Η κυβέρνηση του Ναρέντρα Μόντι υπέστη μια σπάνια πολιτική ήττα, καθώς αναγκάστηκε να αποδεχθεί το βασικό αίτημα ενός μαζικού φοιτητικού κινήματος και να οδηγήσει σε παραίτηση τον υπουργό Παιδείας, Νταρμέντρα Πραντάν. Η εξέλιξη θεωρείται πρωτοφανής για την Ινδία των τελευταίων δώδεκα ετών, όπου η κυβέρνηση σπάνια υποχωρεί απέναντι στις κοινωνικές πιέσεις.

Οι κινητοποιήσεις ξεκίνησαν τον Μάιο, όταν η διαρροή θεμάτων στις εισαγωγικές εξετάσεις για τις ιατρικές σχολές ανέτρεψε τα σχέδια περίπου 2,2 εκατ. υποψηφίων, οι οποίοι υποχρεώθηκαν να επαναλάβουν τις εξετάσεις. Η κατάσταση κλιμακώθηκε μετά τη σύλληψη του γνωστού ακτιβιστή Σ. Ουάνγκτσουκ, ο οποίος έκανε απεργία πείνας σε συμπαράσταση στους φοιτητές. Λίγες ημέρες αργότερα, δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι συμμετείχαν στη μεγαλύτερη διαδήλωση που έχει πραγματοποιηθεί στο Νέο Δελχί εδώ και περισσότερα από πέντε χρόνια.

Η αρχικά ειρηνική κινητοποίηση αντιμετωπίστηκε με δακρυγόνα, κλομπ και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμη και με πλαστικά σφαιρίδια. Η σύλληψη του ηγέτη του αντιπολιτευόμενου Κόμματος του Κογκρέσου, Ραχούλ Γκάντι, κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων δεν ανέκοψε τη δυναμική του κινήματος. Αντίθετα, οι εικόνες αστυνομικής βίας ενίσχυσαν τη δημόσια υποστήριξη προς τους διαδηλωτές.

Ο Μόντι αρχικά επέλεξε να αγνοήσει τις κινητοποιήσεις, πιστεύοντας ότι θα εκτονωθούν. Στη συνέχεια ανακοίνωσε διοικητικές αλλαγές και μέτρα κατά των κυκλωμάτων που διαρρέουν θέματα εξετάσεων, χωρίς όμως να ικανοποιήσει το βασικό αίτημα των διαδηλωτών. Αργότερα επιχείρησε να εμφανιστεί πιο διαλλακτικός με βιντεοσκοπημένο μήνυμα προς τους φοιτητές, το οποίο όμως αντιμετωπίστηκε με σαρκασμό στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Καθώς οι διαδηλώσεις εξαπλώνονταν σε ολόκληρη τη χώρα, η παραίτηση του υπουργού έγινε τελικά αναπόφευκτη.

Καθοριστικό ρόλο στην επιτυχία του κινήματος έπαιξε το νεοσύστατο «Κόμμα των Κατσαρίδων» (CJP), ένα σατιρικό διαδικτυακό κίνημα που γεννήθηκε όταν ο πρόεδρος του Ανώτατου Δικαστηρίου παρομοίασε τους άνεργους νέους με κατσαρίδες. Οι νέοι υιοθέτησαν τον χαρακτηρισμό ως σύμβολο αντίστασης, δημιουργώντας μια ιδιαίτερα επιτυχημένη εκστρατεία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με σατιρικές εικόνες, βίντεο και μουσική. Το μήνυμα διαδόθηκε σε δεκάδες εκατομμύρια νέους, μετατρέποντας μια διαδικτυακή καμπάνια στη σημαντικότερη νεανική κινητοποίηση που έχει γνωρίσει η Ινδία εδώ και δεκαετίες.

Η επιτυχία του κινήματος αντανακλά βαθύτερα προβλήματα. Περίπου το 65% των Ινδών είναι κάτω των 35 ετών, όμως εκατομμύρια νέοι αντιμετωπίζουν εξαιρετικά ανταγωνιστικές εισαγωγικές εξετάσεις, περιορισμένες θέσεις στα ποιοτικά πανεπιστήμια και υψηλή ανεργία μετά την αποφοίτηση. Σχεδόν 1 στους 4 βρίσκεται εκτός εκπαίδευσης, εργασίας ή κατάρτισης, ενώ οι δημόσιες δαπάνες για την εκπαίδευση παραμένουν σημαντικά χαμηλότερες από τον στόχο που έχει θέσει η ίδια η κυβέρνηση. Οι διαρροές θεμάτων αποτελούν χρόνιο πρόβλημα, τροφοδοτούμενο από μια τεράστια βιομηχανία φροντιστηρίων και από δίκτυα διαφθοράς στα οποία συμμετέχουν εκπαιδευτικοί, δημόσιοι υπάλληλοι και υποψήφιοι. Η διαρροή του Μαΐου ήταν μία από περισσότερες από εκατό που έχουν καταγραφεί την τελευταία δεκαετία, ενώ μέχρι σήμερα έχουν καταδικαστεί μόλις δύο υπεύθυνοι.

Μετά την παραίτηση του υπουργού, οι ηγέτες του κινήματος ανακοίνωσαν ότι αναστέλλουν τις κινητοποιήσεις, καθώς η κυβέρνηση αποδέχθηκε βασικά αιτήματά τους, όπως η αποζημίωση των οικογενειών φοιτητών που αυτοκτόνησαν μετά τη διαρροή των θεμάτων και η διαβεβαίωση ότι οι διαδηλωτές δεν θα διωχθούν ποινικά. Ωστόσο, η επιτυχία αυτή ενδέχεται να ενθαρρύνει τη Generation Z της Ινδίας να διεκδικήσει ευρύτερες αλλαγές στο μέλλον, αποδεικνύοντας ότι μπορεί να επηρεάσει ακόμη και έναν από τους ισχυρότερους πολιτικούς ηγέτες της χώρας.

Πηγή: Kreport.gr