«Κατάφωρο ψέμα» αποκάλεσε η Μαρία Ζαχάροβα τους ισχυρισμούς της Φινλανδής υπουργού Εξωτερικών, Ελίνα Βαλτόνεν, ότι η Μόσχα παραβίασε τις αρχές που ορίζονται στην Τελική Πράξη του Ελσίνκι, και με αφορμή αυτό, η εκπρόσωπος του ρωσικού Υπουργείου Εξωτερικών ταυτόχρονα κατηγόρησε τη Δύση για δεκαετίες παραβιάσεων της συμφωνίας, αναφερόμενη – δύο φορές – και στην Ελλάδα.

Η συμφωνία, η οποία υπογράφηκε το 1975 από 35 χώρες, ανάμεσά τους και η Ελλάδα, καθιερώνει βασικές νόρμες για τις διεθνείς σχέσεις και παραμένει θεμελιώδες έγγραφο για τον Οργανισμό για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ).

Ορίζει δεκάδες βασικές αρχές, ανάμεσά τους η κυρίαρχη ισότητα, η μη-επέμβαση μεταξύ των κρατών που συνυπογράφουν, η εδαφική ακεραιότητα, η ειρηνική επίλυση των διαφορών και ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Το «κατηγορώ» της Ζαχάροβα: Ιστορικά παραδείγματα παραβιάσεων

Σε ανάρτηση που έκανε στο Telegram την Τρίτη (7/10), η Ζαχάροβα κατηγόρησε τα Δυτικά μέλη του ΟΑΣΕ για μια μακρά λίστα παραβιάσεων της συμφωνίας.

Επικαλέστηκε ιστορικά γεγονότα που, κατά τη ρωσική πλευρά, αποτελούν παραβιάσεις της κυριαρχίας και της μη-χρήσης βίας:

• Επέμβαση στην Κύπρο (1974): Αναφέρθηκε στην ελληνική επέμβαση, γράφοντας «παρέμβαση της χούντας στην Ελλάδα στην εθνοτική σύγκρουση στην Κύπρο, απόπειρα προσάρτησης του νησιού στην Ελλάδα.»
• Βομβαρδισμός της Γιουγκοσλαβίας (1999): Κατήγγειλε τον βομβαρδισμό του ΝΑΤΟ χωρίς την έγκριση του ΟΗΕ, ως παραβίαση της αρχής της μη χρήσης βίας.
• Ανεξαρτησία του Κοσσυφοπεδίου (2008): Επικαλέστηκε τη δυτική αναγνώριση της ανεξαρτησίας του Κοσόβου ως παραβίαση της κυριαρχίας.
• Διάλυση της Γιουγκοσλαβίας (1991): Αναφέρθηκε στην αναγνώριση της Σλοβενίας και της Κροατίας από τη Γερμανία, η οποία, όπως είπε, παραβίασε την αρχή της εδαφικής ακεραιότητας.
• «Επιχείρηση Καταιγίδα» (1995): Καταδίκασε την επιχείρηση της Κροατίας ως παραβίαση της αρχής της ειρηνικής επίλυσης των διαφορών.
• Πραξικόπημα του Μαϊντάν (2014): Υποστήριξε ότι η δυτική στήριξη στο πραξικόπημα στην Ουκρανία παραβίασε την αρχή της μη επέμβασης, καθώς υποστήριξε ένα κίνημα που οδήγησε σε αλλαγή κυβέρνησης.
• Συνεργασία Μεταξύ Κρατών: «Μέχρι το 2018», έγραψε η Ζαχάροβα, «η Ελλάδα εμπόδιζε διεθνείς πρωτοβουλίες που αποσκοπούσαν στη συνεργασία με τη Δημοκρατία της Μακεδονίας (λόγω μιας ανεπίλυτης διαμάχης σχετικά με το όνομα της χώρας)».

Ανθρώπινα δικαιώματα και αυτοδιάθεση

Η Ζαχάροβα παρέθεσε περαιτέρω παραδείγματα που αφορούν τα ανθρώπινα δικαιώματα και το διεθνές δίκαιο:

• Μυστικές Φυλακές της CIA: Ανέφερε τη λειτουργία μυστικών φυλακών της CIA στη Λιθουανία, την Πολωνία και τη Ρουμανία κατά τη δεκαετία του 2000, ως αντίθεση στην αρχή του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
• Άρνηση Αναγνώρισης Ταυτότητας: Επικαλέστηκε την άρνηση της Γαλλίας να αναγνωρίσει την εθνική ταυτότητα της Κορσικής, ως παραβίαση του δικαιώματος των λαών στην αυτοδιάθεση.
• Νησιά Τσάγκος: Κατήγγειλε τη συνεχιζόμενη «κατοχή» των Νησιών Τσάγκος στον Ινδικό Ωκεανό από τη Βρετανία, παρά τις αποφάσεις του ΟΗΕ, ως παραβίαση του διεθνούς δικαίου.

Κριτική στην επαγγελματική επάρκεια των Δυτικών αξιωματούχων

Τέλος, η Ζαχάροβα αμφισβήτησε το επαγγελματικό υπόβαθρο της Βαλτόνεν, σημειώνοντας την εμπειρία της στη χρηματοοικονομική επιστήμη και τη διαχείριση εκδηλώσεων, αντί της διπλωματίας.

Παρατήρησε μάλιστα μια ευρύτερη τάση στην Ευρωπαϊκή Ένωση να διορίζονται αξιωματούχοι χωρίς εμπειρία στην εξωτερική πολιτική, περιγράφοντας την εκπαίδευση της Προέδρου της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ως «γυναικολόγου» σαν ενδεικτική της έλλειψης διπλωματικών διαπιστευτηρίων από την ηγεσία του μπλοκ.

Απάντηση ΥΠΕΞ Ελλάδας στη Ζαχάροβα

Σκληρή απάντηση έδωσαν διπλωματικές πηγές στις σημερινές δηλώσεις της Μαρίας Ζαχάροβα που αφορούν την Ελλάδα και την Κύπρο.

Οφείλουν όλοι να γνωρίζουν ότι η τουρκική στρατιωτική εισβολή στην Κύπρο που έλαβε χώρα το 1974, αποτελεί κατάφωρη παραβίαση της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Κυπριακής Δημοκρατίας και οδήγησε στην παράνομη κατοχή, έκτοτε, σχεδόν του 37% περίπου του εδάφους της Κύπρου, στην ανθρωπιστική τραγωδία των εκτοπισμένων από τις εστίες τους Ελληνοκυπρίων, των εγκλωβισμένων και των αγνοουμένων” ανέφεραν διπλωματικές πηγές, και υπενθύμισαν ότι η Πράξη του Ελσίνκι υπεγράφη τον Αύγουστο του 1975.

Για την ατυχή αναφορά στο πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου του 1974, δηλαδή ενός χρόνου πριν την υπογραφή της Τελικής Πράξεως, υπογραμμίζουμε ότι όλες οι δημοκρατικά εκλεγμένες ελληνικές κυβερνήσεις από το 1974 έως σήμερα και το σύνολο των πολιτικών δυνάμεων της Ελλάδας την έχουν καταδικάσει απερίφραστα” σημείωσαν οι διπλωματικές πηγές, και παρέπεμψαν στη διεθνή κοινότητα, η οποία “έχει, κατ’ επανάληψη, εκφρασθεί επί του Κυπριακού ως διεθνούς ζητήματος εισβολής και κατοχής, σε ευθεία παραβίαση του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και των Ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.

Σχετικά με τις αναφορές στις σχέσεις της χώρας μας με τη Βόρεια Μακεδονία, υπενθυμίζουμε η διαφορά μας με την Βόρεια Μακεδονία επιλύθηκε, με ειρηνικά μέσα, υπό την αιγίδα του ΟΗΕ.

Ας αναλογιστούμε όλοι ότι κάποτε πραγματοποιούνταν Διασκέψεις που άφηναν ανεξίτηλο το αποτύπωμά τους στην ιστορία των διεθνών σχέσεων. Στο Ελσίνκι το 1975 έγινε η ιστορική υπέρβαση της θεσμοθέτησης της ειρηνικής συνύπαρξης των κρατών και του ορισμού των αρχών που θα διέπνεαν τις μεταξύ τους σχέσεις.