Μια ανησυχητική έκθεση που δημοσιεύτηκε πρόσφατα από το Environmental Justice Foundation αποκαλύπτει τη δραματική σύνδεση μεταξύ της υπεραλίευσης από ξένους στόλους στη Σενεγάλη και της αυξανόμενης μετανάστευσης προς την Ισπανία, αναδεικνύοντας μια πολύπλοκη ανθρωπιστική και περιβαλλοντική κρίση.

Η έρευνα, που βασίζεται σε εκτενείς συνεντεύξεις με ψαράδες τόσο στην Ισπανία όσο και στη Σενεγάλη, καταδεικνύει ότι το 57% των ιχθυαποθεμάτων (ο πληθυσμός των ψαριών σε  μια θαλάσσια περιοχή) της χώρας βρίσκεται σε κατάσταση κατάρρευσης. Το ανησυχητικό αυτό ποσοστό αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στην παρουσία ξένων αλιευτικών σκαφών, με το 43,7% των αδειοδοτημένων σκαφών να ελέγχονται από ξένα συμφέροντα, κυρίως ισπανικά και κινεζικά.

Η αλιεία αποτελεί ζωτικό τομέα για την οικονομία της Σενεγάλης, απασχολώντας το 3% του εργατικού δυναμικού της χώρας. Η καταστροφική μείωση των ιχθυαποθεμάτων έχει οδηγήσει σε δραματική πτώση των εισοδημάτων των τοπικών αλιέων, αναγκάζοντας πολλούς να στραφούν στη μετανάστευση ως μοναδική διέξοδο επιβίωσης.

Σύμφωνα με το Ισπανικό Υπουργείο Εσωτερικών, η παράτυπη μετανάστευση προς τα Κανάρια Νησιά σχεδόν διπλασιάστηκε το 2024, φτάνοντας τους 46.843 ανθρώπους. Η Σενεγάλη κατατάσσεται στις τρεις πρώτες χώρες προέλευσης των μεταναστών που φτάνουν στα ισπανικά νησιά.

Η θαλάσσια διαδρομή από τη Δυτική Αφρική προς τα Κανάρια Νησιά θεωρείται μία από τις πιο επικίνδυνες παγκοσμίως. Η ισπανική οργάνωση Walking Borders εκτιμά ότι χιλιάδες άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στη συγκεκριμένη διαδρομή μόνο το περασμένο έτος.

Ο Memedou Racine Seck, ένας από τους πρώην ψαράδες που βρίσκεται πλέον στα Κανάρια Νησιά, δήλωσε χαρακτηριστικά στο Associated Press: «Εάν μπορούσα να κερδίζω αρκετά χρήματα από την αλιεία, δεν θα ερχόμουν ποτέ στην Ευρώπη».

Ο Karim Sall, Πρόεδρος της AGIRE, μιας σενεγαλέζικης οργάνωσης που δραστηριοποιείται στην προστατευόμενη θαλάσσια περιοχή Joal-Fadiouth, εξέφρασε την οργή του για τη στάση των ξένων χωρών: «Εξοργίζομαι όταν οι ξένες χώρες διαμαρτύρονται για τη μετανάστευση, γιατί αυτοί είναι οι πραγματικοί πειρατές και αυτό που έκαναν είναι χειρότερο από την παράνομη μετανάστευση. Είναι κλοπή, λεηλατούν τους πόρους μας για να θρέψουν τους δικούς τους κατοίκους ενώ εμείς υποφέρουμε».

Οι βιομηχανικοί ξένοι στόλοι χρησιμοποιούν συχνά τεχνικές βυθοκόρησης (απομάκρυνση υλικών από το βυθό), σέρνοντας βαριά δίχτυα στον πυθμένα της θάλασσας. Αυτή η πρακτική προκαλεί ανεπανόρθωτες ζημιές, καθώς πιάνει νεαρά ψάρια και καταστρέφει θαλάσσια οικοσυστήματα όπως λιβάδια φυκιών και κοραλλιογενείς υφάλους, που είναι ζωτικής σημασίας για την αναπαραγωγή των ψαριών.

Η κατάσταση έχει σοβαρό αντίκτυπο στην επισιτιστική ασφάλεια της Σενεγάλης. Η κατά κεφαλήν κατανάλωση ψαριών έχει μειωθεί δραματικά από 29 κιλά ετησίως σε μόλις 17,8 κιλά ανά άτομο, επηρεάζοντας σημαντικά την πρόσληψη πρωτεΐνης του πληθυσμού.

Ο Souleymane Sady, μετανάστης και πρώην ψαράς που έφτασε στα Κανάρια Νησιά το 2020, συνόψισε την κατάσταση: «Αφού η κυβέρνηση δεν μπορεί να ρυθμίσει τα σκάφη και εμείς δεν μπορούμε να εργαστούμε κανονικά, επιλέγουμε να φύγουμε από τη χώρα αναζητώντας σταθερότητα».

Η έκθεση επισημαίνει επίσης την έλλειψη διαφάνειας στην έκδοση αδειών αλιείας και την ανεπαρκή διαχείριση των αλιευτικών πόρων από την κυβέρνηση. Παρά τις προσπάθειες της σενεγαλέζικης κυβέρνησης να αντιμετωπίσει την κρίση, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι χωρίς αυστηρότερους κανονισμούς για τους βιομηχανικούς ξένους στόλους, η κατάσταση θα επιδεινωθεί περαιτέρω.