Ένα εξαιρετικά ισχυρό επεισόδιο Ελ Νίνιο διαμορφώνεται στον Ειρηνικό Ωκεανό και, σύμφωνα με τη βρετανική Μετεωρολογική Υπηρεσία, θα μπορούσε να εξελιχθεί στο ισχυρότερο που έχει καταγραφεί στη σύγχρονη εποχή, με επιπτώσεις που ενδέχεται να γίνουν αισθητές σε μεγάλο μέρος του πλανήτη.

Η προειδοποίηση του Met Office είναι ιδιαίτερα σοβαρή, καθώς το φυσικό αυτό κλιματικό φαινόμενο έρχεται να προστεθεί στην ήδη αυξημένη θερμοκρασία του πλανήτη λόγω της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής/κρίσης.

Ο συνδυασμός των δύο παραγόντων αυξάνει σημαντικά την πιθανότητα το 2027 να καταγραφεί ως η θερμότερη χρονιά που έχει μετρηθεί ποτέ σε παγκόσμιο επίπεδο.

Ήδη, σύμφωνα με τις πρώτες ενδείξεις, το Ελ Νίνιο φαίνεται να επηρεάζει μεγάλα καιρικά συστήματα σε διαφορετικές ηπείρους. Οι βροχοπτώσεις των μουσώνων στην Ινδία κινούνται χαμηλότερα από τα συνήθη επίπεδα, ενώ στον Ατλαντικό Ωκεανό η δραστηριότητα των τυφώνων εμφανίζεται μέχρι στιγμής περιορισμένη.

Στη Βρετανία, το φαινόμενο θα μπορούσε να αυξήσει τις πιθανότητες για ένα πιο υγρό και θυελλώδες φθινόπωρο, με τις μακροπρόθεσμες προγνώσεις να καταγράφουν ήδη τα πρώτα σημάδια μιας ιδιαίτερα ασταθούς περιόδου.

Ο καθηγητής Άνταμ Σκάιφ, επικεφαλής των μακροπρόθεσμων προγνώσεων της βρετανικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας, τόνισε: «Πρέπει να είμαστε ξεκάθαροι ότι πρόκειται για ένα πρωτοφανές φαινόμενο».

Τι είναι το Ελ Νίνιο και γιατί επηρεάζει ολόκληρο τον πλανήτη

Το Ελ Νίνιο – η ονομασία σημαίνει «το αγόρι» στα ισπανικά – είναι ένα φυσικό κλιματικό φαινόμενο που εμφανίζεται ακανόνιστα, συνήθως κάθε δύο έως επτά χρόνια.

Εκδηλώνεται όταν τα επιφανειακά νερά του ανατολικού και κεντρικού Ειρηνικού Ωκεανού θερμαίνονται πέραν του συνήθους.

Η μεταβολή αυτή επηρεάζει την ατμοσφαιρική κυκλοφορία και μπορεί να ανατρέψει τα συνηθισμένα καιρικά μοτίβα σε τεράστιες αποστάσεις από τον Ειρηνικό.

Παράλληλα, το Ελ Νίνιο τείνει να ανεβάζει τη μέση παγκόσμια θερμοκρασία και να αυξάνει την πιθανότητα ακραίων φαινομένων.

Δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής σαφείς επιστημονικές ενδείξεις ότι η κλιματική αλλαγή προκαλεί συχνότερα επεισόδια Ελ Νίνιο. Ωστόσο, σε έναν ήδη θερμότερο πλανήτη, οι συνέπειές τους μπορούν να γίνουν πολύ πιο έντονες και καταστροφικές.

Χαρακτηριστικό είναι το επεισόδιο που ξεκίνησε τον Μάιο του 2023 και διήρκεσε έως τον Μάρτιο του 2024, συμβάλλοντας σε θερμοκρασίες-ρεκόρ παγκοσμίως, αλλά και στην επιδείνωση παρατεταμένων ξηρασιών και μεγάλων δασικών πυρκαγιών.

Πλημμύρες σε κάποιες περιοχές, ξηρασία και φωτιές σε άλλες

Οι συνέπειες του Ελ Νίνιο δεν είναι ίδιες σε ολόκληρο τον πλάνήτη.

Οι ισχυρότερες επιδράσεις του εμφανίζονται συνήθως στις τροπικές και υποτροπικές περιοχές.

Στο παρελθόν, επεισόδια Ελ Νίνιο έχουν αυξήσει την πιθανότητα έντονων βροχοπτώσεων και πλημμυρών στη Νότια Αμερική, στις νότιες Ηνωμένες Πολιτείες, στην Ανατολική Αφρική και σε τμήματα της Κεντρικής Ασίας.

Σε άλλες περιοχές προκαλούν ακριβώς το αντίθετο αποτέλεσμα. Μεγάλα τμήματα της Αυστραλίας, οι βόρειες περιοχές της Νότιας Αμερικής και χώρες της Ασίας, όπως η Ινδονησία, αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο ξηρασίας και δασικών πυρκαγιών.

Αυτός ο διπλός χαρακτήρας του φαινομένου είναι που το καθιστά ιδιαίτερα δύσκολο στη διαχείριση: μπορεί ταυτόχρονα να προκαλεί σοβαρές πλημμύρες σε μία ήπειρο και να στερεί βροχοπτώσεις από μία άλλη.

Η κορύφωση αναμένεται τον χειμώνα 2026-2027

Σύμφωνα με την έκθεση της Met Office, ανεξάρτητα από το πόσο ακραία θα αποδειχθεί τελικά η έντασή του, οι συνέπειες του φετινού Ελ Νίνιο αναμένεται να γίνουν αισθητές σε πολλές περιοχές κατά το διάστημα 2026-2027 και ενδέχεται να διατηρηθούν ακόμη και μετά την κορύφωσή του.

Σε όλα τα βασικά σενάρια που εξετάζουν οι επιστήμονες, οι τροπικές και υποτροπικές ζώνες αναμένεται να αρχίσουν να βιώνουν ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες από τον Σεπτέμβριο.

Η μεγαλύτερη ένταση του φαινομένου προβλέπεται μεταξύ Δεκεμβρίου 2026 και Φεβρουαρίου 2027, ενώ οι επιπτώσεις στη θερμοκρασία είναι πιθανό να παραμείνουν αισθητές μέχρι και την άνοιξη του 2027.

Οι μεγαλύτερες θερμικές αποκλίσεις αναμένονται σε ευρύτατες περιοχές της Βόρειας και Νότιας Αμερικής, της Κεντρικής Αμερικής, της Αφρικής, της Ευρασίας και της Αυστραλίας.

Όσο περισσότερο ισχυροποιείται το Ελ Νίνιο, τόσο μεγαλύτερη εκτιμάται ότι θα είναι και η απόκλιση των θερμοκρασιών από τα κανονικά επίπεδα.

Γιατί το 2027 μπορεί να σπάσει όλα τα ρεκόρ θερμοκρασίας

Το κρίσιμο στοιχείο στην προειδοποίηση της βρετανικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας είναι ότι το Ελ Νίνιο δεν δρα σε έναν «ουδέτερο» πλανήτη.

Οι παγκόσμιες θερμοκρασίες βρίσκονται ήδη σε ιστορικά υψηλά επίπεδα λόγω της συσσώρευσης αερίων του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα. Ένα εξαιρετικά ισχυρό Ελ Νίνιο μπορεί να προσθέσει μια ακόμη προσωρινή ώθηση σε αυτή τη μακροπρόθεσμη τάση.

Γι’ αυτό και η Met Office θεωρεί «πολύ πιθανό» το 2027 να ξεπεράσει κάθε προηγούμενο παγκόσμιο ρεκόρ θερμοκρασίας.

Το προηγούμενο ισχυρό Ελ Νίνιο απέδειξε πόσο γρήγορα μπορεί να συνδυαστεί ένα φυσικό κλιματικό φαινόμενο με την ανθρωπογενή υπερθέρμανση και να οδηγήσει τις θερμοκρασίες σε νέα ιστορικά επίπεδα.

2027 is set to be the hottest on record around the world. The Met Office has warned that the UK can expect heavy rain and storms in the autumn because of the “unprecedented” El Nino event. pic.twitter.com/XEVoZlvKqV

— Channel 4 News (@Channel4News) August 21, 2026

Τι σημαίνει για την Ευρώπη

Οι επιπτώσεις του Ελ Νίνιο στην Ευρώπη είναι συνήθως λιγότερο άμεσες και περισσότερο σύνθετες από ότι στις τροπικές περιοχές.

Ωστόσο, η ιδιαίτερα μεγάλη ένταση του φετινού φαινομένου ενδέχεται να ανατρέψει ακόμη και τα συνηθισμένα ευρωπαϊκά μοτίβα.

Κανονικά, το Ελ Νίνιο μπορεί να συνδεθεί με χαμηλότερες από τις μέσες θερμοκρασίες σε ορισμένα τμήματα της Ευρώπης κατά τη διάρκεια του φθινοπώρου. Αυτή τη φορά, όμως, τα μοντέλα αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο να συμβεί το αντίθετο.

Η Ευρώπη θα μπορούσε να βιώσει θερμότερο από το συνηθισμένο φθινόπωρο, με την απόκλιση να γίνεται ακόμη μεγαλύτερη όσο πλησιάζει η άνοιξη του 2027.

Στη Βρετανία, παράλληλα, αυξάνεται ο κίνδυνος για περισσότερες βροχοπτώσεις και καταιγίδες κατά τη φθινοπωρινή περίοδο.

Επιπτώσεις σε καφέ, ρύζι, κακάο και στις τιμές των τροφίμων

Οι συνέπειες ενός ισχυρού Ελ Νίνιο δεν περιορίζονται στον καιρό.

Στο παρελθόν, οι μεταβολές στις βροχοπτώσεις και στη θερμοκρασία έχουν επηρεάσει σοβαρά γεωργικές καλλιέργειες σε πολλές περιοχές του κόσμου, μεταξύ των οποίων ο καφές, το ρύζι και το κακάο.

Όταν μεγάλες παραγωγικές περιοχές πλήττονται από παρατεταμένη ξηρασία, ακραία ζέστη ή πλημμύρες, η μείωση της παραγωγής μπορεί να μεταφερθεί γρήγορα στις διεθνείς αγορές, προκαλώντας άνοδο στις τιμές των τροφίμων.

Οι επιπτώσεις μπορούν να επεκταθούν πολύ πέρα από τον αγροτικό τομέα. Καταστροφές στις καλλιέργειες, προβλήματα στις μεταφορές και διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες έχουν στο παρελθόν συνδεθεί με οικονομικές απώλειες εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων στο παγκόσμιο ΑΕΠ.

FAO: Δεκάδες εκατομμύρια άνθρωποι μπορεί να απειληθούν από επισιτιστική κρίση

Τη σοβαρότητα της κατάστασης υπογράμμισε νωρίτερα μέσα στον Αύγουστο και ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών.

Ο FAO προειδοποίησε ότι ένα ιδιαίτερα ισχυρό επεισόδιο Ελ Νίνιο θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο δεκάδες εκατομμύρια ανθρώπους, αυξάνοντας τον αριθμό όσων βρίσκονται αντιμέτωποι με οξεία επισιτιστική ανασφάλεια επιπέδου κρίσης.

Η απειλή είναι μεγαλύτερη για χώρες που βρίσκονται ήδη σε ευάλωτη θέση λόγω φτώχειας, πολέμων ή παρατεταμένων ξηρασιών, καθώς ακόμη και μια σχετικά μικρή διαταραχή στις βροχοπτώσεις ή στη γεωργική παραγωγή μπορεί να έχει δυσανάλογα μεγάλες συνέπειες.

Η προειδοποίηση της βρετανικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας, επομένως, δεν αφορά απλώς ένα ακόμη ισχυρό καιρικό φαινόμενο στον Ειρηνικό.

Εάν οι προβλέψεις επαληθευτούν, το νέο Ελ Νίνιο θα μπορούσε να επηρεάσει ταυτόχρονα θερμοκρασίες, βροχοπτώσεις, γεωργία, τιμές τροφίμων και ενεργειακές ανάγκες σε μεγάλο μέρος του κόσμου – με το 2027 να αναδεικνύεται ήδη ως μια δυνητικά ιστορική χρονιά για το παγκόσμιο κλίμα.