Η Γαλλία γίνεται η πρώτη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης που θεσπίζει καθολική απαγόρευση πρόσβασης των παιδιών κάτω των 15 ετών στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, καθώς το κοινοβούλιο ενέκρινε οριστικά το σχετικό νομοσχέδιο.

Η μεταρρύθμιση, που προωθήθηκε προσωπικά από τον πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, στοχεύει στην προστασία της ψυχικής υγείας των ανηλίκων και αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή ήδη από την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς.

Το νομοσχέδιο εγκρίθηκε αρχικά από τη Γερουσία με 243 ψήφους υπέρ και μόλις δύο κατά, ενώ στη συνέχεια έλαβε το τελικό «πράσινο φως» από την Εθνοσυνέλευση με 279 ψήφους υπέρ έναντι 81 κατά.

• Διαβάστε επίσης: «Doomscrolling» / Τρεις στους τέσσερις νέους στην Ελλάδα είναι εθισμένοι στην αδιάκοπη ροή αρνητικού ψηφιακού περιεχομένου

Πώς θα εφαρμόζεται η απαγόρευση

Σύμφωνα με τις νέες διατάξεις, όλες οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης θα είναι υποχρεωμένες να επαληθεύουν την ηλικία των χρηστών τους.

Όπως εξήγησε η υπουργός Ψηφιακών Μέσων, Αν Λε Ενάνφ, για διάστημα τεσσάρων μηνών όλοι οι χρήστες θα πρέπει να αποδεικνύουν την ηλικία τους. Όσοι διαπιστώνεται ότι είναι κάτω των 15 ετών δεν θα μπορούν να διατηρούν λογαριασμό στις συγκεκριμένες πλατφόρμες.

Η εφαρμογή του νόμου θα γίνει σε δύο στάδια:

• από την 1η Σεπτεμβρίου 2026 η απαγόρευση θα ισχύσει για κάθε νέο λογαριασμό που δημιουργείται
• ενώ για τους ήδη υπάρχοντες λογαριασμούς θα δοθεί μεταβατική περίοδος επαλήθευσης, με το μέτρο να εφαρμόζεται πλήρως από την 1η Ιανουαρίου 2027

Επέκταση της απαγόρευσης κινητών και στα λύκεια

Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει ακόμη μία σημαντική αλλαγή στην εκπαιδευτική καθημερινότητα, καθώς επεκτείνεται και στα λύκεια η απαγόρευση χρήσης κινητών τηλεφώνων, η οποία ήδη εφαρμόζεται σε δημοτικά σχολεία και γυμνάσια.

Ωστόσο, κάθε σχολική μονάδα θα μπορεί, μέσω του εσωτερικού της κανονισμού, να προβλέπει συγκεκριμένες εξαιρέσεις.

• Διαβάστε επίσης: Μητσοτάκης / Απαγόρευση της πρόσβασης στα social media σε παιδιά κάτω των 15 ετών

Δεν προβλέπονται πρόστιμα για γονείς ή ανηλίκους

Η νέα νομοθεσία δεν επιβάλλει κυρώσεις ούτε στους ανήλικους χρήστες ούτε στους γονείς τους.

Η ευθύνη μεταφέρεται αποκλειστικά στις ίδιες τις πλατφόρμες, οι οποίες θα πρέπει να εφαρμόσουν αξιόπιστους μηχανισμούς επαλήθευσης της ηλικίας.

Στο πλαίσιο αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη παρουσιάσει από τον Απρίλιο μια κοινή ευρωπαϊκή εφαρμογή πιστοποίησης ηλικίας, ενώ αντίστοιχες τεχνολογικές λύσεις έχουν αναπτυχθεί και από ιδιωτικές εταιρείες.

Εξαιρέσεις για εκπαιδευτικές και ενημερωτικές υπηρεσίες

Η εισηγήτρια του νομοσχεδίου και βουλευτής του προεδρικού κόμματος Renaissance, Λορ Μιλέρ, επισήμανε ότι ο νόμος προβλέπει συγκεκριμένες εξαιρέσεις.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:

• διαδικτυακές εγκυκλοπαίδειες
• ψηφιακές πλατφόρμες εκπαιδευτικού χαρακτήρα
• και άλλες υπηρεσίες που δεν λειτουργούν ως μέσα κοινωνικής δικτύωσης

Σε ό,τι αφορά δημοφιλείς εφαρμογές όπως το YouTube και το WhatsApp, η υποχρέωση επαλήθευσης ηλικίας θα αφορά αποκλειστικά τις λειτουργίες κοινωνικής δικτύωσης, όπως τα δημόσια κανάλια, η δημοσίευση περιεχομένου και τα σχόλια.

Η παρακολούθηση βίντεο στο YouTube ή η ιδιωτική ανταλλαγή μηνυμάτων μέσω WhatsApp δεν θα επηρεάζεται από τις νέες διατάξεις.

Επιφυλάξεις για την εφαρμογή

Παρά την ευρεία κοινοβουλευτική στήριξη, αρκετοί βουλευτές εκφράζουν αμφιβολίες για το κατά πόσο το μέτρο μπορεί να εφαρμοστεί τόσο γρήγορα.

Ο σοσιαλιστής βουλευτής Αρτίρ Ντελαπόρτ έκανε λόγο για ασαφές πλαίσιο όσον αφορά τους μηχανισμούς επαλήθευσης ηλικίας, χαρακτηρίζοντας τη μεταρρύθμιση «βιαστική» και προαναγγέλλοντας ότι η κοινοβουλευτική ομάδα του εξετάζει το ενδεχόμενο προσφυγής στο Συνταγματικό Συμβούλιο.

Αντίστοιχα, το κόμμα Ανυπότακτη Γαλλία υποστήριξε ότι η νομοθεσία ουσιαστικά καταργεί την ανωνυμία των χρηστών στο διαδίκτυο.

Η κυβέρνηση επικαλείται την προστασία της ψυχικής υγείας

Η γαλλική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η παρέμβαση βασίζεται στα επιστημονικά δεδομένα για τις επιπτώσεις των μέσων κοινωνικής δικτύωσης στους ανηλίκους.

Όπως υπενθύμισε η Λορ Μιλέρ, πρόσφατη γνωμοδότηση της Εθνικής Υπηρεσίας Υγειονομικής Ασφάλειας (Anses) προειδοποίησε με σαφήνεια ότι η ανεξέλεγκτη χρήση των social media συνιστά σοβαρό κίνδυνο για την ψυχική υγεία των εφήβων, γεγονός που αποτέλεσε βασικό επιχείρημα για την υιοθέτηση της νέας νομοθεσίας.