Την ανάγκη στενότερης συμμαχίας μεταξύ Καναδά και Ευρώπης, με στόχο την προστασία των αγορών, των δημοκρατικών θεσμών και του κράτους δικαίου σε έναν κόσμο όπου κυριαρχεί ο ανταγωνισμός Ηνωμένων Πολιτειών και Κίνας, υπογράμμισε την Πέμπτη ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ.

Η παρέμβασή του ήρθε στον απόηχο της πρότασης της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, για τη δημιουργία ενός νέου καθεστώτος «συνδεδεμένης συμμετοχής» (associate membership) για τον Καναδά στη σχέση του με την Ευρωπαϊκή Ένωση – μια ιδέα που προκάλεσε την έντονη αντίδραση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και απειλές για εμπορικά αντίμετρα σε βάρος της Ευρώπης.

Ο Κάρνεϊ παρουσίασε τις θέσεις του ενώπιον του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, όπου η ομιλία του έγινε δεκτή με θερμό χειροκρότημα.

Είχαν προηγηθεί, λίγες ώρες νωρίτερα, οι προειδοποιήσεις του Τραμπ ότι η Ουάσιγκτον θα μπορούσε να επιβάλει εμπορικές κυρώσεις εάν η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρούσε την πρόταση της φον ντερ Λάιεν.

• Διαβάστε επίσης: Τραμπ / Απειλεί να διακόψει τις εμπορικές σχέσεις με την ΕΕ λόγω του σχεδίου για τον Καναδά – Τι απαντά η Κομισιόν

«Ευρώπη και Καναδάς είναι ακόμη ισχυρότεροι μαζί»

Ο Καναδός πρωθυπουργός απέφυγε να υιοθετήσει τον όρο «συνδεδεμένο μέλος» που είχε χρησιμοποιήσει μία ημέρα νωρίτερα η πρόεδρος της Κομισιόν. Δήλωσε, ωστόσο, ότι εκτιμά «τη φιλοδοξία» που αποτυπώνεται στην πρότασή της.

«Η Ευρώπη και ο Καναδάς είναι ισχυροί ο καθένας ξεχωριστά. Η Ευρώπη και ο Καναδάς είναι ακόμη ισχυρότεροι μαζί», δήλωσε.

Ο Κάρνεϊ έσπευσε παράλληλα να διευκρινίσει ότι η επιδίωξη στενότερης συνεργασίας δεν αποσκοπεί στη δημιουργία ενός «τρίτου μπλοκ» το οποίο θα επιχειρούσε να λειτουργήσει ως «αντίπαλη μεγάλη δύναμη» απέναντι στην Ουάσιγκτον και το Πεκίνο, «απλώς με καλύτερους τρόπους», όπως είπε χαρακτηριστικά, προκαλώντας γέλια στην αίθουσα.

Στη συνέχεια εξήγησε τη λογική πάνω στην οποία, κατά την άποψή του, θα πρέπει να οικοδομηθεί αυτή η συνεργασία:

«Δεν επιδιώκουμε ισχύ για να κυριαρχήσουμε πάνω σε άλλους. Αντιθέτως, επιδιώκουμε ανθεκτικότητα, ώστε κανείς να μην μπορεί να ελέγχει τις ανοιχτές αγορές μας, να περιορίζει την κυριαρχία μας, να απειλεί την εδαφική μας ακεραιότητα ή να υπονομεύει τις ελευθερίες μας, τις δημοκρατίες μας και το κράτος δικαίου».

🇨🇦 🇪🇺 Canada’s Prime Minister Mark Carney shrugged off a threat of US retaliation Thursday as he pitched a “new alliance” with Europe as a bulwark against outside pressures, in a closely watched speech to the European Parliament.
➡️ https://t.co/R2V4LWo5RW pic.twitter.com/dvNjR9WGSi

— AFP News Agency (@AFP) September 17, 2026

Μιλώντας σε δημοσιογράφους μετά την ομιλία του, ο Καναδός πρωθυπουργός επισήμανε ότι εναπόκειται στην Ευρωπαϊκή Ένωση να αποφασίσει πώς θα ονομάσει μια ενδεχόμενη νέα μορφή σχέσης με τον Καναδά. Για την Οτάβα, πρόσθεσε, μεγαλύτερη σημασία έχει το ουσιαστικό περιεχόμενο μιας μελλοντικής συμφωνίας και όχι η ονομασία που τελικά θα της δοθεί.

The alliance between Canada and Europe is not defined by what we oppose. It is about what we are for: freedom, solidarity, prosperity, sustainability. An alliance strong enough so that no one can dictate our choices.

Europe and Canada are each strong. Europe and Canada are even… pic.twitter.com/RW85Z0EauJ

— Mark Carney (@MarkJCarney) September 17, 2026

Η απειλή Τραμπ για «πολύ σοβαρούς δασμούς»

Η πρόταση της φον ντερ Λάιεν είχε προκαλέσει λίγες ώρες νωρίτερα την έντονη αντίδραση του Ντόναλντ Τραμπ.

Το βράδυ της Τετάρτης, ο Αμερικανός πρόεδρος προειδοποίησε ότι θα μπορούσε να λάβει μέτρα κατά της Ευρωπαϊκής Ένωσης εάν προχωρήσει η ιδέα να αποκτήσει ο Καναδάς καθεστώς «συνδεδεμένου μέλους».

«Αν το κάνουν αυτό, αν θεωρήσω ότι πρόκειται έστω και στο ελάχιστο για εχθρική ενέργεια, θα επιβάλω πολύ σοβαρούς δασμούς ή θα σταματήσω τις εμπορικές συναλλαγές με την Ευρώπη σε πολλά πράγματα», δήλωσε ο Τραμπ σε δημοσιογράφους ενώ κατευθυνόταν σε εκδήλωση στη Βόρεια Καρολίνα, χαρακτηρίζοντας την πρόταση «γελοία».

«Αν υπάρχει καλή πρόθεση, τότε είναι εντάξει. Αν υπάρχει κακή πρόθεση, θα επιβάλουμε πολύ υψηλούς δασμούς στην Ευρώπη», πρόσθεσε.

Κομισιόν: Η πρόταση δεν στρέφεται εναντίον κανενός

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απέρριψε την ερμηνεία ότι η πρωτοβουλία συνιστά εχθρική κίνηση έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών.

Η πρόταση της φον ντερ Λάιεν δεν έχει ακόμη αποκτήσει συγκεκριμένη θεσμική μορφή, ενώ για να προχωρήσει θα χρειαστεί την έγκριση των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

«Όπως κατέστησε σαφές χθες η πρόεδρός μας, η προτεινόμενη ενίσχυση της εταιρικής μας σχέσης με τον Καναδά δεν στρέφεται εναντίον κανενός άλλου, αλλά αποσκοπεί στην κοινή μας ενδυνάμωση», δήλωσε ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Όλοφ Γκιλ.

Κάρνεϊ: «Κανείς δεν θα μας υπαγορεύσει με ποιους θα συνάπτουμε συμφωνίες»

Ερωτηθείς για τις απειλές του Αμερικανού προέδρου, ο Μαρκ Κάρνεϊ έστειλε σαφές μήνυμα για την αυτονομία του Καναδά στις διεθνείς του σχέσεις.

«Οι Καναδοί είναι ενωμένοι στο ότι κανείς δεν πρόκειται να μας πει ποια γλώσσα θα μιλάμε. Κανείς δεν πρόκειται να μας υπαγορεύσει τον πολιτισμό μας ή με ποιους μπορούμε να συνάπτουμε συμφωνίες διεθνώς», δήλωσε.

Ο Καναδός πρωθυπουργός περιέγραψε παράλληλα ένα ευρύ πεδίο στο οποίο η Οτάβα επιθυμεί βαθύτερη συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Μεταξύ των τομέων που ανέφερε βρίσκονται οι κρίσιμες πρώτες ύλες, η αμυντική βιομηχανική ικανότητα, η τεχνητή νοημοσύνη και οι υπολογιστικές υποδομές, η ενεργειακή ασφάλεια, το Διάστημα και τα συστήματα πληρωμών.

Στόχος, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι η ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας μέσω βαθύτερης συνεργασίας στους συγκεκριμένους τομείς.

Αναφέρθηκε επίσης στο ψηφιακό εμπόριο, καθώς και στη δημιουργία ασφαλέστερων ευρυζωνικών συνδέσεων μεταξύ Ευρώπης και Ασίας, αξιοποιώντας τη γεωγραφική θέση που συνδέει τις δύο πλευρές μέσω του Καναδά.

Γαλλία: «Δεν αποφασίζουν οι ΗΠΑ για τη γεωπολιτική κατεύθυνση της Ευρώπης»

Απάντηση στις παρεμβάσεις Τραμπ ήρθε νωρίτερα την Πέμπτη και από τη Γαλλία, με τον υπουργό Ευρωπαϊκών Υποθέσεων Μπενζαμέν Αντάντ να υπογραμμίζει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν διαθέτουν δικαίωμα βέτο στις γεωπολιτικές επιλογές της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

«Δεν εναπόκειται στις Ηνωμένες Πολιτείες – ούτε σε οποιονδήποτε άλλον – να επιλέξουν την πολιτική και γεωπολιτική κατεύθυνση των Ευρωπαίων», δήλωσε στο Public Sénat TV.

Η πρόταση της φον ντερ Λάιεν και οι επιφυλάξεις στο εσωτερικό της ΕΕ

Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν παρουσίασε την ιδέα την Τετάρτη, κατά την ετήσια ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης, την οποία παρακολούθησε και ο Μαρκ Κάρνεϊ.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής έθεσε την πρόταση στο πλαίσιο της προσπάθειας για στενότερη συνεργασία μεταξύ συμμάχων σε αυτό που χαρακτήρισε έναν «ανοιχτά εχθρικό κόσμο».

Παραμένει, ωστόσο, ασαφές κατά πόσο η δημιουργία ενός καθεστώτος «συνδεδεμένου μέλους» για τον Καναδά θα εξασφαλίσει την απαραίτητη στήριξη από τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ήδη έχουν διατυπωθεί επιφυλάξεις από Ευρωπαίους διπλωμάτες, καθώς η πρόταση δεν είχε προηγουμένως συζητηθεί σε επίπεδο κρατών-μελών.

Ένας διπλωμάτης της ΕΕ εξέφρασε την Τετάρτη την έκπληξή του για την πρωτοβουλία, λέγοντας ότι «κανείς δεν γνωρίζει πραγματικά τι σημαίνει», ενώ σημείωσε ότι υπάρχουν ανησυχίες πως η επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «υπόσχεται περισσότερα από όσα θα μπορέσει τελικά να υλοποιήσει».

Την Πέμπτη, δεύτερος Ευρωπαίος διπλωμάτης χαρακτήρισε την πρωτοβουλία «ατυχή πρόταση, η οποία δεν έχει συζητηθεί ποτέ με τα κράτη-μέλη».

Έτσι, ενώ Οτάβα και Βρυξέλλες εμφανίζονται αποφασισμένες να διερευνήσουν μια σημαντικά στενότερη στρατηγική σχέση, το ακριβές θεσμικό πλαίσιο παραμένει ανοιχτό – και ήδη έχει προκαλέσει τόσο αντιδράσεις από την Ουάσιγκτον όσο και ερωτήματα στο εσωτερικό της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.