Σε εξαιρετικά κρίσιμη φάση έχει εισέλθει η επιδημία Έμπολα που βρίσκεται σε εξέλιξη στο Κονγκό, με τον αριθμό των νεκρών να έχει ξεπεράσει πλέον τους 2.000 και τις υγειονομικές αρχές να δυσκολεύονται να ακολουθήσουν τον ρυθμό εξάπλωσης του ιού.

Τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία κάνουν λόγο για 4.381 επιβεβαιωμένα κρούσματα και 2.011 θανάτους, με το μεγαλύτερο βάρος της κρίσης να εντοπίζεται στις ανατολικές επαρχίες της χώρας.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η ταχύτητα με την οποία αυξήθηκε ο αριθμός των θυμάτων. Χρειάστηκαν περίπου εννέα εβδομάδες από την έναρξη της επιδημίας για να φτάσουν οι θάνατοι τους 1.000, αλλά μόλις τρεις ακόμη εβδομάδες για να ξεπεράσουν τους 2.000.

Με αυτά τα δεδομένα, η τρέχουσα έξαρση έχει εξελιχθεί στη δεύτερη μεγαλύτερη επιδημία Έμπολα που έχει καταγραφεί παγκοσμίως, πίσω μόνο από τη μεγάλη κρίση στη Δυτική Αφρική την περίοδο 2014-2016, όταν είχαν καταγραφεί περισσότερα από 28.000 κρούσματα και πάνω από 11.000 θάνατοι.

Συγκρούσεις και δύσβατες περιοχές μπλοκάρουν την υγειονομική απάντηση

Η αντιμετώπιση της επιδημίας δεν δυσχεραίνεται μόνο από τον ίδιο τον ιό. Οι υγειονομικές υπηρεσίες και οι διεθνείς οργανισμοί βρίσκονται αντιμέτωποι με εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες στο πεδίο.

Πολλές από τις περιοχές όπου εμφανίζονται νέα περιστατικά είναι απομακρυσμένες και ιδιαίτερα δύσκολα προσβάσιμες.

Οι ένοπλες συγκρούσεις, το ανεπαρκές οδικό δίκτυο και τα σοβαρά προβλήματα στις τηλεπικοινωνίες καθυστερούν την άφιξη γιατρών, διασωστών, φαρμάκων και υγειονομικού εξοπλισμού.

Την ίδια στιγμή, η κατάσταση επιβαρύνεται από κινητοποιήσεις εργαζομένων στον χώρο της υγείας, οι οποίοι διαμαρτύρονται για καθυστερήσεις στην καταβολή των αποδοχών τους.

Όλοι αυτοί οι παράγοντες δημιουργούν πολύτιμες καθυστερήσεις σε μια επιδημία όπου η γρήγορη απομόνωση των ασθενών και η άμεση ιχνηλάτηση των επαφών τους είναι καθοριστικές.

ΠΟΥ: «Κυνηγάμε τον ιό και ο ιός είναι μπροστά από εμάς»

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προειδοποιεί ότι μεγάλο μέρος των νέων κρουσμάτων εξακολουθεί να εμφανίζεται σε ανθρώπους που δεν βρίσκονταν ήδη υπό παρακολούθηση από τις υγειονομικές υπηρεσίες.

Αυτό σημαίνει ότι αρκετές αλυσίδες μετάδοσης παραμένουν άγνωστες και ο ιός συνεχίζει να κυκλοφορεί χωρίς οι αρχές να γνωρίζουν πάντοτε ποιος μολύνθηκε από ποιον.

Ο περιφερειακός διευθυντής του ΠΟΥ για την Αφρική, Μοχάμεντ Γιακούμπ Τζανάμπι, περιέγραψε με χαρακτηριστικό τρόπο τη δυσκολία της κατάστασης: «Κυνηγάμε τον ιό, ο ιός είναι μπροστά από εμάς».

Η ιδιαιτερότητα του στελέχους Μπουντιμπούγκιο

Η σημερινή έξαρση έχει και ένα επιπλέον ανησυχητικό χαρακτηριστικό: προκαλείται από τον ιό Μπουντιμπούγκιο, έναν σπανιότερο τύπο του ιού Έμπολα.

Για το συγκεκριμένο στέλεχος δεν υπάρχουν μέχρι σήμερα εγκεκριμένα εμβόλια ή ειδικές θεραπείες, γεγονός που περιορίζει σημαντικά τα διαθέσιμα όπλα των υγειονομικών αρχών.

Για τον λόγο αυτό έχουν ήδη αρχίσει κλινικές δοκιμές στην επαρχία Ιτούρι, η οποία αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα επίκεντρα της επιδημίας.

Στο 45,9% η θνητότητα

Ιδιαίτερα υψηλό είναι και το ποσοστό θνητότητας.

Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, το 45,9% των επιβεβαιωμένων ασθενών έχει χάσει τη ζωή του, ποσοστό υψηλότερο από το 39,6% που είχε καταγραφεί κατά τη μεγάλη επιδημία στη Δυτική Αφρική την περίοδο 2014-2016.

Οι ειδικοί εκτιμούν ότι ένας από τους σημαντικότερους λόγους για το υψηλό ποσοστό θανάτων είναι η καθυστερημένη πρόσβαση πολλών ασθενών σε κατάλληλη ιατρική φροντίδα.

Ο γιατρός Ζαν-Μαρί Ακαντάμπο, ο οποίος συμμετέχει στην περίθαλψη ασθενών στην Ιτούρι, προειδοποίησε: «Η επιδημία συνεχίζει να σκοτώνει και κανείς δεν είναι ασφαλής».

Ασθενείς διαγνώστηκαν αρχικά με ελονοσία ή τυφοειδή πυρετό

Ένα ακόμη κρίσιμο πρόβλημα που εντόπισε ο ΠΟΥ αφορά τις λανθασμένες διαγνώσεις στα πρώτα στάδια της επιδημίας.

Ορισμένοι ασθενείς θεωρήθηκε αρχικά ότι έπασχαν από ελονοσία ή τυφοειδή πυρετό, με αποτέλεσμα να χαθεί πολύτιμος χρόνος πριν αναγνωριστεί ότι επρόκειτο για περιστατικά Έμπολα.

Η καθυστέρηση στην ορθή διάγνωση είχε διπλή συνέπεια: οι ασθενείς δεν απομονώθηκαν εγκαίρως και οι επαφές τους δεν τέθηκαν αμέσως υπό παρακολούθηση.

Έτσι δημιουργήθηκαν πρόσθετες ευκαιρίες για μετάδοση του ιού και δυσκόλεψε ακόμη περισσότερο η προσπάθεια χαρτογράφησης των αλυσίδων μόλυνσης.

Η αδυναμία να εντοπιστούν όλοι οι κρίκοι αυτών των αλυσίδων αποτελεί σήμερα μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για τους επιδημιολόγους.

Η 17η επιδημία Έμπολα που αντιμετωπίζει το Κονγκό

Το Κονγκό έχει μακρά και οδυνηρή εμπειρία από τον Έμπολα. Ο ιός καταγράφηκε για πρώτη φορά στη χώρα το 1976 και η σημερινή κρίση αποτελεί την 17η επιδημία που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι αρχές.

Παρά την εμπειρία δεκαετιών, η συγκεκριμένη έξαρση έχει πλέον ξεπεράσει κάθε προηγούμενη που είχε καταγραφεί εντός της χώρας.