Το πιο σκληρό πακέτο μέτρων έως τώρα παρουσίασε την Τετάρτη (17/9) η Ευρωπαϊκή Ένωση με στόχο να πιέσει το Ισραήλ να τερματίσει τον πόλεμό του στη Γάζα, την ώρα που ισραηλινά τανκς, drones και χερσαίες δυνάμεις προελαύνουν βαθύτερα στον παραλιακό θύλακα, που λιμοκτονεί βυθισμένο σε σχεδόν δύο χρόνια αιματοχυσίας.

Η ύπατη εκπρόσωπος Εξωτερικής Πολιτικής της ΕΕ, Κάγια Κάλας, κάλεσε τα 27 κράτη-μέλη να αυξήσουν τους δασμούς σε ορισμένα ισραηλινά προϊόντα και να επιβάλουν κυρώσεις σε 10 στελέχη της Χαμάς, ισραηλινούς εποίκους αλλά και δύο υπουργούς της κυβέρνησης Νετανιάχου: τον υπουργό Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ και τον υπουργό Οικονομικών Μπετσαλέλ Σμότριτς.

• Διαβάστε επίσης: Ευρωπαϊκή Επιτροπή / Εξετάζει την επιβολή δασμών στα ισραηλινά προϊόντα

«Τα μέτρα αυτά δεν στοχεύουν να τιμωρήσουν τον λαό του Ισραήλ, αλλά να πιέσουν την κυβέρνησή του να αλλάξει πορεία και να σταματήσει την ανθρώπινη τραγωδία στη Γάζα», τόνισε η Κάλας. «Ο πόλεμος πρέπει να τελειώσει, η οδύνη να σταματήσει και όλοι οι όμηροι να απελευθερωθούν».

Οι κυρώσεις προβλέπουν πάγωμα περιουσιακών στοιχείων εντός ΕΕ και απαγόρευση ταξιδιών για τα συγκεκριμένα πρόσωπα, ενώ 32 εκατ. ευρώ διμερών πόρων που ελέγχει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να ανασταλούν άμεσα.

Η ΕΕ είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος του Ισραήλ, γεγονός που σημαίνει ότι οι δασμοί θα μπορούσαν να έχουν ευρείες επιπτώσεις σε μια οικονομία ήδη επιβαρυμένη από το κόστος του πολέμου.

Το περιεχόμενο της πρότασης

Ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν και επίτροπος Εμπορίου, Μάρος Σέφκοβιτς, εξήγησε ότι, εφόσον εγκριθεί η πρόταση, δασμοί ύψους περίπου 230 εκατ. ευρώ θα επιβληθούν σε ισραηλινά προϊόντα που σήμερα εισάγονται αδασμολόγητα στην ΕΕ στο πλαίσιο της Συμφωνίας Σύνδεσης.

Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης είχε διαπιστώσει ήδη από τον Ιούνιο ότι το Ισραήλ παραβίασε το Άρθρο 2 της συμφωνίας, που αφορά την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

«Δεν προτείνουμε να ανασταλεί το εμπόριο με το Ισραήλ, αλλά να ανασταλούν οι εμπορικές προτιμήσεις», ξεκαθάρισε ανώτερος Ευρωπαίος αξιωματούχος.

Η πρόταση ακολουθεί την πρόσφατη ανακοίνωση της φον ντερ Λάιεν ότι θα επιδιώξει κυρώσεις και μερική αναστολή του εμπορίου με το Ισραήλ, σηματοδοτώντας στροφή από την προηγούμενη φιλοϊσραηλινή στάση της.

Αντιδράσεις από το Ισραήλ

Ο Ισραηλινός υπουργός Εξωτερικών, Γκιντεόν Σαάρ, έσπευσε να απαντήσει με επιστολή στην πρόεδρο της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν: «Η πίεση μέσω κυρώσεων δεν θα λειτουργήσει. Το Ισραήλ είναι ένα υπερήφανο, κυρίαρχο κράτος και δεν θα λυγίσει υπό απειλές όταν διακυβεύεται η ασφάλειά του».

Διχασμός στην ΕΕ

Η πρόταση κινδυνεύει να σκοντάψει στις διαφωνίες μεταξύ των 27 κρατών-μελών, που παραμένουν βαθιά διχασμένα από την έναρξη του πολέμου στη Γάζα τον Οκτώβριο του 2023.

Ωστόσο, οι συνεχιζόμενες εικόνες καταστροφής έχουν πυροδοτήσει μαζικές διαδηλώσεις σε πόλεις της Ευρώπης, από το Άμστερνταμ μέχρι τη Βαρκελώνη, αυξάνοντας την πίεση στις Βρυξέλλες.

Σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Υγείας στη Γάζα, οι νεκροί από την ισραηλινή επιχείρηση έχουν φτάσει τις 65.000 από τον Οκτώβριο του 2023, όταν η Χαμάς εξαπέλυσε την αιματηρή επίθεση που προκάλεσε την έναρξη του πολέμου.