Οι συνομιλίες μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, με τη μεσολάβηση των Ηνωμένων Πολιτειών, πραγματοποιούνται αυτές τις ημέρες στη Σαουδική Αραβία. Στοχεύουν σε μια προσωρινή εκεχειρία , αλλά οι βαθιά ριζωμένες διαφορές μεταξύ των δύο πλευρών καθιστούν δύσκολη την επίτευξη μιας ολοκληρωμένης συμφωνίας. Πού βρισκόμαστε σήμερα;

• Διαβάστε επίσης: Ριάντ / Ξεκίνησαν οι ρωσοαμερικανικές επαφές – Στο επίκεντρο η επανέναρξη της Συμφωνίας για τα Σιτηρά

Η επιλογή της Σαουδικής Αραβίας ως τόπου διεξαγωγής αυτών των συνομιλιών δεν είναι τυχαία. Το Ριάντ έχει αναδειχθεί ως ένας σημαντικός διπλωματικός μεσολαβητής σε διεθνείς συγκρούσεις, επιδιώκοντας να ενισχύσει την επιρροή του στη διεθνή σκηνή. Η Σαουδική Αραβία διατηρεί καλές σχέσεις τόσο με τη Ρωσία όσο και με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ παράλληλα έχει επενδύσει σημαντικά στη διατήρηση σταθερών εμπορικών σχέσεων με την Ουκρανία, ιδιαίτερα στον τομέα της ενέργειας και των γεωργικών προϊόντων.

Επιπλέον, η επιλογή της χώρας αυτής υποδηλώνει και την επιθυμία της Δύσης να εμπλέξει περιφερειακές δυνάμεις στις ειρηνευτικές διαδικασίες, καθώς η Σαουδική Αραβία έχει διαδραματίσει σημαντικό ρόλο και σε άλλες πρόσφατες διπλωματικές πρωτοβουλίες.

Το γεγονός ότι η Ρωσία και η Ουκρανία δέχτηκαν να αποστείλουν εκπροσώπους στο Ριάντ δείχνει ότι, παρά τις τεράστιες διαφορές τους, υπάρχει τουλάχιστον ένα ελάχιστο επίπεδο αποδοχής της ιδέας μιας εκεχειρίας, έστω και περιορισμένης. Ενας βασικός λόγος για τη συμπεριφορά τους, είναι ότι δεν θέλουν να προκαλέσουν τον Τραμπ, που έχει επενδύσει πολιτικά στον τερματισμό του πολέμου.

Ο Αμερικανός πρόεδρος πιστεύει ότι αν τα καταφέρει μπορεί να διεκδικήσει το Νόμπελ Ειρήνης. Μάλλον δύσκολο, με τη γενοκτονία να συνεχίζεται -ο ίδιος έχει δώσει το πράσινο φως- στη «Ριβιέρα» – Γάζα.

Οι συνομιλίες και οι εκπρόσωποι των τριών πλευρών

Οι συνομιλίες ξεκίνησαν με ξεχωριστές συναντήσεις της Ουκρανίας και της Ρωσίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η ουκρανική αντιπροσωπεία συναντήθηκε με Αμερικανούς αξιωματούχους την Κυριακή, ενώ η ρωσική πλευρά ξεκίνησε τις δικές της συζητήσεις με τους Αμερικανούς τη Δευτέρα.

Ο Ρουστέμ Ουμέροφ, υπουργός Άμυνας της Ουκρανίας, ηγήθηκε της ουκρανικής αντιπροσωπείας, τονίζοντας ότι οι συνομιλίες ήταν «παραγωγικές» και επικεντρώθηκαν σε βασικά ζητήματα, συμπεριλαμβανομένης της ενεργειακής ασφάλειας. Οι Ουκρανοί αξιωματούχοι δεν έδωσαν συγκεκριμένες λεπτομέρειες για το περιεχόμενο των διαπραγματεύσεων.

Η παρουσία υψηλόβαθμων διπλωματών και στρατιωτικών συμβούλων στην αντιπροσωπεία, υποδηλώνει ότι η χώρα παίρνει σοβαρά τις συνομιλίες . ‘Η τουλάχιστον θέλει να δείξει κάτι τέτοιο, για τα μάτια του Τραμπ.

Στην άλλη πλευρά, η ρωσική αντιπροσωπεία απαρτίζεται από τον Γκριγκόρι Καράσιν, έναν έμπειρο διπλωμάτη που έχει συμμετάσχει σε προηγούμενες διαπραγματεύσεις, και τον Σεργκέι Μπεσέντα, υψηλόβαθμο στέλεχος της ρωσικής υπηρεσίας ασφαλείας FSB. Η συμμετοχή του Μπεσέντα είναι αξιοσημείωτη, καθώς θεωρείται ένας από τους κύριους ανθρώπους που έπεισαν τον Βλαντιμίρ Πούτιν ότι η Ρωσία θα μπορούσε να καταλάβει γρήγορα την Ουκρανία το 2022.

Οι όροι της εκεχειρίας και οι θέσεις των δύο πλευρών

Το βασικό ζήτημα που συζητείται στις συνομιλίες είναι η εφαρμογή μιας προσωρινής εκεχειρίας, η οποία θα περιλαμβάνει την παύση επιθέσεων σε ενεργειακές υποδομές και την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στη Μαύρη Θάλασσα. Οι δύο πλευρές συμφώνησαν την περασμένη εβδομάδα να σταματήσουν προσωρινά επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις, αλλά η υλοποίηση αυτής της συμφωνίας παραμένει αβέβαιη.

Η Ρωσία θέτει σκληρούς όρους για μια πιο εκτεταμένη εκεχειρία, απαιτώντας την παύση της στρατιωτικής κινητοποίησης της Ουκρανίας και τη μη συμμετοχή της στο ΝΑΤΟ, τον τερματισμό της στρατιωτικής βοήθειας από τη Δύση και την αναγνώριση των εδαφικών της κερδών. Από την άλλη πλευρά, η Ουκρανία απορρίπτει κατηγορηματικά οποιαδήποτε υποχώρηση στο ζήτημα των εδαφών και επιμένει ότι η εκεχειρία πρέπει να συνοδεύεται από εγγυήσεις ασφαλείας.

Ουκρανοί αξιωματούχοι εκφράζουν αμφιβολίες για το αν η Ρωσία θα τηρήσει οποιαδήποτε συμφωνία, δεδομένου ότι προηγούμενες εκεχειρίες κατέρρευσαν γρήγορα. Ο πρώην υφυπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας, Κοστυάντιν Γελίσεγιεφ, δήλωσε ότι δεν πιστεύει σε εκεχειρία, καθώς οι Ρώσοι έχουν ιστορικό παραβίασης συμφωνιών.

Οι προοπτικές των διαπραγματεύσεων και το ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο

Οι συνομιλίες αυτές πραγματοποιούνται σε μια περίοδο όπου τόσο η Ρωσία όσο και η Ουκρανία συνεχίζουν να διεξάγουν στρατιωτικές επιχειρήσεις, ενώ η στάση των Ηνωμένων Πολιτειών παραμένει κρίσιμη. Αν και η κυβέρνηση Τραμπ έχει δηλώσει ότι θα συνεχίσει την παροχή στρατιωτικής βοήθειας στην Ουκρανία, ορισμένες δηλώσεις αξιωματούχων έχουν αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο αλλαγής πολιτικής.

Η πιθανότητα μιας πλήρους εκεχειρίας παραμένει αβέβαιη, καθώς οι δύο πλευρές έχουν εντελώς διαφορετικές αντιλήψεις για το πώς πρέπει να λήξει ο πόλεμος. Ενώ η Ρωσία επιμένει στη διατήρηση των εδαφικών της κερδών, η Ουκρανία απαιτεί την αποκατάσταση της εδαφικής της ακεραιότητας.

Τόσο η Μόσχα όσο και το Κίεβο πιστεύουν ότι μπορούν να συνεχίσουν τον πόλεμο, ανεξάρτητα από τις διαμεσολαβητικές προσπάθειες.