Σημαντικές γεωοικονομικές συνέπειες αναμένονται από την απόφαση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων που ανακοίνωσαν την Τρίτη (28/4) ότι αποχωρούν από τον ΟΠΕΚ και από τη διευρυμένη συμμαχία ΟΠΕΚ+, προκαλώντας σοβαρό πλήγμα στην ενότητα των πετρελαιοπαραγωγών χωρών και ιδιαίτερα στη Σαουδική Αραβία, η οποία θεωρείται ο de facto επικεφαλής του σχήματος, ανέφερε το Reuters – ή του «καρτέλ», όπως το αποκαλούν οι New York Times.

Η απόφαση έρχεται σε μια περίοδο έντονης αναταραχής στις αγορές ενέργειας, καθώς ο πόλεμος με το Ιράν έχει προκαλέσει ιστορικό ενεργειακό σοκ και αυξημένη αβεβαιότητα για την παγκόσμια οικονομία.

Κίνδυνος αποσταθεροποίησης στον ΟΠΕΚ

Η αποχώρηση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, μέλους με πολυετή παρουσία στον ΟΠΕΚ, εκτιμάται ότι μπορεί να προκαλέσει εσωτερική αναστάτωση και να αποδυναμώσει τον οργανισμό, ο οποίος παραδοσιακά επιδιώκει να εμφανίζει κοινό μέτωπο, παρά τις συχνές εσωτερικές διαφωνίες για ζητήματα γεωπολιτικής και ποσοστώσεων παραγωγής.

Η δήλωση του υπουργού Ενέργειας

Ο υπουργός Ενέργειας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, Σουχάιλ Μοχάμεντ αλ Μαζρουέι, δήλωσε στο Reuters ότι η απόφαση ελήφθη ύστερα από προσεκτική αξιολόγηση της παρούσας και μελλοντικής ενεργειακής στρατηγικής της χώρας.

Όταν ρωτήθηκε αν προηγήθηκε συνεννόηση με τη Σαουδική Αραβία, απάντησε πως το ζήτημα δεν τέθηκε σε καμία άλλη χώρα.

«Πρόκειται για απόφαση πολιτικής, η οποία λήφθηκε έπειτα από προσεκτική εξέταση των σημερινών και μελλοντικών πολιτικών που σχετίζονται με τα επίπεδα παραγωγής», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Το Ορμούζ και οι δυσκολίες στις εξαγωγές

Οι χώρες του Κόλπου που συμμετέχουν στον ΟΠΕΚ αντιμετωπίζουν ήδη σοβαρά προβλήματα στις εξαγωγές τους μέσω των Στενών του Ορμούζ, του στρατηγικού περάσματος ανάμεσα στο Ιράν και το Ομάν.

Από το συγκεκριμένο σημείο διέρχεται υπό φυσιολογικές συνθήκες περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου αργού πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου. Ωστόσο, ιρανικές απειλές και επιθέσεις κατά πλοίων μετά τις αμερικανοισραηλινές επιθέσεις από τις 28 Φεβρουαρίου έχουν περιπλέξει τη ναυσιπλοΐα.

Ο Σουχάιλ Μοχάμεντ αλ Μαζρουέι υποστήριξε πάντως ότι η αποχώρηση δεν θα έχει τεράστιο αντίκτυπο στην αγορά ακριβώς λόγω της ήδη επιβαρυμένης κατάστασης στο πέρασμα.

Πολιτική νίκη για τον Τραμπ

Η εξέλιξη θεωρείται πολιτικά ευνοϊκή για τον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος στο παρελθόν είχε κατηγορήσει τον ΟΠΕΚ ότι «εκμεταλλεύεται τον υπόλοιπο κόσμο» μέσω υψηλών τιμών πετρελαίου.

Ο ίδιος έχει επανειλημμένα συνδέσει την αμερικανική στρατιωτική προστασία προς τις χώρες του Κόλπου με τις τιμές της ενέργειας, λέγοντας ότι ενώ οι ΗΠΑ υπερασπίζονται τα μέλη του οργανισμού, εκείνα απαντούν επιβάλλοντας ακριβό πετρέλαιο.

Εντάσεις με αραβικά κράτη

Η απόφαση ελήφθη λίγο μετά τη δημόσια δυσαρέσκεια των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων προς άλλες αραβικές χώρες, τις οποίες κατηγόρησαν ότι δεν προσέφεραν επαρκή προστασία απέναντι στις επανειλημμένες επιθέσεις του Ιράν κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Ο διπλωματικός σύμβουλος του προέδρου των Εμιράτων, Ανουάρ Γκαργκάς, άσκησε κριτική στη στάση τόσο του Αραβικού Συνδέσμου όσο και του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου, μιλώντας στο Gulf Influencers Forum.

«Οι χώρες του Συμβουλίου Συνεργασίας αλληλοϋποστηρίχθηκαν σε επίπεδο logistics, όμως πολιτικά και στρατιωτικά η στάση τους ήταν η πιο αδύναμη ιστορικά», δήλωσε.

Και πρόσθεσε: «Από τον Αραβικό Σύνδεσμο το περίμενα και δεν με εξέπληξε. Δεν το περίμενα όμως από το Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου και αυτό με εξέπληξε».

Αναμονή στις αγορές

Οι διεθνείς αγορές κινούνται σε καθεστώς επιφυλακής, με τις τιμές του πετρελαίου να καταγράφουν νέα άνοδο, μετά τις δηλώσεις Αμερικανών αξιωματούχων ότι ο Τραμπ δεν είναι ικανοποιημένος από τις τελευταίες ιρανικές προτάσεις για τερματισμό του πολέμου.