Στις εκλογές της ερχόμενης Κυριακής (20/10) οι Τουρκοκύπριοι καλούνται όχι μόνο να εκλέξουν τον πρόεδρο της μη αναγνωρισμένης «Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου» (ΤΔΒΚ), αλλά να αποφασίσουν για τον προσανατολισμό της κοινότητάς τους – προς την Τουρκία ή προς την Ευρώπη, γράφει το euobserver.

Η εκλογική αναμέτρηση έχει δύο βασικούς πρωταγωνιστές: Τον Ερσίν Τατάρ, ο υποστηριζόμενος από την Τουρκία σύμμαχος του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος επιμένει ότι η μόνη λύση στο Κυπριακό είναι η λύση των δύο κρατών, και τον Τουφάν Ερχιουρμάν, ο υποψήφιος της αντιπολίτευσης, φιλικά προσκείμενος στην Ευρώπη, ο οποίος δηλώνει την πρόθεσή του να επιστρέψει στις διαπραγματεύσεις βάσει μιας ομοσπονδιακής, επανενωμένης Κύπρου.

Ερσίν Τατάρ: Ο υπέρμαχος της Τουρκικής ένταξης

Ο Τατάρ, ο οποίος ανέβηκε στην εξουσία πριν από πέντε χρόνια ως ριζοσπάστης, ζητώντας διακοπή των συνομιλιών περί «ομοσπονδίας», είναι ένας εύφλεκτος πολιτικός που μιλάει «σταράτα».

Είναι ένθερμος υποστηρικτής της ΤΔΒΚ και βασικός υπέρμαχος της πλήρους ενσωμάτωσης της ΤΔΒΚ με την Τουρκία, τονίζοντας την τουρκική ταυτότητα των Τουρκοκυπρίων.

Τουφάν Ερχιουρμάν: Ο πραγματιστής της «ομοσπονδίας»

Ο Ερχιουρμάν είναι πιο πραγματιστής. Κατά την προεκλογική περίοδο, προσπάθησε να βρει τη δύσκολη ισορροπία μεταξύ της απομάκρυνσης από τη ρητορική των δύο κρατών και της αποφυγής της αποξένωσης από την ίδια την Τουρκία.

Στη μεγαλύτερη προεκλογική του συγκέντρωση, υποσχέθηκε ότι «κάθε γωνιά αυτού του νησιού θα είναι Ευρώπη», και τόνισε τη σημασία της απόκτησης ευρωπαϊκής υπηκοότητας για τους Τουρκοκύπριους που δεν την έχουν ακόμη, ζητώντας ταυτόχρονα επιστροφή στις συνομιλίες για ομοσπονδιακή λύση.

Η εκλογική αναμέτρηση ως «δημοψήφισμα»

Το τουρκοκυπριακό εκλογικό σώμα αντιμετωπίζει τις εκλογές ως ένα ημι-δημοψήφισμα όχι μόνο μεταξύ των δύο μοντέλων λύσης (δύο κρατών ή ομοσπονδία), αλλά και μεταξύ Τουρκίας και Ευρώπης.

Η άνοδος του Τατάρ βασίστηκε στην υπόσχεσή του για εγκατάλειψη του ομοσπονδιακού μοντέλου, μετά την κατάρρευση των συνομιλιών στο Κραν Μοντανά της Ελβετίας το 2017.

Στην προσπάθειά του αυτή, βοηθήθηκε από την Άγκυρα, καθώς ο προκάτοχός του, Μουσταφά Ακιντζί, είχε έντονη ρήξη με την τουρκική κυβέρνηση.

Ωστόσο, η απαίτηση του Τατάρ για λύση δύο κρατών δεν βρήκε απήχηση στη διεθνή κοινότητα.

Ακόμη και το Αζερμπαϊτζάν, ο στενότερος σύμμαχος της Τουρκίας, υποδέχτηκε πέρυσι τον Ελληνοκύπριο Νίκο Χριστοδουλίδη στο COP29 ως «πρόεδρο της Κύπρου».

Tο δίλημμα των Tουρκοκυπρίων

Για πέντε χρόνια, το Κυπριακό παρέμεινε «παγωμένη σύγκρουση» χωρίς διαπραγματεύσεις.

Οι υποστηρικτές του Τατάρ βλέπουν τις εκλογές ως υπαρξιακό ζήτημα. Πιστεύουν ότι η επιλογή είναι μεταξύ του Τατάρ και της «συνθηκολόγησης» στους Ελληνοκύπριους, κάτι που θεωρούν ότι θα σήμαινε η επιστροφή στις ομοσπονδιακές συνομιλίες. Επιμένουν ότι κάτι τέτοιο θα ισοδυναμούσε με παραδοχή ότι η λύση των δύο κρατών είναι ανέφικτη και ότι η ΤΔΒΚ είναι μη βιώσιμη.

Οι δε υποστηρικτές του Ερχιουρμάν βλέπουν τις εκλογές ως υπαρξιακό ζήτημα για τον αντίθετο λόγο. Για αυτούς, η άρνηση επιστροφής στις ομοσπονδιακές συνομιλίες σημαίνει διαρκή εξάρτηση από την Τουρκία. Πολλοί εκφράζουν δυσαρέσκεια για την υπερβολική επιρροή της Άγκυρας (όπως φάνηκε από την προσπάθεια της τοπικής κυβέρνησης να νομιμοποιήσει τη μαντίλα στα δημόσια σχολεία, κίνηση που θεωρήθηκε ότι έγινε κατ’ εντολήν της Άγκυρας).

Μια δεύτερη θητεία Τατάρ θα σήμαινε περαιτέρω ευθυγράμμιση με την Τουρκία, κάτι που μπορεί να καταστήσει τον στόχο των υποστηρικτών του Ερχιουρμάν – μια επανενωμένη, ομοσπονδιακή Κύπρος εντός της ΕΕ – επ’ αόριστον απρόσιτο.