Το Ιράν προειδοποίησε την Παρασκευή ότι οποιαδήποτε νέα απειλή από τις Ηνωμένες Πολιτείες θα συναντήσει «συντριπτική, τιμωρητική και καταστροφική» απάντηση, την ώρα που η Ουάσινγκτον προαναγγέλλει ένα πρωτοφανές πακέτο οικονομικών μέτρων με διακηρυγμένο στόχο την κατάρρευση της ιρανικής ηγεσίας.

Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, ανακοίνωσε ότι την ερχόμενη Δευτέρα θα παρουσιάσει αναλυτικά τις νέες κυρώσεις που σχεδιάζει η αμερικανική κυβέρνηση.

Η προαναγγελία ακολουθεί την προειδοποίηση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ότι οποιαδήποτε χώρα προσφέρει «οποιουδήποτε είδους σανίδα σωτηρίας στο Ιράν» θα βρεθεί αντιμέτωπη με οικονομικές συνέπειες.

«Ή είστε μαζί μας ή εναντίον μας», όπως το έθεσε ο Μπέσεντ σε συνέντευξή του στο CNBC. «Αυτή πρόκειται να είναι η μεγαλύτερη συντονισμένη οικονομική απομόνωση στην παγκόσμια ιστορία», πρόσθεσε.

Η απειλή αυτή θα μπορούσε επομένως να έχει αντίκτυπο στις χώρες που συναλλάσσονται με το Ιράν.

O πόλεμος «έχει εισέλθει σε νέα φάση», όπως δήλωσε επίσης ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς θέλοντας να τονίσει ότι πλέον δίνεται έμφαση στην άσκηση οικονομικής πίεσης προς πάσα κατεύθυνση.

Η Τεχεράνη απάντησε σε ιδιαίτερα υψηλούς τόνους, ξεκαθαρίζοντας ότι οι ιρανικές Ένοπλες Δυνάμεις βρίσκονται σε ετοιμότητα σε όλα τα πεδία.

Ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου των Ενόπλων Δυνάμεων του Ιράν, υποστράτηγος Αλί Αμπντολαχί, δήλωσε, σύμφωνα με ιρανικά μέσα ενημέρωσης: «Με ετοιμότητα στην ξηρά, στη θάλασσα, στον αέρα, στην αεράμυνα και στον κυβερνοχώρο, οι Ένοπλες Δυνάμεις του Ιράν θα απαντήσουν στις νέες απειλές του εχθρού με συντριπτικές, τιμωρητικές και καταστροφικές ενέργειες».

• Διαβάστε επίσης: Reuters / Αυτοί είναι οι εννέα εμπορικοί εταίροι του Ιράν που κινδυνεύουν από τον οικονομικό πόλεμο του Τραμπ

Καλιμπάφ: Πρέπει να σχεδιάσουμε πώς θα αντιμετωπίσουμε τις «άδικες κυρώσεις»

Ο πρόεδρος του ιρανικού Κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Καλιμπάφ, ο οποίος αποτελεί τον βασικό διαπραγματευτή της χώρας στις έμμεσες συνομιλίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες, υποστήριξε ότι η Ουάσινγκτον φαίνεται να έχει καταλήξει στο συμπέρασμα πως δεν μπορεί να επικρατήσει μέσω μιας άμεσης στρατιωτικής αντιπαράθεσης με το Ιράν.

Κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στο γειτονικό Ιράκ, ο Καλιμπάφ δήλωσε: «Πρέπει να καταρτίσουμε σχέδια για την αντιμετώπιση των άδικων κυρώσεων, ώστε να μπορέσουμε να τις ξεπεράσουμε».

Παράλληλα, κατηγόρησε τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ ότι στρέφονται πλέον σε έναν συνδυασμό οικονομικού και «γνωστικού πολέμου» εναντίον της χώρας του.

Μπέσεντ: Οι οικονομικές πιέσεις μπορεί να αποτρέψουν νέα μεγάλης κλίμακας στρατιωτική σύγκρουση

Οι τιμές του πετρελαίου σταθεροποιήθηκαν την Παρασκευή, παρέμεναν όμως σε τροχιά δεύτερης συνεχόμενης εβδομαδιαίας ανόδου, καθώς στις αγορές εντείνονται οι ανησυχίες για τις ενεργειακές εξαγωγές από τον Κόλπο.

Την Πέμπτη το πετρέλαιο είχε φτάσει στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων άνω των τριών εβδομάδων, μετά την αμερικανική απειλή για νέες κυρώσεις.

Στόχος της Ουάσινγκτον είναι να αυξήσει την πίεση προς την Τεχεράνη ώστε να συμφωνήσει στον τερματισμό μιας σύγκρουσης που έχει καθηλώσει εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή.

Ο Σκοτ Μπέσεντ, μιλώντας στο αμερικανικό τηλεοπτικό δίκτυο CNBC, εμφανίστηκε πάντως να αμφισβητεί ότι η προαναγγελία των μέτρων δικαιολογούσε την άνοδο των τιμών: «Δεν είμαι σίγουρος γιατί το πετρέλαιο εκτινάχθηκε εξαιτίας αυτού. Εάν ασκούμε τη μέγιστη δυνατή οικονομική πίεση, τότε αυτό σημαίνει ότι πιθανότατα δεν θα υπάρξει μεγάλης κλίμακας επανέναρξη στρατιωτικών επιχειρήσεων».

Μόλις επτά εμπορικά πλοία πέρασαν από τα Στενά του Ορμούζ

Η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες αβεβαιότητας για τις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές.

Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας παρακολούθησης πλοίων Κέπλερ, μόλις επτά εμπορικά πλοία διέσχισαν τα Στενά την Πέμπτη, αριθμός μειωμένος κατά 50% σε σύγκριση με την προηγούμενη ημέρα.

Η σύγκριση με την περίοδο πριν από τον πόλεμο είναι ακόμη πιο εντυπωσιακή, καθώς τότε περισσότερα από 130 πλοία περνούσαν καθημερινά από τη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό.

Χιλιάδες άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους στον πόλεμο, ο οποίος έχει παρασύρει στη σύγκρουση και χώρες του Κόλπου, ενώ έχει οδηγήσει σε σημαντική αύξηση των διεθνών τιμών των καυσίμων.

Το Ιράν έχει πραγματοποιήσει επιθέσεις εναντίον της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, από όπου, πριν από τον Φεβρουάριο, περνούσε περίπου το ένα πέμπτο του πετρελαίου που διακινείται διεθνώς.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν ανακοίνωσαν δύο φορές συμφωνίες κατάπαυσης του πυρός, τον Απρίλιο και τον Ιούνιο, με στόχο την αποκατάσταση της ελεύθερης διέλευσης των πλοίων από τα Στενά και τη δημιουργία μιας πορείας προς τον τερματισμό της σύγκρουσης, η οποία διαρκεί σχεδόν έξι μήνες.

Και οι δύο συμφωνίες, ωστόσο, κατέρρευσαν πολύ γρήγορα.

Τεχεράνη: Οι κυρώσεις δεν θα κάμψουν ούτε στο ελάχιστο την αποφασιστικότητα των Ιρανών

Πριν από τις δηλώσεις του Αμερικανού υπουργού Οικονομικών, το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν είχε ήδη απαντήσει στην προοπτική νέων αμερικανικών κυρώσεων, διαμηνύοντας ότι η οικονομική πίεση δεν πρόκειται να αλλάξει τη στάση της χώρας.

Στην ανακοίνωσή του ανέφερε ότι οι αμερικανικές κυρώσεις δεν πρόκειται να «δημιουργήσουν ούτε τον παραμικρό δισταγμό στην αποφασιστικότητα των Ιρανών να διαφυλάξουν την ανεξαρτησία, την αξιοπρέπεια και την εθνική κυριαρχία του Ιράν».

«Θα οδηγήσουμε αυτό το καθεστώς σε κατάρρευση»

Ο Μπέσεντ ανακοίνωσε ότι θα παρουσιάσει τη Δευτέρα, σε συνέντευξη Τύπου, το ακριβές περιεχόμενο των μέτρων που σχεδιάζει η Ουάσινγκτον.

«Θα μιλήσω για το τι ακριβώς πρόκειται να κάνουμε», είπε χαρακτηριστικά.

Στη συνέχεια χρησιμοποίησε ακόμη σκληρότερη γλώσσα, παρουσιάζοντας τον συνδυασμό του ναυτικού αποκλεισμού και των νέων οικονομικών κυρώσεων ως διπλό πλήγμα εναντίον της Τεχεράνης:

«Θα οδηγήσουμε αυτό το καθεστώς σε κατάρρευση. Είναι ώρα οι σύμμαχοί μας και ο υπόλοιπος κόσμος να πάρουν μια απόφαση».

Ο Αμερικανός υπουργός χαρακτήρισε τον ναυτικό αποκλεισμό που επανέφεραν οι ΗΠΑ εναντίον του Ιράν τον Ιούλιο και τις «σκληρότερες κυρώσεις στην ιστορία» ως ένα συνδυαστικό «χτύπημα ένα-δύο».

Σχεδόν μισός αιώνας κυρώσεων κατά του Ιράν

Το Ιράν βρίσκεται αντιμέτωπο με σχεδόν αδιάλειπτες και ιδιαίτερα αυστηρές οικονομικές κυρώσεις εδώ και περίπου μισό αιώνα, από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979.

Η οικονομική κατάσταση στο εσωτερικό της χώρας παραμένει δύσκολη. Οι πολίτες βρίσκονται αντιμέτωποι με υψηλό πληθωρισμό, υποχώρηση της αξίας του εθνικού νομίσματος, ελλείψεις ενέργειας και τις συνέπειες των ζημιών που έχουν υποστεί κρίσιμες υποδομές.

Ιρανοί πολίτες που μίλησαν στο πρακτορείο Reuters εκτίμησαν ότι ένα νέο κύμα οικονομικών μέτρων θα μπορούσε να επιδεινώσει ακόμη περισσότερο τις συνθήκες διαβίωσης, να αποδυναμώσει το θεοκρατικό κατεστημένο και ενδεχομένως να πυροδοτήσει κοινωνικές αναταραχές.

Μέχρι στιγμής, πάντως, δεν υπάρχουν ενδείξεις μιας τέτοιας εξέλιξης μετά την αιματηρή καταστολή των διαδηλώσεων τον Ιανουάριο.

Πίεση και στον Τραμπ λόγω των υψηλών τιμών των καυσίμων

Την ίδια ώρα, ο Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται αντιμέτωπος με αυξανόμενη εσωτερική πίεση προκειμένου να τερματίσει τον πόλεμο.

Οι υψηλές τιμές των καυσίμων επιβαρύνουν τη δημοτικότητά του, ενώ θα μπορούσαν να εξελιχθούν σε σοβαρό πολιτικό πρόβλημα για το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου, στις οποίες θα κριθεί και ο έλεγχος του Κογκρέσου.

Ο νέος αμερικανικός αποκλεισμός αρχίζει να περιορίζει τις ροές ιρανικού πετρελαίου προς την Κίνα

Οι επιπτώσεις της αμερικανικής στρατηγικής είναι ήδη ορατές στο εμπόριο πετρελαίου με την Κίνα.

Πηγές της αγοράς ανέφεραν στο Reuters ότι οι ποσότητες ιρανικού αργού που προσφέρονται σε Κινέζους αγοραστές έχουν ήδη μειωθεί μετά την επαναφορά του αμερικανικού αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια στα μέσα Ιουλίου.

Σύμφωνα με στοιχεία της Κέπλερ για το 2025, η Κίνα αγοράζει περισσότερο από το 80% του ιρανικού πετρελαίου που μεταφέρεται διά θαλάσσης.

Μια περαιτέρω κλιμάκωση της αμερικανικής οικονομικής πίεσης προς το Πεκίνο, ωστόσο, ενέχει σημαντικούς κινδύνους αντιποίνων, ιδιαίτερα καθώς η Κίνα έχει ήδη χαλαρώσει προηγούμενους περιορισμούς στις εξαγωγές κρίσιμων σπάνιων γαιών.

Όταν ο Μπέσεντ ρωτήθηκε εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να στραφούν εναντίον της Κίνας εξαιτίας των εμπορικών συναλλαγών της με το Ιράν, απέφυγε να δώσει συγκεκριμένη απάντηση, λέγοντας ότι πολλές τέτοιες συζητήσεις είναι προτιμότερο να διεξάγονται ιδιωτικά.

Πρόσθεσε, ωστόσο: «Να έχετε κατά νου ότι οι Κινέζοι προμηθεύονται το 50% της ενέργειάς τους από τον Κόλπο. Επομένως, θα τους προσέφερε μεγάλη υπηρεσία το να ευθυγραμμιστούν με αυτή την προσπάθεια».

Κίνα: «Οι κυρώσεις και η πίεση δεν βοηθούν στην επίλυση του προβλήματος»

Η αντίδραση του Πεκίνου ήταν άμεση.

Η κινεζική πρεσβεία στην Ουάσινγκτον απέρριψε τη λογική της περαιτέρω οικονομικής πίεσης και υποστήριξε ότι η διέξοδος πρέπει να αναζητηθεί μέσω της διπλωματίας.

«Οι κυρώσεις και η πίεση δεν βοηθούν στην επίλυση του προβλήματος», ανέφερε, ζητώντας να προκριθούν τα διπλωματικά μέσα.

Οι κίνδυνοι για τους συμμάχους των ΗΠΑ στον Κόλπο

Η περαιτέρω αυστηροποίηση των κυρώσεων δεν αποτελεί, πάντως, στρατηγική χωρίς κινδύνους για την ίδια την Ουάσινγκτον και τους συμμάχους της.

Ιδιαίτερα εκτεθειμένες βρίσκονται οι χώρες του Κόλπου, καθώς ενεργειακές εγκαταστάσεις αλλά και μονάδες αφαλάτωσης – από τις οποίες εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό η παροχή πόσιμου νερού σε ορισμένα κράτη της περιοχής – έχουν ήδη βρεθεί στο στόχαστρο ιρανικών επιθέσεων.