Αποχαρακτηρισμένα έγγραφα φέρνουν στο φως ένα άγνωστο κεφάλαιο του Ψυχρού Πολέμου, αποκαλύπτοντας ότι η Δανία είχε καταστρώσει σχέδια ακραίας άμυνας για τη Γροιλανδία, φτάνοντας στο σημείο να εξετάζει την καταστροφή κρίσιμων υποδομών του ίδιου του νησιού, προκειμένου να αποτρέψει ενδεχόμενη αμερικανική επέμβαση, όπως αποκάλυψαν σε άρθρο τους την Πέμπτη (19/3) οι Financial Times.

Τα σχέδια, που εκπονήθηκαν τη δεκαετία του 1950, καταδεικνύουν το βάθος της ανησυχίας στην Κοπεγχάγη για το ενδεχόμενο οι Ηνωμένες Πολιτείες να επιχειρήσουν, σε συνθήκες κρίσης, να αναλάβουν μονομερώς τον έλεγχο στρατηγικών εγκαταστάσεων στη Γροιλανδία.

Στο πλαίσιο αυτό, Δανοί στρατιωτικοί είχαν επεξεργαστεί σενάρια ανατίναξης διαδρόμων προσγείωσης και άλλων κομβικών υποδομών, ώστε να καταστούν άχρηστες για ξένες δυνάμεις.

Η αποκάλυψη αναδεικνύει τη λεπτή ισορροπία που χαρακτήριζε τις σχέσεις ακόμη και μεταξύ στενών συμμάχων στο ΝΑΤΟ, σε μια περίοδο όπου η Γροιλανδία είχε τεράστια στρατηγική σημασία για την άμυνα της Βόρειας Αμερικής απέναντι στη Σοβιετική Ένωση.

Όπως σημειώνει ο ιστορικός Πίερ Μάινερτσεν, η προθυμία της Δανίας να καταστρέψει δικές της υποδομές προκειμένου να διασφαλίσει την κυριαρχία της αποτυπώνει το βάθος της δυσπιστίας που επικρατούσε εκείνη την εποχή.

Κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, η Γροιλανδία φιλοξενούσε σημαντικές αμερικανικές εγκαταστάσεις, μεταξύ των οποίων και η αεροπορική βάση της Θούλης, κομβικός σταθμός στο σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης για πυραυλικές επιθέσεις.

Παρά τη συνεργασία με τις ΗΠΑ, η Δανία παρέμενε ιδιαίτερα ευαίσθητη σε ζητήματα εθνικής κυριαρχίας.

Τα σχέδια αυτά παρέμειναν αυστηρά απόρρητα και ήταν γνωστά μόνο σε περιορισμένο κύκλο ανώτερων αξιωματούχων.

Αν και δεν ενεργοποιήθηκαν ποτέ, εντάχθηκαν για χρόνια στον αμυντικό σχεδιασμό της χώρας για τη Γροιλανδία.

Η δημοσιοποίησή τους έρχεται σε μια περίοδο αναζωπύρωσης του διεθνούς ενδιαφέροντος για την Αρκτική, όπου μεγάλες δυνάμεις όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ρωσία και η Κίνα διεκδικούν επιρροή.

Η Γροιλανδία, αν και ανήκει στο βασίλειο της Δανίας με καθεστώς ευρείας αυτονομίας, επανέρχεται στο επίκεντρο γεωπολιτικών ανταγωνισμών.

Το δανικό υπουργείο Άμυνας απέφυγε να σχολιάσει τα έγγραφα, επισημαίνοντας ότι αφορούν μια διαφορετική εποχή.

Ωστόσο, για πολλούς κατοίκους της Γροιλανδίας, οι αποκαλύψεις ενισχύουν την αίσθηση ότι το νησί τους αντιμετωπίστηκε επί δεκαετίες ως στρατηγικό εργαλείο στις διεθνείς ισορροπίες, χωρίς τη δική τους συμμετοχή στις αποφάσεις.