Ο Ντόναλντ Τραμπ διαβεβαίωσε χθες Τρίτη (18/8) ότι δεν διεξάγονται αυτή τη στιγμή, ούτε προγραμματίζονται, συνομιλίες με το Ιράν, την ώρα που η Τεχεράνη επαναλαμβάνει ότι τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κλειστά.

Οι δύο τοποθετήσεις αποτυπώνουν το πλήρες αδιέξοδο στις διπλωματικές προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Παρότι οι εχθροπραξίες έχουν περιοριστεί σημαντικά σε σχέση με τις πρώτες εβδομάδες, όταν ΗΠΑ και Ισραήλ εξαπέλυαν σφοδρούς αεροπορικούς βομβαρδισμούς και το Ιράν απαντούσε με αντίποινα, η κατάσταση στην περιοχή παραμένει τεταμένη, καθώς ο πόλεμος οδεύει να συμπληρώσει οκτώ μήνες.

Την ίδια ώρα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα κατηγόρησαν την Τρίτη το Ιράν ότι εκτόξευσε δύο βαλλιστικούς πυραύλους εναντίον τους, οι οποίοι έπεσαν στη θάλασσα. Τα ΗΑΕ υποστήριξαν ότι στόχος ήταν «η διεθνής ναυσιπλοΐα».

Μετά την καταγγελία, η διπλωματία των ΗΑΕ ανακοίνωσε την αναστολή, μέχρι νεωτέρας, όλων «των εμπορικών ανταλλαγών» και των «χρηματοοικονομικών συναλλαγών» με το Ιράν.

Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, διέψευσε ότι εκτοξεύτηκαν ιρανικοί πύραυλοι εναντίον των ΗΑΕ και «απέρριψε κατηγορηματικά» τις σχετικές κατηγορίες.

Τραμπ: «Δεν διεξάγονται συνομιλίες»

«Δεν διεξάγονται αυτή τη στιγμή ούτε συζητήσεις ούτε συνομιλίες, ούτε προγραμματίζονται, με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν», έγραψε ο Αμερικανός πρόεδρος στο Truth Social.

Ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε επίσης ότι ο ναυτικός αποκλεισμός παραμένει «σε πλήρη ισχύ» και είναι «απόλυτα αποτελεσματικός», ενώ δήλωσε πως τα Στενά του Ορμούζ είναι ανοικτά και λειτουργούν και ότι όλες οι θαλάσσιες νάρκες έχουν απομακρυνθεί ή πυροδοτηθεί.

Η δήλωση αυτή βρίσκεται σε αντίθεση με την τοποθέτηση, μόλις μία ημέρα νωρίτερα, του ειδικού απεσταλμένου του και γαμπρού του, Τζάρεντ Κούσνερ, ο οποίος είχε δηλώσει στο Fox News ότι βρίσκονται σε εξέλιξη «πολύ θετικές» συνομιλίες.

Σύμφωνα με πηγή του Γαλλικού Πρακτορείου στην αμερικανική πλευρά, οι συνομιλίες έχουν ανασταλεί. Κατά την ίδια πηγή, ο Τραμπ ζήτησε από τις ομάδες του να μην συνεχίσουν τον διάλογο με το Ιράν όσο η Τεχεράνη δεν αποδέχεται τις αμερικανικές θέσεις.

Οι όροι της Τεχεράνης

Οι ιρανικές αρχές δεν δείχνουν διάθεση να υποχωρήσουν από τις θέσεις τους.

Ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, επανέλαβε την Τρίτη ότι τα Στενά του Ορμούζ δεν πρόκειται να ανοίξουν όσο η αμερικανική κυβέρνηση δεν εφαρμόζει τις δεσμεύσεις που ανέλαβε στο λεγόμενο μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ, το οποίο υπογράφηκε από τους προέδρους των δύο χωρών.

«Οι Αμερικανοί νομίζουν πως αν πιέσουν πιο δυνατά το Ιράν θα αποσπάσουν παραχωρήσεις που δεν συμπεριλαμβάνονταν ποτέ στη συμφωνία», σχολίασε μέσω X, προσθέτοντας ότι η κυβέρνηση Τραμπ, την οποία χαρακτήρισε «μπουλούκι γελωτοποιών», δεν θα μπορέσει να «βγάλει λαγό από το καπέλο».

Η συμφωνία του Ιουνίου προέβλεπε προθεσμία 60 ημερών, η οποία έληξε τη Δευτέρα και μπορούσε να ανανεωθεί, προκειμένου να διεξαχθούν διαπραγματεύσεις για την επίλυση όλων των διαφορών, καθώς και κατάπαυση του πυρός. Ωστόσο, η διαδικασία εκτροχιάστηκε πολύ γρήγορα.

Ο Γαλιμπάφ υπενθύμισε ότι μεταξύ των ιρανικών όρων περιλαμβάνονται «η άρση του (αμερικανικού) ναυτικού αποκλεισμού, η άμεση αποδέσμευση των παγωμένων πόρων (του Ιράν), η άρση του πετρελαϊκού εμπάργκο» και «το τέλος των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα».

Ο Τραμπ, από την πλευρά του, έχει αρχίσει να αναφέρεται στην ιδέα τα Στενά του Ορμούζ να μετατραπούν σε «αμερικανικό έδαφος». Την Τρίτη, μάλιστα, ανάρτησε στο μέσο κοινωνικής δικτύωσης που αποτελεί προσωπική του ιδιοκτησία έναν χάρτη στον οποίο η θαλάσσια οδός εμφανίζεται με τη λεζάντα «νέα περιοχή των ΗΠΑ».

Παρά τις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου, η κίνηση στα Στενά του Ορμούζ απέχει σημαντικά από τα προπολεμικά επίπεδα.

Η καταμέτρηση των πλοίων που τα διασχίζουν καθίσταται, πάντως, δυσκολότερη από το γεγονός ότι ορισμένα επιλέγουν να απενεργοποιούν τους πομπούς που μεταδίδουν δεδομένα για τη γεωγραφική τους θέση όταν επιχειρούν να περάσουν από τα Στενά.

Ο ρόλος του Ομάν

Μετά την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση εναντίον του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, η Τεχεράνη απάντησε εξαπολύοντας πλήγματα εναντίον γειτονικών χωρών, συμμάχων της Ουάσιγκτον, και κλείνοντας τα Στενά του Ορμούζ, μια θαλάσσια οδό στρατηγικής σημασίας για το παγκόσμιο εμπόριο υδρογονανθράκων.

Οι ΗΠΑ, από την πλευρά τους, έχουν επιβάλει αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια στον Κόλπο.

Παρά τις δηλώσεις του για τα Στενά του Ορμούζ και την απειλή που διατύπωσε τη Δευτέρα να «βομβαρδίσει» το Ομάν, ο Τραμπ, ο οποίος εμφανώς επιδιώκει να διατηρεί την εικόνα του απρόβλεπτου, φαίνεται προς το παρόν να επιλέγει στάση αναμονής.

Ο πόλεμος εναντίον του Ιράν προκαλεί ολοένα μεγαλύτερη δυσαρέσκεια μεταξύ Αμερικανών, ενώ η επανέναρξη των αμερικανικών στρατιωτικών επιχειρήσεων δυσχεραίνεται, σύμφωνα με δημοσιεύματα του αμερικανικού Τύπου, από την ανησυχητική μείωση των αποθεμάτων διαφόρων όπλων ακριβείας και αντιαεροπορικών πυραύλων.

Ως εκ τούτου, η αμερικανική κυβέρνηση φαίνεται το τελευταίο διάστημα να ποντάρει στις μακροπρόθεσμες συνέπειες της οικονομικής πίεσης που ασκεί στην Τεχεράνη, μέσω του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών και των κυρώσεων που προετοιμάζεται να διευρύνει περαιτέρω.

Το Κατάρ, που συγκαταλέγεται στους μεσολαβητές μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, εκτίμησε την Τρίτη ότι μια ενδεχόμενη συμφωνία μεταξύ Ιράν και Ομάν θα μπορούσε να «διευκολύνει» την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Ιράν και Ομάν, ανάμεσα στις ακτές των οποίων βρίσκονται τα Στενά του Ορμούζ, συζητούν εδώ και εβδομάδες για τη μελλοντική διαχείρισή τους. Σύμφωνα με την Τεχεράνη, οι δύο πλευρές έχουν «εγκρίνει» τις γεωγραφικές συντεταγμένες που θα πρέπει να ακολουθούν τα πλοία κατά την είσοδο και την έξοδό τους από τα Στενά.

Η Ισλαμική Δημοκρατία, η οποία στοχοποιεί πλοία που επιχειρούν να διασχίσουν τα Στενά χωρίς να ζητήσουν την άδειά της, προτίθεται επίσης να επιβάλει τέλη για τις υπηρεσίες που παρέχονται στη θαλάσσια οδό. Η πρόθεση αυτή απορρίπτεται από τις ΗΠΑ και τις πετρελαιοεξαγωγικές μοναρχίες της περιοχής.