Η Ευρωπαϊκή Ένωση έδωσε το τελικό «πράσινο φως» στο χρηματοδοτικό πακέτο ύψους 90 δισ. ευρώ υπέρ της Ουκρανίας, βάζοντας τέλος σε μια μακρά περίοδο καθυστερήσεων και πολιτικών εμπλοκών.

Η απόφαση ανοίγει πλέον τον δρόμο για τις πρώτες εκταμιεύσεις, οι οποίες αναμένεται να ξεκινήσουν ήδη από τον Ιούνιο.

Η έγκριση δόθηκε στις 23 Απριλίου μέσω γραπτής διαδικασίας από τα κράτη-μέλη, κλείνοντας έναν δύσκολο κύκλο διαπραγματεύσεων που είχε παραταθεί λόγω των αντιρρήσεων της Ουγγαρίας.

Η αναθεώρηση του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου 2021-2027 απαιτούσε ομοφωνία, γεγονός που επέτρεψε στη Βουδαπέστη να καθυστερήσει για μήνες τη διαδικασία, παρά το γεγονός ότι είχε συναινέσει καταρχήν ήδη από τον περασμένο Δεκέμβριο.

Πώς κατανέμονται τα κονδύλια

Το ευρωπαϊκό πακέτο αφορά διετή χρηματοδοτική στήριξη προς το Κίεβο, με 45 δισ. ευρώ να προβλέπεται να εκταμιευθούν μέσα στο 2026.

Από αυτά 28,3 δισ. ευρώ προορίζονται για αμυντικές ανάγκες και 16,7 δισ. ευρώ θα κατευθυνθούν στη στήριξη του κρατικού προϋπολογισμού της χώρας

Σύμφωνα με ευρωπαϊκές πηγές, οι τεχνικές διαβουλεύσεις ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την ουκρανική κυβέρνηση βρίσκονται στην τελική φάση.

Εφόσον ολοκληρωθούν οι τελευταίες διαδικασίες, οι πρώτες πληρωμές ενδέχεται να ξεκινήσουν από τον Ιούνιο.

Νέες κυρώσεις κατά της Ρωσίας

Παράλληλα με την οικονομική ενίσχυση της Ουκρανίας, εγκρίθηκε και το 20ό πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας, το οποίο επίσης είχε καθυστερήσει λόγω της ουγγρικής στάσης.

Η απόφαση θεωρείται μήνυμα ότι η ΕΕ επιδιώκει ταυτόχρονα να ενισχύσει το Κίεβο και να διατηρήσει την πίεση προς τη Μόσχα.

Πίεση για επιτάχυνση της ενταξιακής πορείας

Η χρηματοδοτική απόφαση συνοδεύεται και από αναζωπύρωση της πολιτικής συζήτησης για την ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ.

Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν κάλεσε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να παρουσιάσει «εντός εβδομάδων» σαφές χρονοδιάγραμμα για το άνοιγμα των διαπραγματευτικών κεφαλαίων τόσο με την Ουκρανία όσο και με τη Μολδαβία.

Στο ίδιο πνεύμα κινήθηκαν και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, καθώς και η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ζητώντας να ξεκινήσουν οι σχετικές διαδικασίες χωρίς νέα αναβολή.

Επιφυλάξεις για fast-track ένταξη

Παρά τη δημόσια στήριξη, αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εμφανίζονται επιφυλακτικές απέναντι στο ενδεχόμενο ταχείας πλήρους ένταξης της Ουκρανίας ή κοινής ένταξης με τη Μολδαβία.

Η συζήτηση μετατοπίζεται πλέον προς πιο ευέλικτα μοντέλα σταδιακής ενσωμάτωσης.

Ο πρωθυπουργός της Ολλανδίας Ρομπ Γιέτεν και ο πρωθυπουργός του Βελγίου Μπαρτ Ντε Βέβερ άφησαν ανοιχτό το ενδεχόμενο «εναλλακτικών διαδρομών», που θα επιτρέπουν στην Ουκρανία πολυεπίπεδη συμμετοχή στους ευρωπαϊκούς θεσμούς πριν από την πλήρη ένταξη.

Τα επόμενα βήματα

Η Κομισιόν έχει ήδη ξεκινήσει τεχνικές συνομιλίες για τα έξι βασικά clusters μεταρρυθμίσεων που απαιτούνται στην ενταξιακή διαδικασία.

Ωστόσο, το βασικό πολιτικό ερώτημα παραμένει ανοιχτό για το πόσο γρήγορα και με ποια τελική μορφή μπορεί η Ουκρανία να ενταχθεί πλήρως στην ευρωπαϊκή οικογένεια.