Σε τόπο αποχαιρετισμού και συλλογικής διαμαρτυρίας έχει μετατραπεί η Πουέρτα ντελ Σολ, στο κέντρο της Μαδρίτης, όπου πολίτες αφήνουν κεριά, λουλούδια και χειρόγραφα μηνύματα στη μνήμη της Μαρικάρμεν Αμπασκάλ, της 87χρονης που έγινε σύμβολο του αγώνα για το δικαίωμα στη στέγαση στην Ισπανία.

Ads

Η Μαρικάρμεν πέθανε στο νοσοκομείο όπου είχε μεταφερθεί μετά την έξωσή της, στις 23 Σεπτεμβρίου, από το διαμέρισμα στο οποίο είχε ζήσει σχεδόν επτά δεκαετίες.

Ads

Η υπόθεσή της προκάλεσε μαζικές κινητοποιήσεις σε ολόκληρη τη χώρα και συνέβαλε στην κλιμάκωση της πολιτικής αντιπαράθεσης για τη στεγαστική κρίση.

Ads

Παρότι είχε επιτευχθεί συμφωνία που θα της επέτρεπε να επιστρέψει στην κατοικία της, δεν πρόλαβε να γυρίσει.

Ads

«Ήταν η αρχή όλων αυτών»

Στην Πουέρτα ντελ Σολ, όπου ακτιβιστές για το δικαίωμα στη στέγαση έχουν στήσει περίπου 100 σκηνές τις τελευταίες δέκα ημέρες, η 25χρονη φοιτήτρια μόδας Αϊτάνα Λόπεθ έφτασε κρατώντας ένα κερί. Πάνω του είχε γράψει με μαύρο μαρκαδόρο: «Σας ευχαριστούμε για όλα, δεν θα σας ξεχάσουμε ποτέ».

Η νεαρή γυναίκα, εμφανώς συγκλονισμένη, περιέγραψε τη Μαρικάρμεν ως εκείνη που «ήταν η αρχή όλων αυτών», αναφερόμενη στο κύμα κινητοποιήσεων που ακολούθησε την έξωσή της.

«Ήθελα οπωσδήποτε να έρθω να ανάψω ένα κερί, να προσπαθήσω να αγοράσω κάποια λουλούδια ή κάτι τέτοιο (…) Για να δηλώσω την παρουσία μου», δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο, μπροστά σε ένα αυτοσχέδιο σημείο μνήμης.

Ανάμεσα σε ανθοδέσμες με τριαντάφυλλα και αναμμένα κεριά, χαρτονένια πλακάτ έγραφαν «Η γιαγιά μιας ολόκληρης χώρας» και «Ο αγώνας συνεχίζεται».

Αργά το πρωί, περίπου δέκα άνθρωποι παρέμεναν στο σημείο, ορισμένοι εμφανώς συγκινημένοι, ενώ τουρίστες περνούσαν ανάμεσα στις σκηνές και στα αφιερώματα.

Για τις 21:00 είχε προγραμματιστεί πορεία μνήμης, με αφετηρία τον καταυλισμό της Πουέρτα ντελ Σολ και προορισμό το παλιό σπίτι της Μαρικάρμεν.

«Αυτή η γυναίκα ήταν ένα ακόμη θύμα»

Ο Λουίθ Ροντρίγκεθ, 64 ετών, χαρακτήρισε «απαράδεκτη» την έξωση μιας ηλικιωμένης γυναίκας από το σπίτι όπου είχε ζήσει επί 70 χρόνια, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία, όπως είπε, οι τιμές αγοράς και ενοικίασης κατοικιών «έχουν φτάσει σε εντελώς παρανοϊκά επίπεδα».

Αναφερόμενος στην επιδείνωση της υγείας της μετά την έξωση, δήλωσε: «Ξέραμε ότι θα πεθάνει, και πέθανε. Αυτό είναι αηδιαστικό!»

Κατά τον ίδιο, η υπόθεση της Μαρικάρμεν αποτέλεσε «τη σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι» για μια κοινωνία που βρίσκεται ήδη αντιμέτωπη με σοβαρά στεγαστικά προβλήματα.

«Αυτή η γυναίκα ήταν ένα θύμα, απλώς ένα ακόμη θύμα», πρόσθεσε οργισμένος.

Διαφορετική ήταν η τοποθέτηση της Χουάνα Σοτίγιος, 68χρονης συνταξιούχου, η οποία υποστήριξε ότι «αυτή ήταν μια γυναίκα που εργαλειοποιήθηκε πολιτικά από διάφορα κόμματα».


Η στεγαστική κρίση και οι πρόωρες εκλογές

Ο θάνατος της Μαρικάρμεν έρχεται σε μια περίοδο έντονης πολιτικής αναταραχής στην Ισπανία, με το στεγαστικό ζήτημα να βρίσκεται στο επίκεντρο της δημόσιας αντιπαράθεσης.

Την προηγούμενη Παρασκευή, το ισπανικό Κοινοβούλιο απέρριψε δύο νομοσχέδια της κυβέρνησης του Πέδρο Σάντσεθ, μεταξύ των οποίων και πρόταση για την αναστολή εξώσεων ευάλωτων πολιτών.

Τρεις ημέρες αργότερα, αντιμέτωπος με κοινοβουλευτικό αδιέξοδο, ο Σοσιαλιστής πρωθυπουργός προκήρυξε πρόωρες εκλογές για τις 29 Νοεμβρίου.

Η υπόθεση της 87χρονης είχε ήδη αναδειχθεί σε ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα των συνεπειών της στεγαστικής κρίσης. Το διαμέρισμά της είχε αγοραστεί από εταιρεία ακινήτων, η οποία επιδίωξε σημαντική αύξηση του ενοικίου, οδηγώντας σε μια πολυετή αντιπαράθεση για την παραμονή της στην κατοικία.

Σε παλαιότερη συνέντευξή της στο ισπανικό μέσο elDiario.es, η Μαρικάρμεν είχε περιγράψει το σωματικό και ψυχικό τίμημα της προσπάθειάς της να αποφύγει την έξωση: «Αυτή η μάχη κατέστρεψε την υγεία μου. Μετά βίας αντέχω άλλο».

Λουλούδια και κεριά έξω από το σπίτι της

Η συγκίνηση δεν περιορίζεται στην Πουέρτα ντελ Σολ. Από τις πρωινές ώρες, κάτω από ένα δέντρο μπροστά στο κτίριο όπου έζησε η Μαρικάρμεν, πολίτες είχαν αφήσει λουλούδια, κεριά και μηνύματα αποχαιρετισμού, πριν ακόμη πραγματοποιηθεί η προγραμματισμένη βραδινή πορεία.

Η γυναίκα που αγωνίστηκε επί χρόνια για να μη χάσει το σπίτι της δεν πρόλαβε να επιστρέψει σε αυτό. Η ιστορία της, ωστόσο, εξακολουθεί να βρίσκεται στο επίκεντρο των κινητοποιήσεων για την προστασία της κατοικίας, με τους διαδηλωτές να διαμηνύουν ότι ο αγώνας που συμβόλισε η Μαρικάρμεν συνεχίζεται.