Την περασμένη Τετάρτη, ο Αμπντουλάχ Οτσαλάν, ο Πρόεδρος του PKK (Εργατικό Κόμμα του Κουρδιστάν), εμφανίστηκε σε ένα βίντεο να ανακοινώνει επίσημα το τέλος του ένοπλου αγώνα, την αυτοδιάλυση της οργάνωσης και να καλεί τους πολεμιστές της να καταθέσουν τα όπλα το συντομότερο δυνατό.

Ads

Ο Οτσαλάν δήλωνε ότι «η ύπαρξη των Κούρδων είναι ήδη αναγνωρισμένη», άρα «η ίδρυση ενός (κουρδικού) έθνους-κράτους έχει χάσει το νόημά της». Μιλούσε για «θετική ενσωμάτωση» για να περιγράψει τη σχέση μεταξύ του τουρκικού κράτους και των Κούρδων πολιτών του.

Ads

Δεν παρέλειψε να διευκρινίσει την ανάγκη σύνταξης «νομικής βάσης» και «παρέμβασης της Μεγάλης Εθνοσυνέλευσης της Τουρκίας» για την υλοποίηση του «Σχεδίου για την Ειρήνη και τη Δημοκρατική Κοινωνία»  – ένα σχέδιο του Οτσαλάν, που ονομάζεται «Τουρκία Χωρίς Τρομοκρατία» από το καθεστώς.

Ads

Οι σημερινοί ηγέτες του PKK στο Καντίλ (Βόρειο Ιράκ) δηλώνουν ότι έχουν ικανοποιήσει όλες τις προϋποθέσεις (αυτοδιάλυση, αφοπλισμός), αλλά ότι το κράτος δεν έχει κάνει ακόμη ό,τι είναι απαραίτητο (νομική βάση, συγκρότηση κοινοβουλευτικής επιτροπής, αμνηστία, βελτίωση των συνθηκών φυλακής του Οτσαλάν κ.λπ.) για να προχωρήσει η διαδικασία.

Ads

Ο Οτσαλάν παρουσιάζει τον εαυτό του ως πολιτικό ηγέτη που κέρδισε μια νίκη. «Πολύ χαρισματικός», λένε οι υποστηρικτές του. «Εντελώς μεγαλομανής», οι αντίπαλοί του.

Η μορφή και το περιεχόμενο αυτού του βίντεο διάρκειας 7 λεπτών, το πρώτο μετά τη φυλάκισή του το 1999, έχουν ερμηνευτεί με διάφορους τρόπους, πλήρως αντιφατικούς.

Ο Οτσαλάν πιστεύει ότι αυτό είναι ένα «ιστορικό» μανιφέστο (η λέξη αναφέρεται 8 φορές στο κείμενο). Οι υποστηρικτές του πιστεύουν ότι «ο κ. Οτσαλάν έχει ανοίξει πλέον τον δρόμο προς τον κοινοτισμό όχι μόνο στην Τουρκία αλλά και στη Μέση Ανατολή, ακόμη και σε ολόκληρο τον κόσμο». Πιστεύουν ότι πρόκειται για «ένα ριζικό μετασχηματισμό για την υιοθέτηση του πολιτικού δρόμου ενάντια στο μονοπάτι του ένοπλου αγώνα».

Οι ειδικοί εφιστούν την προσοχή στα τεχνικά προβλήματα με αυτό το μήνυμα βίντεο:

  • Κατά τη μαγνητοσκόπηση στη φυλακή Ιμραλί, ο Οτσαλάν, συνοδευόμενος από άλλους έξι Κούρδους κρατούμενους (η γραμματεία του – σύμφωνα με τις πληροφορίες), δεν μιλάει αλλά διαβάζει κείμενο. Αυτό το μήνυμα μεταδόθηκε τουλάχιστον δύο εβδομάδες μετά την ηχογράφηση του.
  • Παρατηρούμε ότι υπάρχουν τουλάχιστον 3 κοψίματα στα 7 λεπτά.

 

Όσον αφορά το περιεχόμενο του μηνύματος, πολλοί παρατηρητές σημειώνουν ότι δεν είναι το κλασικό στυλ του Οτσαλάν.

Άλλα σημεία συζητούνται από πολιτικούς αναλυτές:

  • Ο Οτσαλάν λέει ότι «οι Κούρδοι πλέον αναγνωρίζονται. Άρα ο στόχος επετεύχθη». Ωστόσο πουθενά στη τουρκική νομοθεσία δεν αναφέρονται οι Κούρδοι.
  • Ο Οτσαλάν παραδέχεται ότι διαμόρφωσε τις νέες του απόψεις και τη νέα του θεωρία «χάρη στις συνεντεύξεις που έκανε στη φυλακή» (με εκπροσώπους του καθεστώτος – δε το αναφέρει). Προσθέτει ότι διατηρούσε πάντα «την ελευθερία της σκέψης του, τη θέληση για την ανεξαρτησία». Ελεύθερος στη φυλακή;

Τέλος, οι Τούρκοι εθνικιστές, ξεκινώντας από τους κεμαλιστές, επικρίνουν βίαια την παρέμβαση του Οτσαλάν:

  • Το μεγάλο τουρκικό έθνος δεν χρειάζεται έναν εγκληματία τρομοκράτη για να λύσει τα προβλήματά του.
  • Ο Οτσαλάν τάσσεται με τον Ερντογάν. Θέλει επίσης ένα νέο σύνταγμα που θα καταργεί τις θεμελιώδεις αρχές της Δημοκρατίας, όπως η ακεραιότητα του κράτους και του έθνους, καθώς και την αρχή της ανεξιθρησκίας.
  • Το Αμερικανικό Σχέδιο για την Ευρύτερη Μέση Ανατολή είναι σε εφαρμογή. Μετά το Ιράκ και τη Συρία, η Ουάσιγκτον θα εξουδετερώσει το Ιράν και θα έρθει η σειρά της Τουρκίας.

Όσοι υποστηρίζουν θεωρίες συνωμοσίας λένε ότι ο Οτσαλάν ήταν από την αρχή πράκτορας των τουρκικών υπηρεσιών πληροφοριών. Κούρδοι εθνικιστές και ισλαμιστές κατηγορούν τον Οτσαλάν για προδοσία. «Και το αίμα των μαρτύρων μας;» ρωτάνε.

Οι φατρίες υπέρ του Οτσαλάν είναι αισιόδοξες, το καθεστώς είναι επίσης, αλλά η υπόλοιπη τουρκική κοινωνία εξακολουθεί να έχει αμφιβολίες:

  • Δεν γνωρίζουμε τις λεπτομέρειες των διαπραγματεύσεων μεταξύ του κράτους και του Οτσαλάν. Η διαδικασία δεν είναι διαφανής.
  • Τι υποσχέθηκε το καθεστώς Ερντογάν για να τον πείσει στον Οτσαλάν;
  • Τι θα κάνουν οι περισσότεροι από 15.000 αντάρτες του PKK και τα ηγετικά στελέχη;
  • Δήμαρχοι της αντιπολίτευσης συλλαμβάνονται καθημερινά, ενώ ο κρατούμενος νούμερο 1 κάνει δηλώσεις που μεταδίδονται σε δημόσια και ιδιωτικά κανάλια σαν να ήταν πολιτικός αρχηγός. Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι την ίδια ώρα το καθεστώς έκλεισε το σήμα για 10 ημέρες στα δύο τηλεοπτικά κανάλια της αντιπολίτευσης.
  • Γιατί οι μαχητές του PKK καταθέτουν τα όπλα στο Βόρειο Ιράκ και όχι στην Τουρκία;

Από το 1984, περισσότεροι από 40.000 άνθρωποι, μεταξύ των οποίων Τούρκοι στρατιώτες, Κούρδοι ένοπλοι μαχητές και πολίτες και από τις δύο πλευρές, έχουν σκοτωθεί σε συγκρούσεις μεταξύ του PKK και των δυνάμεων ασφαλείας. Η τουρκική οικονομία έχει υποστεί μεγάλες απώλειες ως αποτέλεσμα αυτού του αδήλωτου «βρώμικου εμφυλίου πολέμου».

Οι κυβερνήσεις της Τουρκικής Δημοκρατίας δεν μπόρεσαν να επιλύσουν το κουρδικό πρόβλημα ειρηνικά και πολιτικά από το 1925. Οι Κούρδοι απαιτούν νομική (Συνταγματική) αναγνώριση της ατομικής και συλλογικής, πολιτιστικής και ιδιαίτερα γλωσσικής ταυτότητάς τους, ενώ οι Τούρκοι ηγέτες εξακολουθούν να επιμένουν στο «Ένα Κράτος, Ένα Έθνος, Μία Σημαία, Μία Γλώσσα» – από τον Ερντογάν και μετά στο «Μια θρησκεία, ένας ηγέτης».

«Το κουρδικό πρόβλημα είναι ζήτημα εθνικής ασφάλειας και η πλειοψηφία των Κούρδων είναι αυτονομιστές τρομοκράτες», πιστεύουν οι περισσότεροι αξιωματούχοι στην Άγκυρα. Οι Κούρδοι το θεωρούν πολιτικό, οικονομικό, δημογραφικό και πολιτιστικό πρόβλημα.