Ομοσπονδιακό δικαστήριο της Βοστόνης έκρινε την Τρίτη (30/9) ότι η κυβέρνηση Τραμπ παραβίασε το Σύνταγμα των Ηνωμένων Πολιτειών με την πολιτική της απέναντι σε ξένους φοιτητές και καθηγητές που εκφράζουν φιλοπαλαιστινιακές θέσεις.

Η πρακτική της ακύρωσης βίζας, των συλλήψεων και των απελάσεων θεωρήθηκε ότι καταπνίγει την ελευθερία του λόγου που προστατεύεται από την Πρώτη Τροπολογία.

Ο δικαστής Ουίλιαμ Γιάνγκ, διορισμένος από τον Ρόναλντ Ρίγκαν, συντάχθηκε με τις πανεπιστημιακές ενώσεις που κατέθεσαν την προσφυγή και επισήμανε ότι η κυβέρνηση «έπνιξε» τον διάλογο στις πανεπιστημιουπόλεις.

Η απόφαση αφορά αποκλειστικά το κατά πόσο υπήρξε παράνομη πολιτική διαχείριση του θέματος, ενώ επανορθωτικά μέτρα θα κριθούν σε μεταγενέστερο στάδιο.

Οι ενάγοντες ζητούν πλήρη απαγόρευση της πρακτικής αυτής στο μέλλον.

Η υπόθεση που άνοιξε τον δρόμο

Η προσφυγή κατατέθηκε τον Μάιο, μετά τη σύλληψη του φοιτητή του Πανεπιστημίου Κολούμπια Μαχμούντ Χαλίλ, ο οποίος έγινε το πρώτο «παράδειγμα» της πολιτικής Τραμπ για την απέλαση αλλοδαπών με φιλοπαλαιστινιακές ή αντιισραηλινές απόψεις.

Ακολούθησαν μαζικές ακυρώσεις βίζας και συλλήψεις εκατοντάδων φοιτητών και καθηγητών.

Μεταξύ αυτών και η Τουρκάλα φοιτήτρια στο Πανεπιστήμιο Ταφτς, Ρουμέισα Οζτούρκ, η οποία είχε υπογράψει άρθρο γνώμης επικριτικό προς το πανεπιστήμιό της για τη στάση του στον πόλεμο στη Γάζα.

Σε αρκετές περιπτώσεις, τα δικαστήρια διέταξαν την αποφυλάκιση φοιτητών, κρίνοντας ότι η κυβέρνηση παραβίασε το δικαίωμα στην ελευθερία της έκφρασης.

Οι αντιδράσεις των πανεπιστημίων

Η προσφυγή κατατέθηκε από την Αμερικανική Ένωση Καθηγητών Πανεπιστημίου (AAUP) και παραρτήματά της στο Χάρβαρντ, το Ρούτγκερς, το Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης καθώς και την Ένωση Μεσανατολικών Σπουδών.

Οι οργανώσεις κατήγγειλαν ότι το Στέιτ Ντιπάρτμεντ και το Υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας στοχοποίησαν συγκεκριμένα φιλοπαλαιστίνιους φοιτητές και ακαδημαϊκούς μετά τα εκτελεστικά διατάγματα Τραμπ του Ιανουαρίου, τα οποία παρουσίαζαν τους αλλοδαπούς υποστηρικτές της Παλαιστίνης ως «φορείς ιδεολογίας μίσους».

Η θέση της κυβέρνησης Τραμπ

Το Υπουργείο Δικαιοσύνης υποστήριξε ότι δεν υπάρχει «πολιτική απέλασης για ιδεολογικούς λόγους», και ότι η κυβέρνηση έχει δικαίωμα να εφαρμόζει τους μεταναστευτικούς νόμους για λόγους εθνικής ασφάλειας και για την προστασία των Εβραίων φοιτητών.

Η απόφαση Γιανγκ θεωρείται σταθμός για την ακαδημαϊκή ελευθερία στις ΗΠΑ, αλλά και πλήγμα για την πολιτική Τραμπ που συνδέει ευθέως τις φιλοπαλαιστινιακές θέσεις με την «απειλή κατά της ασφάλειας».