Περισσότεροι από 25.000 άνθρωποι έχουν μεταφερθεί από τις Ηνωμένες Πολιτείες σε τρίτες χώρες, στο πλαίσιο συμφωνιών που έχει συνάψει η αμερικανική κυβέρνηση με συνολικά 35 χώρες, σύμφωνα με διεθνή δημοσιογραφική έρευνα που δόθηκε στη δημοσιότητα.

Οι συμφωνίες προβλέπουν την υποδοχή ανθρώπων από χώρες με τις οποίες τα κράτη υποδοχής δεν έχουν απαραίτητα άμεση σχέση. Η πρακτική αυτή έχει ενταθεί μετά την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο τον Ιανουάριο του 2025.

Σύμφωνα με την έρευνα της Forbidden Stories, η Ουάσινγκτον έχει προχωρήσει σε συμφωνίες με χώρες στη Λατινική Αμερική, την Αφρική και τον Ειρηνικό, προκειμένου να μεταφέρονται εκεί μετανάστες οι οποίοι δεν μπορούν να επιστραφούν απευθείας στις χώρες καταγωγής τους.

• Διαβάστε: Ποινικοποιώντας τη μετανάστευση / Από τους νόμους και τις δομές «κολαστήρια» σε κέντρα κράτησης στην Αφρική

Η διεθνής δημοσιογραφική έρευνα

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από 72 δημοσιογράφους, με τη συμμετοχή 23 μέσων ενημέρωσης από 15 χώρες, και δημοσιεύεται από την κοινοπραξία Forbidden Stories.

Τα στοιχεία της έρευνας δείχνουν ότι η αμερικανική κυβέρνηση προβλέπεται να διαθέσει περισσότερα από 410 εκατομμύρια δολάρια σε χώρες που υποδέχονται απελαθέντες, καθώς και σε υπηρεσίες του ΟΗΕ που συμμετέχουν σε προγράμματα σχετικά με τις επιστροφές μεταναστών.

Μέχρι τις 31 Αυγούστου 2026, τουλάχιστον 25.447 άνθρωποι είχαν μεταφερθεί σε 28 χώρες βάσει αυτών των συμφωνιών. Από αυτούς, περίπου 20.000 μεταφέρθηκαν στο Μεξικό.

Οι όροι των συμφωνιών δεν είναι ίδιοι σε όλες τις περιπτώσεις και διαφοροποιούνται ως προς τις εθνικότητες των ανθρώπων που μπορούν να γίνουν δεκτοί και ως προς το εάν περιλαμβάνονται άτομα με ποινικό μητρώο.

Πιέσεις σε αφρικανικές χώρες

Σύμφωνα με την Forbidden Stories, η Ουάσινγκτον απευθύνθηκε σε 49 από τις 54 χώρες της Αφρικής, προκειμένου να εξεταστεί η δυνατότητα υποδοχής ανθρώπων που απελαύνονται από τις ΗΠΑ.

Έρευνα του AFP που δημοσιεύθηκε στις αρχές του 2026 είχε καταγράψει πιέσεις προς αφρικανικές κυβερνήσεις, μεταξύ άλλων μέσω απειλών για δασμούς, περιορισμούς στην έκδοση αμερικανικών θεωρήσεων εισόδου και περικοπές οικονομικής βοήθειας.

Νομικοί που μίλησαν στο AFP υποστήριξαν ότι οι άνθρωποι που μεταφέρονται σε τρίτες χώρες μπορεί να βρεθούν σε ιδιαίτερα δυσμενή νομική κατάσταση. Όπως ανέφεραν, σε ορισμένες περιπτώσεις κρατούνται χωρίς να τους έχουν απαγγελθεί κατηγορίες και χωρίς να διαθέτουν σαφή πρόσβαση σε δικαιώματα ή διαδικασίες σε μια χώρα που δεν γνωρίζουν.

Ο ρόλος της Υπηρεσίας Αναμετανάστευσης

Σύμφωνα με την Forbidden Stories, σημαντικό μέρος των διαπραγματεύσεων και των πληρωμών πραγματοποιήθηκε μέσω μιας σχετικά άγνωστης υπηρεσίας του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών, της Υπηρεσίας Αναμετανάστευσης (Remigration), η οποία δημιουργήθηκε τον Μάιο του 2025.

Επικεφαλής της υπηρεσίας είναι ο Κρίστιαν Ζοβέ Ερχαρτ, 41 ετών, διπλωμάτης με προηγούμενη εμπειρία κυρίως ως ακόλουθος ασφαλείας σε αμερικανικές πρεσβείες.

Η περίπτωση του Καμερούν

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η περίπτωση του Καμερούν. Σύμφωνα με την έρευνα, οι Ηνωμένες Πολιτείες υπέγραψαν τον Δεκέμβριο του 2025 πρωτόκολλο συνεννόησης με τη χώρα για την υποδοχή απελαθέντων.

Μία εβδομάδα αργότερα, η Ουάσινγκτον υπέγραφε συμφωνία για πρόγραμμα υγειονομικής βοήθειας ύψους περίπου 400 εκατομμυρίων δολαρίων, με ορίζοντα πέντε ετών.

Τον Ιανουάριο, το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών ενέκρινε επιπλέον 30 εκατομμύρια δολάρια προς την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες στο Καμερούν, για δράσεις που αφορούν την εθελούσια επιστροφή προσφύγων και την αντιμετώπιση της παράτυπης μετανάστευσης.

Στις 14 Ιανουαρίου έφθασε στο Καμερούν το πρώτο αεροσκάφος που μετέφερε ανθρώπους οι οποίοι είχαν απελαθεί από τις ΗΠΑ.

Συμφωνίες με απευθείας οικονομικό αντάλλαγμα

Σε άλλες περιπτώσεις, οι συμφωνίες προβλέπουν απευθείας οικονομικές ενισχύσεις προς τις κυβερνήσεις των χωρών υποδοχής.

Το Παλάου, νησιωτικό κράτος του Ειρηνικού με περίπου 18.000 κατοίκους, υπέγραψε τον Δεκέμβριο συμφωνία για την υποδοχή 75 ανθρώπων από τρίτες χώρες, έναντι 7,5 εκατομμυρίων δολαρίων. Μέχρι σήμερα, σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, έχουν μεταφερθεί εκεί μόλις τρεις άνθρωποι.

Στο Εσουατίνι, από τον Ιούλιο του 2025 έχουν φθάσει 32 άνθρωποι, από τους συνολικά 160 που προβλέπει η σχετική συμφωνία, ύψους 5 εκατομμυρίων δολαρίων.

Η συμφωνία με το Εσουατίνι προβλέπει, σύμφωνα με τη δημοσιογραφική έρευνα, και την υποδοχή ανθρώπων που έχουν ποινικό μητρώο.

Πού κατευθύνονται τα 410 εκατομμύρια δολάρια

Από τα συνολικά 410 εκατομμύρια δολάρια που προβλέπονται στις συμφωνίες, εσωτερικά έγγραφα του Στέιτ Ντιπάρτμεντ δείχνουν ότι περίπου 81 εκατομμύρια δολάρια προορίζονται απευθείας για κυβερνήσεις χωρών που έχουν υπογράψει σχετικές συμφωνίες.

Τα υπόλοιπα ποσά κατευθύνονται σε διεθνείς οργανισμούς.

Ειδικότερα:

• 178 εκατομμύρια δολάρια προβλέπονται για τον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης (ΔΟΜ).
• 123 εκατομμύρια δολάρια προβλέπονται για την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες.

Οι δύο οργανισμοί, οι οποίοι έχουν μεταξύ άλλων αρμοδιότητες που σχετίζονται με την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, έχουν δεχθεί επικρίσεις για τη συμμετοχή τους στο συγκεκριμένο πλαίσιο χρηματοδότησης.

Η Ύπατη Αρμοστεία δήλωσε στην Forbidden Stories ότι δεν συμμετέχει στις συμφωνίες και ότι αξιοποιεί την αμερικανική χρηματοδότηση σύμφωνα με την εντολή της, μεταξύ άλλων για την ενίσχυση των συστημάτων ασύλου.

Από την πλευρά του, εκπρόσωπος του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης ανέφερε ότι ο οργανισμός αντιλαμβάνεται πως η Ουάσινγκτον χρησιμοποιεί την οικονομική της βοήθεια για να εξυπηρετήσει τις δικές της προτεραιότητες.

Παράλληλα, υποστήριξε ότι ο ΔΟΜ αποδέχεται τα αμερικανικά κονδύλια με στόχο τη βελτίωση των συνθηκών ζωής των μεταναστών, χωρίς αυτό να συνιστά έγκριση των απελάσεων.