Καθώς όλοι οι διεθνείς παρατηρητές αναμένουν την σαφή ανταπόκριση της Χαμάς, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου έσπευσε την Τρίτη (30/9) να αποσαφηνίσει το προφανές, προσπαθώντας να εξηγήσει ότι το Ισραήλ όχι μόνο δεν έχει συμφωνήσει   – ή εγκρίνει την ίδρυση ενός Παλαιστινιακού κράτους, αλλά τόνισε πως αυτή η προοπτική δεν συμπεριλαμβάνεται επ’ ουδενί στο αμερικανικό σχέδιο των 20 σημείων για την «επόμενη μέρα» στη Λωρίδα της Γάζας.

Το σχέδιο των «20 σημείων» δεν αναγνωρίζει στους Παλαιστίνιους «κανένα νόμιμο δικαίωμα», οπότε δεν τίθεται, αντικειμενικά, κανένα θέμα υποστήριξης της προοπτικής Παλαιστινιακού κράτους από το Ισραήλ και τις ΗΠΑ, εξ αρχής, καθότι το σχέδιο αφορά περισσότερο στο ποιός θα διοικήσει τη Γάζα μετά τη Χαμάς – όχι στην προώθηση της ιδέας της παλαιστινιακής κρατικής υπόστασης.

Μιλώντας λίγες ώρες μετά τη συνάντησή του με τον Αμερικανό Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, ο Νετανιάχου δήλωσε ότι η επίσκεψή του ήταν «ιστορική» και πως «αντί η Χαμάς να απομονώσει το Ισραήλ, απομονώθηκε η ίδια».

• Διαβάστε επίσης: Ο Tραμπ διοικητής της Γάζας / Μία πρόταση που η Χαμάς δεν μπορεί να αρνηθεί

Τόνισε ότι «όλος ο κόσμος», συμπεριλαμβανομένων αραβικών και μουσουλμανικών χωρών, πιέζει πλέον τη Χαμάς να αποδεχθεί τους όρους που έθεσε μαζί με τον Τραμπ: την απελευθέρωση όλων των απαχθέντων ομήρων – ζωντανών και νεκρών – ενώ ο ισραηλινός στρατός «θα παραμείνει στο μεγαλύτερο μέρος των εδαφών».

Σχετικά με το αν δέχθηκε τη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους, ο Νετανιάχου ήταν κατηγορηματικός: «Απολύτως όχι. Ούτε υπάρχει κάτι τέτοιο στη συμφωνία. Είμαστε ξεκάθαρα αντίθετοι. Ο Τραμπ κατανοεί τη θέση μας και μάλιστα δήλωσε στον ΟΗΕ ότι θα ήταν μια τεράστια ανταμοιβή της τρομοκρατίας και κίνδυνος για το Ισραήλ».

Ωστόσο, ο ακροδεξιός υπουργός Οικονομικών, Μπεζαλέλ Σμότριτς, μέλος της κυβέρνησης, καταδίκασε το σχέδιο, μιλώντας για «ηχηρή διπλωματική αποτυχία» που «θα καταλήξει σε δάκρυα» και θα αναγκάσει «τα παιδιά μας να ξαναπολεμήσουν στη Γάζα».

Ο Τραμπ επαναλαμβάνει το τελεσίγραφο

Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Τρίτη σε δημοσιογράφους ότι η Χαμάς έχει περίπου τρείς ή τέσσερις ημέρες για να ανταποκριθεί στην προτασή του για ειρήνη στην Γάζα ή θα αντιμετωπίσει τις συνέπειες.

Ο Τραμπ – αναχωρώντας από τον Λευκό Οίκο – τόνισε ακόμη ότι οι Ισραηλινοί και Άραβες ηγέτες έχουν αποδεχθεί το σχέδιο και  «απλώς αναμένουμε τη Χαμάς.»

Χαμάς – Πρώτες αντιδράσεις και εσωτερικές φωνές

Η Χαμάς δεν έχει ακόμη ανακοινώσει επίσημη απάντηση.

Ωστόσο, το Λαϊκό Μέτωπο για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης (PFLP), σύμμαχος της Χαμάς, απέρριψε το σχέδιο χαρακτηρίζοντάς το «συνταγή για τη διαχείριση και τη διαιώνιση του πολέμου, όχι για τον τερματισμό του».

Το ανώτερο στέλεχος του Μετώπου, Άμπου Άλι Χασάν, υποστήριξε ότι πρόκειται για «απεγνωσμένη προσπάθεια να αποσπαστεί η Γάζα από το παλαιστινιακό εθνικό σύνολο».

Το «ξεχασμένο» σημείο του σχεδίου

Σε ένα σημείο του «ειρηνευτικού σχεδίου» του Τραμπ το οποίο ίσως δεν έχει λάβει τη δέουσα προσοχή, η Παλαιστινιακή Αρχή θα θεωρηθεί ότι έχει «αναμορφωθεί» και είναι κατάλληλη να διοικήσει αυτό που έχει περιγραφεί ως «Νέα Γάζα» μόνο αν αποσύρει κάθε συμμετοχή της στις νομικές υποθέσεις που έχουν ασκηθεί κατά των ΗΠΑ ή του Ισραήλ στο Διεθνές Δικαστήριο (International Court of Justice – ICJ) και στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (International Criminal Court – ICC).

Το ICJ εξακολουθεί να εξετάζει εάν το Ισραήλ έχει διαπράξει ή διαπράττει γενοκτονία στη Γάζα, καθώς και εάν το Ισραήλ έχει παραβιάσει τις ασυλίες του ΟΗΕ, εκδιώκοντας από τη Γάζα την υπηρεσία του ΟΗΕ για τους Παλαιστινίους – UNRWA.

Υπενθυμίζεται πως το ICC έχει εκδώσει ένταλμα σύλληψης για τον Νετανιάχου, ως υπεύθυνο εγκλημάτων πολέμου και γενοκτονίας.

Η απαίτηση να αποσύρει η ΠΑ όλες τις νομικές ενέργειες εναντίον των ΗΠΑ και του Ισραήλ σε όλα τα δικαστήρια αναφέρεται μόνο στο σχέδιο των ΗΠΑ, που τονίζει ότι η ΠΑ θα μπορεί να αναλάβει τη διοίκηση της Γάζας από τους τεχνοκράτες μόνο όταν «ολοκληρώσει το πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων, όπως περιγράφεται σε διάφορες προτάσεις, συμπεριλαμβανομένου του ειρηνευτικού σχεδίου του προέδρου Τραμπ το 2020» – όπως και σε αυτό τώρα, του 2025.

• Διαβάστε επίσης: Κώστας Δουζίνας / Το τέλος του διεθνούς δικαίου στη Γάζα

Τι σημαίνει πραγματικά η δήλωση Νετανιάχου

Άρα σε ποιόν – ποιούς απευθύνεται η δήλωση του Νετανιάχου; Στις Αραβικές χώρες που πιέζουν τη Χαμάς να δεχθεί το Σχέδιο, καθώς οι υπουργοί Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας, της Ιορδανίας, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Κατάρ και της Αιγύπτου χαιρέτισαν την πρωτοβουλία των «20 σημείων»

Μία από τις βασικές προϋποθέσεις της Χαμάς από την αρχή του πολέμου (από το 2023) ήταν η πλήρης αποχώρηση του Ισραήλ από τη Γάζα σε αντάλλαγμα για την απελευθέρωση των υπολοίπων ομήρων. Και ενώ η οργάνωση έχει δηλώσει ότι είναι έτοιμη να παραιτηθεί από την διοικητική εξουσία, έχει αποκλείσει κατηγορηματικά την αποστρατιωτικοποίηση και τον αφοπλισμό της.

«Αυτό που πρότεινε ο Τραμπ είναι η πλήρης αποδοχή όλων των ισραηλινών όρων, οι οποίοι δεν παραχωρούν στον παλαιστινιακό λαό ή στους κατοίκους της Λωρίδας της Γάζας κανένα νόμιμο δικαίωμα», αποσαφήνισε «τελεσίδικα» στο Reuters ένας παλαιστίνιος αξιωματούχος, ο οποίος ζήτησε να μην κατονομαστεί.

Κατάρ: Διαβουλεύσεις με Χαμάς και Τουρκία

Το Κατάρ ανακοίνωσε ότι την Τρίτη πραγματοποιεί συνομιλίες με διαπραγματευτές της Χαμάς, παρουσία και της Τουρκίας, για να συζητηθεί το αμερικανικό σχέδιο.

Ο εκπρόσωπος του Καταριανού ΥΠΕΞ, Ματζέντ αλ-Ανσάρι, επιβεβαίωσε ότι η Χαμάς έλαβε μόλις το προηγούμενο βράδυ την πρόταση και δεσμεύτηκε να τη μελετήσει «με υπευθυνότητα», αν και «είναι πολύ νωρίς για απάντηση».

Σαάρ: «Η Χαμάς ίσως επιχειρήσει να ξεφύγει από την εφαρμογή του σχεδίου»

Παράλληλα, ο υπουργός Εξωτερικών του Ισραήλ, Γιδεόν Σαάρ, δήλωσε από το Βελιγράδι ότι η αποδοχή του αμερικανικού σχεδίου δεν αναιρεί τους στρατηγικούς στόχους του Ισραήλ: την καταστροφή των ένοπλων δυνατοτήτων της Χαμάς, την απελευθέρωση των ομήρων και τη διασφάλιση ότι η Γάζα δεν θα αποτελέσει ξανά απειλή.

Ο Σαάρ προειδοποίησε ότι η Χαμάς «ίσως προσπαθήσει να αλλάξει τους όρους ή να αποφύγει την εφαρμογή», αλλά υπογράμμισε ότι το Ισραήλ προτιμά την επίτευξη αυτών των στόχων «με διπλωματικά μέσα».

Μάλιστα αναφέρθηκε προσωπικά σε ομήρους όπως ο Αλόν Όχελ, κάτοχος και σερβικής υπηκοότητας, και μίλησε για την ελπίδα ενός «αποστρατιωτικοποιημένου και απο-ριζοσπαστικοποιημένου» παλαιστινιακού θύλακα.

Συνολική εικόνα

Το σχέδιο Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου στη Γάζα προβάλλεται από το Ισραήλ ως διπλωματική νίκη και απόπειρα διεθνούς απομόνωσης της Χαμάς, ενώ συναντά έντονες εσωτερικές αντιδράσεις στην ισραηλινή κυβέρνηση.

Η Χαμάς εμφανίζεται επιφυλακτική, δηλώνοντας ότι θα το εξετάσει, ενώ παλαιστινιακές οργανώσεις το απορρίπτουν εξ αρχής.

Το Κατάρ και η Τουρκία αναλαμβάνουν διαμεσολαβητικό ρόλο, με το βλέμμα στραμμένο στο αν η πρόταση θα ανοίξει δρόμο για αποκλιμάκωση ή θα αποδειχθεί ακόμη μια αποτυχημένη διπλωματική πρωτοβουλία.