μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας.

Ads

Ο Λευκός Οίκος απέφυγε να σχολιάσει το περιεχόμενο του ρεπορτάζ. Ωστόσο, ο Τραμπ έχει ήδη εκφράσει δημόσια τη δυσαρέσκειά του για την ανάδειξη του Μοτζταμπά Χαμενεΐ στην ηγεσία του Ιράν, δηλώνοντας ότι «δεν είναι καθόλου ευχαριστημένος» με την επιλογή του και χαρακτηρίζοντάς τον στο παρελθόν «απαράδεκτο».

Τραμπ: «Δύο επίπεδα της ιρανικής ηγεσίας έχουν εξαφανιστεί»

Μιλώντας αργότερα το βράδυ (ώρα Ελλάδας) από γήπεδο γκολφ ιδιοκτησίας του στο Μαϊάμι, ο Τραμπ εμφανίστηκε αισιόδοξος ότι ο πόλεμος με το Ιράν μπορεί να ολοκληρωθεί σύντομα, εκτιμώντας ότι η σύγκρουση ενδέχεται να τελειώσει ακόμη και μέσα στην εβδομάδα.

Όπως υποστήριξε, η στρατιωτική εκστρατεία έχει πλήξει σοβαρά τη δομή εξουσίας της Τεχεράνης, σημειώνοντας ότι «τουλάχιστον δύο επίπεδα της ιρανικής ηγεσίας έχουν πλέον εξαφανιστεί».

Μιλώντας για τον νέο ανώτατο ηγέτη Μοτζταμπά Χαμενεΐ, ο Τραμπ δήλωσε απογοητευμένος από την επιλογή του, εκτιμώντας ότι ενδέχεται να οδηγήσει στη συνέχιση των ίδιων προβλημάτων στις σχέσεις της Δύσης με το Ιράν.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στα σενάρια διαδοχής που συζητούνται διεθνώς – μεταξύ αυτών και το όνομα του εξόριστου γιου του Σάχη, Ρεζά Παχλαβί – σημειώνοντας ωστόσο ότι ο Παχλαβί «δεν βρίσκεται στη χώρα εδώ και πολλά χρόνια».

Σχετικά με την πορεία του πολέμου, ο Τραμπ υποστήριξε ότι οι αμερικανικές επιχειρήσεις έχουν ήδη καταστρέψει περίπου το 80% των ιρανικών εκτοξευτών πυραύλων, τονίζοντας ότι η επέμβαση πραγματοποιήθηκε για να αποτραπεί μια επικείμενη επίθεση από την Τεχεράνη.

Κατηγόρησε επίσης το Ιράν ότι επέλεξε να πλήξει χώρες της περιοχής, όπως το Κατάρ, η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, χαρακτηρίζοντας την απόφαση αυτή «παράλογη».

Ο ίδιος επανέλαβε ότι οι ΗΠΑ δεν θα επιτρέψουν στο Ιράν να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, υποστηρίζοντας ότι η Τεχεράνη είχε την ευκαιρία να εγκαταλείψει το πυρηνικό της πρόγραμμα αλλά απέρριψε κάθε συμβιβασμό.

Προειδοποίησε μάλιστα ότι εάν το Ιράν συνεχίσει την ίδια πορεία, οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι έτοιμες να απαντήσουν συντριπτικά.

Παράλληλα, τόνισε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις έχουν αναλάβει την προστασία της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, προκειμένου να διασφαλιστεί η ελεύθερη διέλευση εμπορικών πλοίων και δεξαμενόπλοιων.

Σε άλλο σημείο των δηλώσεών του, ο Τραμπ αναφέρθηκε και στην τηλεφωνική επικοινωνία που είχε νωρίτερα με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, χαρακτηρίζοντάς την «θετική».

Σύμφωνα με τον ίδιο, βασικό θέμα της συζήτησης ήταν ο πόλεμος στην Ουκρανία, τον οποίο περιέγραψε ως μια σύγκρουση χωρίς τέλος, επισημαίνοντας ότι το κλίμα μεταξύ του Πούτιν και του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι παραμένει εξαιρετικά τεταμένο.

Ο Τραμπ σημείωσε επίσης ότι ο Πούτιν εμφανίστηκε πρόθυμος να βοηθήσει, απαντώντας ωστόσο ότι η ουσιαστικότερη συμβολή θα ήταν η λήξη του πολέμου στην Ουκρανία.

Τέλος, ο Αμερικανός πρόεδρος αποκάλυψε ότι η κυβέρνησή του εξετάζει το ενδεχόμενο προσωρινής άρσης ορισμένων κυρώσεων που σχετίζονται με το πετρέλαιο, προκειμένου να συγκρατηθούν οι αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων, χωρίς ωστόσο να διευκρινίσει ποιες χώρες θα επηρεαστούν από το μέτρο.

Ισραήλ για πιθανή στόχευση νέου ηγέτη Ιράν: «Θα πρέπει να περιμένετε και να δείτε»

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ισραήλ Γκίντεον Σαάρ δήλωσε ότι «είναι σαφές» πως ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ συνεχίζει «τις εξαιρετικά ακραίες και παράλογες πολιτικές του πατέρα του», του δολοφονημένου ανώτατου ηγέτη του Ιράν αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.

Ερωτηθείς από το CNN εάν ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν θα μπορούσε να αποτελέσει στόχο για το Ισραήλ, ο Σαάρ απάντησε με νόημα: «Θα πρέπει να περιμένετε και να δείτε».

Ο Ισραηλινός υπουργός χαρακτήρισε τον νέο ηγέτη της Τεχεράνης «σκληροπυρηνικό», υποστηρίζοντας ότι διατηρεί έντονα αντιαμερικανικές και αντιδυτικές θέσεις, ενώ ισχυρίστηκε ότι ήδη «διαφαίνονται ρωγμές στο εσωτερικό του καθεστώτος».

«Είναι ξεκάθαρο ότι οι σκληροπυρηνικοί εξακολουθούν να έχουν τον έλεγχο στην Τεχεράνη», σημείωσε. «Και ειλικρινά, με ανθρώπους σαν αυτούς δεν μπορεί να υπάρξει καμία σοβαρή πρόοδος εάν θέλει κανείς να επιλύσει μια σύγκρουση».

Συγκεντρώσεις στην Τεχεράνη υπέρ του νέου ηγέτη

Στην πλατεία Ενγκελάμπ της Τεχεράνης, χιλιάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν για να δηλώσουν την πίστη τους στον νέο ανώτατο ηγέτη, λίγες ώρες μετά την επίσημη ανακοίνωση της επιλογής του.

Οι διαδηλωτές φώναζαν συνθήματα όπως «Θάνατος στην Αμερική» και «Θάνατος στο Ισραήλ», ενώ ακούγονταν και θρησκευτικές ιαχές όπως «Ο Θεός είναι μεγάλος».

Πολλοί κρατούσαν ιρανικές σημαίες ή πανό με το πορτρέτο του Αλί Χαμενεΐ, του πατέρα του νέου ηγέτη, ο οποίος σκοτώθηκε από ισραηλινό πλήγμα στις πρώτες ώρες του πολέμου, έπειτα από 37 χρόνια στην εξουσία.

Η περιοχή γύρω από τη συγκέντρωση είχε ισχυρή αστυνομική παρουσία, με τεθωρακισμένα οχήματα να βρίσκονται στους γύρω δρόμους και δυνάμεις ασφαλείας να έχουν αναπτυχθεί ακόμη και στις ταράτσες κτιρίων.

«Η πορεία του μάρτυρα ιμάμη Χαμενεΐ θα συνεχιστεί στο όνομα του Χαμενεΐ», δήλωσε ο Χοσεϊναλί Εσκεβαρί, μέλος της Συνέλευσης των Ειδικών, του θεσμικού οργάνου που είναι αρμόδιο για την επιλογή του ανώτατου ηγέτη.

Άλλο μέλος του σώματος, ο Μοχσέν Χεϊνταρί, υποστήριξε ότι ο εκλιπών Αλί Χαμενεΐ είχε προτείνει να επιλεγεί ένας υποψήφιος που «να είναι μισητός από τον εχθρό».

Απειλές και αντιδράσεις από ΗΠΑ και Ισραήλ

Το Ισραήλ έχει ήδη δηλώσει ότι ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν αποτελεί πιθανό στόχο, ενώ ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ άσκησε νωρίτερα έντονη κριτική στην επιλογή του.

«Νομίζω ότι έκαναν μεγάλο λάθος. Δεν ξέρω αν θα κρατήσει πολύ. Πιστεύω ότι ήταν λάθος επιλογή», δήλωσε ο Τραμπ στο NBC.

Η σκληρή ρητορική από την Τεχεράνη, σε συνδυασμό με την ανάδειξη ενός ηγέτη που πολλοί αναλυτές θεωρούν σκληροπυρηνικό και στενά συνδεδεμένο με τους Φρουρούς της Επανάστασης, ενισχύει τους φόβους ότι ο πόλεμος μπορεί να παραταθεί για εβδομάδες ή ακόμη και μήνες.

Οι διεθνείς αγορές αντέδρασαν άμεσα, με τα χρηματιστήρια να υποχωρούν μετά την απότομη άνοδο των τιμών του πετρελαίου.

Απειλές από τους Φρουρούς της Επανάστασης για συχνά και σφοδρά πλήγματα

Η συχνότητα των εκτοξεύσεων πυραύλων από το Ιράν αναμένεται να αυξηθεί, ενώ παράλληλα θα διευρυνθεί και η κλίμακα των επιθέσεων, δήλωσε ο διοικητής των Αεροδιαστημικών Δυνάμεων των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, Ματζίντ Μουσαβί, σύμφωνα με ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης.

Όπως ανέφερε ο Μουσαβί, οι επιθέσεις θα πραγματοποιούνται πιο συχνά και σε μεγαλύτερη γεωγραφική ακτίνα, προαναγγέλλοντας περαιτέρω κλιμάκωση των πυραυλικών επιχειρήσεων.

Παράλληλα, ο Ιρανός αξιωματούχος υποστήριξε ότι στο εξής δεν θα εκτοξεύονται πύραυλοι με πολεμικές κεφαλές μικρότερες του ενός τόνου, υπονοώντας τη χρήση ισχυρότερων και βαρύτερων οπλικών συστημάτων στις επόμενες επιθέσεις.

Επιθέσεις στον Περσικό Κόλπο και κρίση στα Στενά του Ορμούζ

Οι επιθέσεις του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ έχουν σχεδόν παραλύσει τη διέλευση δεξαμενόπλοιων από τη στρατηγική αυτή θαλάσσια οδό, μέσω της οποίας διακινείται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου.

Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στην Κύπρο, ανακοίνωσε ότι η Γαλλία και σύμμαχες χώρες προετοιμάζουν αμυντική ναυτική αποστολή στον Περσικό Κόλπο, με στόχο την προστασία των θαλάσσιων μεταφορών ενέργειας.

Η αποστολή θα συνοδεύει εμπορικά πλοία και δεξαμενόπλοια, προκειμένου να επιτρέψει τη σταδιακή επαναλειτουργία της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ όταν ολοκληρωθεί η πιο έντονη φάση των συγκρούσεων.

Η Γαλλία έχει ήδη αναπτύξει περίπου δώδεκα πολεμικά πλοία, μεταξύ των οποίων και ομάδα μάχης αεροπλανοφόρου, στη Μεσόγειο, την Ερυθρά Θάλασσα και ενδεχομένως στον Περσικό Κόλπο.

Ωστόσο, ο επικεφαλής ασφαλείας του Ιράν Αλί Λαριτζανί δήλωσε ότι η ασφαλής διέλευση από το Ορμούζ δεν πρόκειται να αποκατασταθεί «εν μέσω της φωτιάς που άναψαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ στην περιοχή».

Τραμπ: «Σκέφτομαι να καταλάβω τα Στενά του Ορμούζ»

Σύμφωνα με το CBS News, ο Τραμπ δήλωσε ότι «σκέφτεται να τα καταλάβει».

Παράλληλα, προειδοποίησε το Ιράν λέγοντας: «Έχουν πυροβολήσει ό,τι είχαν να πυροβολήσουν και καλύτερα να μην επιχειρήσουν τίποτα έξυπνο, αλλιώς θα είναι το τέλος αυτής της χώρας».

Σε συνέντευξή του στο αμερικανικό δίκτυο, ο πρόεδρος σημείωσε ότι τα πλοία έχουν ξαναρχίσει να διέρχονται από τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό, ωστόσο άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο η Ουάσιγκτον να αναλάβει πιο άμεσο ρόλο στην εποπτεία της.

«Όσον αφορά τα Στενά του Ορμούζ, τα πλοία διέρχονται τώρα, αλλά σκέφτομαι να τα καταλάβω», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Επιθέσεις σε χώρες του Κόλπου

Ο εμίρης του Κουβέιτ, σεΐχης Μεσάλ αλ-Αχμάντ αλ-Σαμπάχ, χαρακτήρισε τα πλήγματα εναντίον της χώρας του «βίαιη επίθεση από γειτονικό μουσουλμανικό κράτος που θεωρούμε φίλο».

Η Σαουδική Αραβία προειδοποίησε ότι το Ιράν θα είναι «ο μεγαλύτερος χαμένος» εάν συνεχίσει να επιτίθεται σε αραβικές χώρες.

Στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα δύο άνθρωποι τραυματίστηκαν από θραύσματα κατά την αναχαίτιση ιρανικών πυραύλων πάνω από το Αμπού Ντάμπι. Το υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε ότι μόνο τη Δευτέρα εκτοξεύθηκαν 15 βαλλιστικοί πύραυλοι και 18 drones εναντίον της χώρας.

Συνολικά, από την έναρξη του πολέμου έχουν εκτοξευθεί 253 πύραυλοι και 1.440 drones προς τα Εμιράτα, με αποτέλεσμα τέσσερις νεκρούς αλλοδαπούς και 117 τραυματίες.

Το Ιράν επιτέθηκε επίσης στο Κουβέιτ, το Κατάρ και το Μπαχρέιν. Στο Μπαχρέιν ένας πύραυλος έπληξε κατοικημένη περιοχή τραυματίζοντας 32 ανθρώπους, μεταξύ τους παιδιά, ενώ άλλη επίθεση προκάλεσε πυρκαγιά στο μοναδικό διυλιστήριο της χώρας.

Το Μπαχρέιν κατηγόρησε επίσης το Ιράν ότι προκάλεσε ζημιές σε μονάδα αφαλάτωσης, αν και οι αρχές διαβεβαίωσαν ότι η παροχή νερού και ηλεκτρικού ρεύματος συνεχίζεται κανονικά. Οι εγκαταστάσεις αφαλάτωσης αποτελούν κρίσιμη υποδομή για εκατομμύρια κατοίκους στις άνυδρες χώρες της περιοχής.

Το Ιράν συνεχίζει παράλληλα να πλήττει το Ισραήλ με drones και βαλλιστικούς πυραύλους. Σε μια από τις επιθέσεις σκοτώθηκε ένας άνδρας στο κεντρικό Ισραήλ, ο πρώτος νεκρός στη χώρα εδώ και μία εβδομάδα, ενώ τραυματίστηκε και μία γυναίκα.

Το Ισραήλ εντείνει παράλληλα τις επιχειρήσεις του στον Λίβανο, πραγματοποιώντας επιδρομές στον νότο και αεροπορικά πλήγματα στη Βηρυτό, μετά την εμπλοκή της Χεζμπολάχ στον πόλεμο ως αντίποινα για τη δολοφονία του Αλί Χαμενεΐ.

Παράλληλα, κάλεσε τους κατοίκους να εγκαταλείψουν τα νότια προάστια της Βηρυτού, μεγάλο μέρος του νότιου Λιβάνου και περιοχές της κοιλάδας Μπεκάα, που θεωρούνται προπύργια της Χεζμπολάχ.

Σύμφωνα με την UNICEF, περίπου 700.000 άνθρωποι στον Λίβανο, εκ των οποίων 200.000 παιδιά, έχουν εκτοπιστεί εξαιτίας των συγκρούσεων.

Πύραυλος αναχαιτίστηκε στην Τουρκία

Στην Τουρκία, συστήματα αεράμυνας του ΝΑΤΟ κατέρριψαν βαλλιστικό πύραυλο που εισήλθε στον τουρκικό εναέριο χώρο – η δεύτερη τέτοια περίπτωση από την αρχή του πολέμου.

Ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε ότι κύριος στόχος της Άγκυρας είναι να κρατήσει τη χώρα εκτός της «φωτιάς» της σύγκρουσης που εξαπλώνεται στη Μέση Ανατολή.