Αθήνα, 3 το πρωί. Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν κατέληξαν σε μια συμφωνία κατάπαυσης του πυρός την τελευταία στιγμή , λίγες ώρες αφότου ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ απείλησε να «εξαλείψει ολόκληρο τον πολιτισμό» του Ιράν αν δεν επέτρεπε την ασφαλή διέλευση εμπορικών πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ.

Ads

Η συμφωνία ανακοινώθηκε από τον Τραμπ σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, λίγες ώρες αφότου το Πακιστάν, ως διαμεσολαβητής στη διαμάχη, τον προέτρεψε να αποσύρει το τελεσίγραφο των 8 μ.μ. (ώρα Ουάσιγκτον) που είχε θέσει προς το Ιράν. Το Πακιστάν πρότεινε μια δίμηνη κατάπαυση του πυρός, κατά την οποία το Ιράν θα επιτρέπει την ανεμπόδιστη διέλευση πετρελαίου, φυσικού αερίου και άλλων πλοίων.

Ads

Λίγο μετά την ανακοίνωση, Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι οι στρατιωτικές επιθέσεις των ΗΠΑ σταμάτησαν. Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, ανέφερε ότι το Ιράν θα «παύσει τις αμυντικές επιχειρήσεις» και ότι για δύο εβδομάδες θα διασφαλιστεί η ασφαλής διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ, σε συντονισμό με τον ιρανικό στρατό.

Ads

Το Ισραήλ συμφώνησε επίσης και θα αναστείλει τα πλήγματά του για δύο εβδομάδες.

Ads

Η κατάπαυση του πυρός δίνει χρόνο για διαπραγματεύσεις με στόχο μια πιο μόνιμη ειρήνη. Το Ιράν αποδέχθηκε την πρόταση του Πακιστάν μετά από έντονες διπλωματικές προσπάθειες και παρέμβαση της Κίνας, παρουσιάζοντάς την ως νίκη.

Νωρίτερα χθες, ο Ντόναλντ Τραμπ προχώρησε σε μια από τις πιο δραματικές προειδοποιήσεις των τελευταίων ετών, απειλώντας ότι «ένας ολόκληρος πολιτισμός μπορεί να χαθεί απόψε», την ώρα που η Τεχεράνη αρνείται να «συμμορφωθεί» με το τελεσίγραφο για άμεσο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.

Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε θέσει προθεσμία έως τις 20:00 ώρα Ουάσιγκτον (03:00 ώρα Ελλάδας – ξημερώματα Τετάρτης), απαιτώντας τον τερματισμό του αποκλεισμού των πετρελαϊκών ροών.

Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Τραμπ ανέφερε χαρακτηριστικά: «Ένας ολόκληρος πολιτισμός θα πεθάνει απόψε και δεν θα επανέλθει ποτέ. Δεν το θέλω, αλλά πιθανότατα θα συμβεί», αφήνοντας παράλληλα ανοιχτό το ενδεχόμενο «ριζικής αλλαγής καθεστώτος» στο Ιράν.

Αργά το βράδυ της Τρίτης το Πακιστάν απηύθυνε έκκληση προς τον Τραμπ να δώσει λίγο ακόμα χρόνο στην διπλωματία. Η πρόταση του Πακιστάν είχε γίνει αποδεκτή θετικά από την Τεχεράνη, ενώ ο Λευκός Οίκος δήλωσε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος έχει ενημερωθεί για την πρόταση και θα απαντήσει σύντομα. 

Οι δηλώσεις του Τραμπ προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις, με τον νομικό αναλυτή Μπράιαν Φίνουκαν να εκτιμά ότι θα μπορούσαν να εκληφθούν ως απειλή για γενοκτονία βάσει διεθνούς δικαίου.

Σε διαφορετική περίπτωση, προειδοποίησε ότι οι ΗΠΑ θα πλήξουν καθολικά τις ιρανικές υποδομές, από γέφυρες και αστικές υποδομές έως σταθμούς παραγωγής ενέργειας.

Η ιρανική πλευρά, από την άλλη, διαμηνύει ότι θα απαντήσει πλήττοντας συμμάχους των ΗΠΑ στον Περσικό Κόλπο, προειδοποιώντας ότι πόλεις της περιοχής δεν μπορούν να επιβιώσουν χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα και νερό.

Ιράν προς Τραμπ: «Στο στόχαστρο η Aramco αν προχωρήσεις»

Σκληρή προειδοποίηση απευθύνει το βράδυ της Τρίτης η Τεχεράνη προς τον Ντόναλντ Τραμπ, ξεκαθαρίζοντας ότι ενδεχόμενη υλοποίηση των απειλών του θα πυροδοτήσει άμεση και στοχευμένη απάντηση με σοβαρές συνέπειες για την παγκόσμια αγορά ενέργειας.

Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο Tasnim, το οποίο επικαλείται στρατιωτική πηγή, η Τεχεράνη φέρεται να έχει ήδη καταρτίσει σχέδιο αντιποίνων που περιλαμβάνει χτυπήματα σε κρίσιμες ενεργειακές εγκαταστάσεις, όπως αυτές της Saudi Aramco, τις υποδομές στο Γιανμπού και τον αγωγό της Φουτζάιρα.

Η ίδια πηγή υποστηρίζει ότι οι απειλές του Τραμπ «πηγάζουν περισσότερο από αδυναμία και απελπισία, παρά από ισχύ», τονίζοντας πως το Ιράν έχει την ικανότητα να επιβάλει «βαρύ κόστος» όχι μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες αλλά και στους συμμάχους τους.

«Αν επιλέξει να κλιμακώσει, θα βρεθεί αντιμέτωπος με συνέπειες από τις οποίες δεν θα μπορέσει να διαφύγει», αναφέρεται χαρακτηριστικά, με το μήνυμα να συνοδεύεται από προειδοποίηση για δραματικές επιπτώσεις στην αγορά πετρελαίου.

Όπως επισημαίνεται, σε περίπτωση στρατιωτικής κλιμάκωσης, οι τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν να εκτιναχθούν ακόμη και στα 200 δολάρια το βαρέλι μέσα σε λίγες ημέρες, διαψεύδοντας – όπως τονίζεται – την εκτίμηση ότι οι απειλές θα οδηγήσουν σε αποκλιμάκωση και άνοιγμα των θαλάσσιων οδών.

Οι επιθέσεις εντάθηκαν

Καθώς πλησιάζει η προθεσμία, οι στρατιωτικές επιχειρήσεις εντάθηκαν, με επιθέσεις που στόχευσαν σιδηροδρομικές και οδικές γέφυρες, αεροδρόμιο και πετροχημικές εγκαταστάσεις, ενώ αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν στόχους στο νησί Χαργκ, βασικό κόμβο εξαγωγής πετρελαίου του Ιράν.

Η Τεχεράνη απάντησε κλιμακώνοντας, ανακοινώνοντας επιθέσεις σε πλοίο στον Κόλπο και σε μεγάλη σαουδαραβική πετροχημική εγκατάσταση.

Την ίδια ώρα, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ κάλεσε τους Αμερικανούς στο Μπαχρέιν να παραμείνουν σε καταφύγια, ενώ στην Τεχεράνη ενεργοποιήθηκαν τα αντιαεροπορικά συστήματα και μαχητικά πετούσαν χαμηλά πάνω από την πόλη.

Παρά τη δραματική ένταση, πηγές αναφέρουν ότι η Τεχεράνη επιμένει στην άρνησή της να ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ χωρίς ουσιαστικές αμερικανικές παραχωρήσεις, ενώ το Πακιστάν συνεχίζει να διαδραματίζει ρόλο διαμεσολαβητή χωρίς μέχρι στιγμής αποτέλεσμα.

Οι διαπραγματεύσεις για κατάπαυση πυρός εμφανίζουν αντικρουόμενη εικόνα, καθώς ορισμένες πηγές κάνουν λόγο για κατάρρευση των συνομιλιών, ενώ άλλες αναφέρουν ότι συνεχίζονται μέσω έμμεσων διαύλων.

Το Ιράν φέρεται να απορρίπτει προσωρινή εκεχειρία, θέτοντας ως όρους τον πλήρη τερματισμό των βομβαρδισμών από ΗΠΑ και Ισραήλ, εγγυήσεις μη επανάληψης και αποζημιώσεις.

Παράλληλα, σε εκτεταμένη διανομή χαπιών ιωδίου προχώρησαν οι υγειονομικές αρχές στην πόλη Μπουσέρ, στο νότιο Ιράν, όπου λειτουργεί ο μοναδικός πυρηνικός σταθμός της χώρας, στο πλαίσιο προληπτικού σχεδιασμού για ενδεχόμενη κρίση.

Συνολικά 180.000 δισκία ιωδίου χορηγήθηκαν στους κατοίκους της πόλης, με προτεραιότητα στις περιοχές που βρίσκονται κοντά στην πυρηνική εγκατάσταση, ενώ στη συνέχεια η διανομή επεκτάθηκε σε ολόκληρη την πόλη.

Οι ανθρώπινες «αλυσίδες» προστασίας

Νεολαίοι της χώρας αλλά και άλλες κοινωνικές ομάδες συγκεντρώθηκαν γύρω από σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής και άλλες κρίσιμες υποδομές για να τις προστατεύσουν από τις απειλές του Ντόναλντ Τραμπ να ανατινάξει βασικές υποδομές αν το Ιράν δεν συμφωνήσει σε πρόταση κατάπαυσης του πυρός με τις ΗΠΑ.



Στο πεδίο, το Ισραήλ συνέχισε τις επιθέσεις σε υποδομές που, όπως υποστηρίζει ο πρωθυπουργός Νετανιάχου, χρησιμοποιούνται από τους Φρουρούς της Επανάστασης για μεταφορά όπλων και προσωπικού.

Διακοπές ρεύματος σημειώθηκαν στην Καράτζ, δυτικά της Τεχεράνης, μετά από πλήγματα σε δίκτυα μεταφοράς ενέργειας.

Παράλληλα, ιρανικά μέσα μετέδωσαν ότι συναγωγή στην Τεχεράνη καταστράφηκε από ισραηλινή επιδρομή, με τον ισραηλινό στρατό να επιβεβαιώνει το πλήγμα, εκφράζοντας «λύπη για τις παράπλευρες ζημιές».


Οι αγορές παραμένουν σε κατάσταση αναμονής, με τις τιμές της ενέργειας να παρουσιάζουν έντονες διακυμάνσεις, καθώς οι επενδυτές προσπαθούν να εκτιμήσουν αν οι απειλές Τραμπ θα υλοποιηθούν ή θα ανατραπούν την τελευταία στιγμή – όπως έχει συμβεί και στο παρελθόν.

Στο μεταξύ, η ένταση απειλεί να επεκταθεί περαιτέρω, καθώς ενδεχόμενη αντίδραση της Σαουδικής Αραβίας θα μπορούσε να εμπλέξει και το Πακιστάν, λόγω αμυντικής συμφωνίας μεταξύ των δύο χωρών.

Παρά το εκρηκτικό σκηνικό, πολίτες στο Ιράν εκφράζουν ελπίδα ότι η κρίση θα εκτονωθεί. «Ελπίζω να είναι άλλη μία μπλόφα του Τραμπ», δήλωσε κάτοικος της Ισφαχάν, αποτυπώνοντας την αβεβαιότητα που επικρατεί.

Μιλώντας στο Fox News, ο Τραμπ απέφυγε να δώσει πιθανότητες για συμφωνία, αλλά επανέλαβε ότι «η ώρα των 20:00 ισχύει», προειδοποιώντας πως αν φτάσουν σε εκείνο το σημείο, «θα υπάρξει επίθεση που δεν έχουν ξαναδεί».