Σοβαρά ερωτήματα για τους μηχανισμούς ελέγχου του Instagram εγείρει έρευνα του BBC Eye, σύμφωνα με την οποία η πλατφόρμα ενέκρινε και πρόβαλλε επί πληρωμή διαφημίσεις που παρέπεμπαν σε δίκτυα διακίνησης υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών στην Ινδία.

Οι δημοσιογράφοι του BBC World Service εντόπισαν διαφημίσεις με εξαιρετικά ανησυχητικές φράσεις, όπως «βίντεο βιασμού» και «παιδικό βίντεο», οι οποίες οδηγούσαν τους χρήστες σε κανάλια της εφαρμογής Telegram, όπου το παράνομο περιεχόμενο φερόταν να διατίθεται προς πώληση με πολύ μικρό χρηματικό αντίτιμο.

Οι διαφημίσεις εγκρίθηκαν από το Instagram

Η έρευνα αποκάλυψε ότι όλες οι διαφημίσεις είχαν περάσει από το σύστημα ελέγχου του Instagram και είχαν εγκριθεί πριν εμφανιστούν στους χρήστες.

Μάλιστα, όταν το BBC ανέφερε μία από αυτές στην πλατφόρμα, το Instagram απάντησε περίπου μία ημέρα αργότερα ότι η διαφήμιση «δεν παραβιάζει τα Πρότυπα της Κοινότητας».

Μετά τις ερωτήσεις που υπέβαλε το BBC στη Meta, μητρική εταιρεία του Instagram, η εταιρεία προχώρησε στην αφαίρεση αρκετών από τις διαφημίσεις, στην αναστολή των σχετικών λογαριασμών και στον αποκλεισμό συνδέσμων που οδηγούσαν σε περιεχόμενο αντίθετο με τις πολιτικές της.

Πώς λειτουργούσε ο αλγόριθμος

Στο πλαίσιο της έρευνας, οι δημοσιογράφοι δημιούργησαν νέο λογαριασμό στην Ινδία για να παρακολουθήσουν τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί ο αλγόριθμος της πλατφόρμας.

Αρχικά, ο λογαριασμός δεχόταν προτάσεις με αναρτήσεις γυναικών και σεξουαλικό περιεχόμενο. Μέσα σε λίγες ημέρες, όμως, οι προτάσεις κλιμακώθηκαν και περιλάμβαναν διαφημίσεις με γυμνό, πορνογραφικό υλικό και προσκλήσεις για βιντεοκλήσεις.

Στη συνέχεια, εμφανίστηκαν διαφημίσεις που απεικόνιζαν παιδιά συνοδευόμενα από σεξουαλικά υπονοούμενα και συμφραζόμενα και παρέπεμπαν απευθείας σε κανάλια του Telegram.

Συνολικά, οι ερευνητές κατέγραψαν περίπου 30 διαφορετικές διαφημίσεις που προωθούσαν υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, καθώς και περίπου 20 διαφημίσεις με πορνογραφικό περιεχόμενο ενηλίκων.

Η απάντηση της Meta

Η Meta χαρακτήρισε τη σεξουαλική εκμετάλλευση παιδιών «αποτρόπαιο έγκλημα» και υποστήριξε ότι επενδύει σημαντικούς πόρους για την αντιμετώπισή της, επισημαίνοντας ωστόσο ότι κανένα σύστημα εποπτείας δεν μπορεί να εντοπίζει όλες τις παραβιάσεις.

Η εταιρεία αρνήθηκε ότι στοχεύει σκόπιμα χρήστες με τέτοιες διαφημίσεις και ανέφερε πως μόνο μέσα στο 2025 απενεργοποίησε αυτόματα περισσότερους από τέσσερα εκατομμύρια λογαριασμούς για ύποπτη δραστηριότητα.

Έντονες αντιδράσεις

Ο πρώην δικαστής του Ανώτατου Δικαστηρίου της Ινδίας, Μαντάν Λοκούρ, χαρακτήρισε τις αποκαλύψεις εξαιρετικά σοβαρές, υποστηρίζοντας ότι το Instagram αποκομίζει οικονομικό όφελος από δραστηριότητες που συνδέονται με εγκληματικά δίκτυα και κάλεσε τις ινδικές αρχές να διερευνήσουν την υπόθεση.

Επικριτικός εμφανίστηκε και ο πρώην αντιπρόεδρος του Facebook Μπράιαν Μπόλαντ, ο οποίος εργάστηκε στη Meta από το 2009 έως το 2020. Όπως δήλωσε, δεν εξεπλάγη από τα ευρήματα της έρευνας, υποστηρίζοντας ότι ο αλγόριθμος του Instagram είναι σχεδιασμένος να προβάλλει στους χρήστες όλο και πιο ακραίο και ελκυστικό περιεχόμενο, ώστε να αυξάνεται ο χρόνος παραμονής τους στην πλατφόρμα.

Από την πλευρά του, το Telegram ανακοίνωσε ότι μόνο μέσα στο 2026 διέγραψε περισσότερες από 274.000 ομάδες και κανάλια που σχετίζονταν με υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, επισημαίνοντας ότι χρησιμοποιεί τόσο αυτοματοποιημένα εργαλεία όσο και ανθρώπινους ελεγκτές για τον εντοπισμό και την απομάκρυνση τέτοιου περιεχομένου.

Ειδικοί στον τομέα της κυβερνοασφάλειας εκτιμούν ότι τα εγκληματικά δίκτυα εκμεταλλεύονται τη μετάβαση των χρηστών από το Instagram στο Telegram για να διακινούν παράνομο υλικό και να δυσχεραίνουν τον εντοπισμό τους, τονίζοντας ότι η αποτελεσματική αντιμετώπιση του φαινομένου προϋποθέτει στενή διεθνή συνεργασία και ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των αρμόδιων αρχών.