Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ απέρριψε την Τρίτη (30/6) την προσπάθεια του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ να περιορίσει το δικαίωμα της ιθαγένειας εκ γενετής, κρίνοντας ότι το σχετικό προεδρικό διάταγμα παραβιάζει τη 14η Τροπολογία του αμερικανικού Συντάγματος.

Με ψήφους 6-3, το δικαστήριο επικύρωσε την απόφαση κατώτερου δικαστηρίου που είχε «παγώσει» την εφαρμογή του διατάγματος, το οποίο προέβλεπε ότι παιδιά που γεννιούνται στις ΗΠΑ δεν θα αποκτούν αυτόματα αμερικανική υπηκοότητα εάν κανένας από τους δύο γονείς τους δεν είναι Αμερικανός πολίτης ή κάτοχος μόνιμης άδειας παραμονής (green card).

Την απόφαση συνέταξε ο πρόεδρος του Ανώτατου Δικαστηρίου, Τζον Ρόμπερτς, με τη στήριξη των συντηρητικών δικαστών Μπρετ Κάβανο και Έιμι Κόνι Μπάρετ, καθώς και των τριών φιλελεύθερων μελών του δικαστηρίου. Αντίθετα, οι συντηρητικοί δικαστές Κλάρενς Τόμας, Σάμιουελ Αλίτο και Νιλ Γκόρσατς μειοψήφησαν.

«Η υπόσχεση της υπηκοότητας ισχύει για όλους όσοι γεννιούνται στις ΗΠΑ»

Στο σκεπτικό της απόφασης, ο Ρόμπερτς υπενθυμίζει ότι η 14η Τροπολογία, η οποία υιοθετήθηκε το 1868 μετά τον Αμερικανικό Εμφύλιο, κατοχυρώνει το δικαίωμα της υπηκοότητας για όσους γεννιούνται στις Ηνωμένες Πολιτείες και υπάγονται στη δικαιοδοσία τους.

«Η υπηκοότητα ήταν και παραμένει το δικαίωμα να έχεις δικαιώματα. Οι συντάκτες της 14ης Τροπολογίας επέκτειναν αυτή την υπόσχεση σε κάθε ελεύθερο άνθρωπο που γεννιέται στη χώρα. Σήμερα τηρούμε αυτή την υπόσχεση», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Το δικαστήριο επικαλέστηκε εκ νέου την ιστορική απόφαση του 1898 στην υπόθεση United States v. Wong Kim Ark, η οποία αναγνώρισε ότι η 14η Τροπολογία εγγυάται την αμερικανική υπηκοότητα σε όσους γεννιούνται επί αμερικανικού εδάφους, ακόμη και αν οι γονείς τους είναι αλλοδαποί.

Οι δικαστές απέρριψαν το επιχείρημα της κυβέρνησης Τραμπ ότι η συγκεκριμένη απόφαση αφορούσε μόνο παιδιά γονέων με μόνιμη εγκατάσταση στις ΗΠΑ, χαρακτηρίζοντας τη σχετική ερμηνεία «δραματικά αναθεωρητική» και χωρίς επαρκή ιστορική τεκμηρίωση.

Η αντίδραση Τραμπ και οι διαφωνίες των συντηρητικών δικαστών

Ο Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε την απόφαση «πολύ κακή για τη χώρα», υποστηρίζοντας ότι το ζήτημα μπορεί πλέον να επιλυθεί μέσω νομοθετικής πρωτοβουλίας του Κογκρέσου, χωρίς να απαιτείται συνταγματική αναθεώρηση.

«Το Κογκρέσο πρέπει να ξεκινήσει άμεσα τις διαδικασίες για τον τερματισμό της ακριβής και άδικης για τη χώρα μας ιθαγένειας εκ γενετής. Θα έχει την πλήρη υποστήριξή μου», ανέφερε σε ανάρτησή του στο Truth Social.

Στη μειοψηφία, ο δικαστής Κλάρενς Τόμας υποστήριξε ότι αρκετές εφαρμογές του διατάγματος θα μπορούσαν να είναι συμβατές με το αρχικό νόημα του Συντάγματος, ενώ ο Σάμιουελ Αλίτο έκανε λόγο για απόφαση που ουσιαστικά αναγνωρίζει υπηκοότητα στα παιδιά όσων ταξιδεύουν στις ΗΠΑ αποκλειστικά για να γεννήσουν εκεί.

Νέα ήττα για τη μεταναστευτική πολιτική του Λευκού Οίκου

Η απόφαση αποτελεί την τρίτη σημαντική ήττα του Ντόναλντ Τραμπ στο Ανώτατο Δικαστήριο μέσα στο 2026, μετά την ακύρωση των εκτεταμένων δασμών που είχε επιβάλει και την απόρριψη της προσπάθειάς του να απομακρύνει άμεσα τη διοικήτρια της Ομοσπονδιακής Τράπεζας, Λίζα Κουκ.

Η υπόθεση εξετάστηκε έπειτα από ομαδική αγωγή οικογενειών στο Νιου Χάμσαϊρ, οι οποίες υποστήριξαν ότι το προεδρικό διάταγμα θα στερούσε την αμερικανική υπηκοότητα από εκατοντάδες χιλιάδες παιδιά που γεννιούνται κάθε χρόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η οργάνωση ACLU, που εκπροσώπησε τους προσφεύγοντες, χαιρέτισε την απόφαση, τονίζοντας ότι «ένας πρόεδρος δεν μπορεί να αλλάξει το Σύνταγμα με εκτελεστικό διάταγμα».