Με θέμα την οικονομική διακυβέρνηση της ΕΕ συνεδρίασε στις Βρυξέλλες η ευρωπαϊκή «Ομάδας Δράσης». Όπως δήλωσε ο πρόεδρος της ΕΕ Χέρμαν Βαν Ρομπέι, η συνάντηση κατέληξε σε «ευρεία συναίνεση» για οικονομικές και πολιτικές κυρώσεις σε μέλη της Ευρωζώνης που δεν τηρούν τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες. Επεσήμανε πάντως, πως η «ελεγχόμενη πτώχευση» ενός κράτους, που πρότεινε η Γερμανία, αποτελεί μόνο μακροπρόθεσμο ενδεχόμενο, «μεσοπρόθεσμα κανείς δεν πρότεινε κάτι τέτοιο».

Ο κ. Ρομπέι δήλωσε ότι τα ευρωπαϊκά κράτη συμφώνησαν σε τέσσερις βασικές αρχές:

– μεγαλύτερη δημοσιονομική πειθαρχία
– προώθηση μέτρων για σύγκλιση της ανταγωνιστικότητας μεταξύ των οικονομιών της ΕΕ
– συγκρότηση αποτελεσματικού μηχανισμού διαχείρισης κρίσεων
– στενότερη οικονομική διακυβέρνηση σε θεσμικό επίπεδο ώστε να υπάρξει μεγαλύτερη ταχύτητα δράσης και συντονισμός σε περίπτωση μελλοντικών κρίσεων

Σχετικά με το ενδεχόμενο της αναδιάρθρωσης χρέους και την διαδικασία «ελεγχόμενης πτώχευσης» ξεκαθάρισε πως κάτι τέτοιο δεν προβλέπεται στον μηχανισμό της Ελλάδας και στο πρόγραμμα σταθεροποίησης της ευρωζώνης. Ο κ. Ρομπέι τόνισε ότι η Γερμανία πρότεινε τη δημιουργία μηχανισμού τεχνητής χρεοκοπίας, αλλά έκρινε πως κάτι τέτοιο υφίσταται μόνο σαν μακροπρόθεσμη επιλογή και όχι σαν κάτι το οποίο θα μπορούσε να εξεταστεί στο πλαίσιο του ελληνικού τριετούς προγράμματος.

Η «Ομάδας Δράσης» αποτελείτο από τους υπουργούς Οικονομικών της ΕΕ, εκπροσώπους 27 χωρών της ΕΕ, τον ευρωπαίο επίτροπο αρμόδιο για θέματα οικονομίας Όλι Ρεν, τον πρόεδρο της Κομισιόν Ζαν-Κλοντ Τρισέ, υπό την προεδρία του Χέρμαν Βαν Ρομπέι. Μέσα στους επόμενους μήνες, έως τον Οκτώβριο, οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα αποφασίσουν για μεταρρυθμίσεις στους κανονισμούς για τους κρατικούς προϋπολογισμούς.

Ο κ. Ρομπέι επεσήμανε ότι η ομάδα εργασίας «ήταν μόνο η αρχή της διαδικασίας» και πρόσθεσε ότι οι υπουργοί Οικονομικών θα προχωρήσουν στη σύνταξη των συμπερασμάτων που θα παρουσιασθούν επισήμως στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τον Οκτώβριο, ενώ μία ενδιάμεση έκθεση αποτελεσμάτων θα παρουσιαστεί τον επόμενο μήνα στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Ιουνίου.

Από την πλευρά τους, οι υπουργοί Οικονομικών της Γερμανίας και της Γαλλίας, Βόλφγκανγκ Σόϊμπλε και Κριστίν Λαγκάρντ, επέμειναν ότι προκειμένου να σταθεροποιηθεί το ευρώ στις ξένες αγορές «προέχει να υλοποιηθούν πράγματα, που μπορεί να γίνουν ταχέως, σε βραχυπρόθεσμο χρονικό ορίζοντα και που γίνονται συναινετικά και πάνω σε μία υπάρχουσα νομική βάση».

Οι δύο αξιωματούχοι αναφέρθηκαν σε μία «γρήγορη αναθεώρηση υφισταμένων κοινοτικών συνθηκών, με την συνδρομή του Ευρωπαϊκού κοινοβουλίου», ενώ παρέπεμψαν από κοινού σε μεταγενέστερο χρόνο «όλα τα ζητήματα, των οποίων η λύση χρειάζεται μεγαλύτερη συναίνεση και περισσότερο καιρό».

Η κ. Λαγκάρντ αναγνώρισε ότι πολλοί συνάδελφοί της είναι εναντίον της έκδοσης ευρωπαϊκών ομολόγων, που πρότεινε η Γαλλία, ενώ πρόσθεσε και εκείνη ότι δεν είναι υλοποιήσιμη προς το παρόν η διαδικασία της ελεγχόμενης πτώχευσης. «Όμως δεν αντιτιθέμεθα στις αλλαγές στα υπάρχοντα νομικά κείμενα, να τις αντιμετωπίσουμε λοιπόν, εάν είναι αναγκαίες», ανέφερε.

Ο Γιώργος Παπακωνσταντίνου από την πλευρά της Ελλάδας, είπε ότι το θέμα των κυρώσεων θα πρέπει να αντιμετωπίζεται με «πνεύμα ρεαλισμού». Όσο αφορά στην ελεγχόμενη πτώχευση είπε ότι «η λογική του να υπάρχει μια πόρτα εξόδου είναι μια λογική τιμωρίας που θα αποσταθεροποιήσει περαιτέρω μια ήδη ευαίσθητη αγορά και θα ήταν μια κατεύθυνση που θα έδινε λάθος σήμα στις αγορές ευνοώντας την κερδοσκοπία». Ο υπουργός οικονομικών υποστήριξε την ανάγκη να καταστεί πιο αυστηρό το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης και τάχθηκε υπέρ της εκ των προτέρων αξιολόγησης των κρατικών προϋπολογισμών πριν εγκριθούν από τα εθνικά κοινοβούλια.

Ακόμα, είπε ότι η Ελλάδα τάχθηκε σε γενικές γραμμές υπέρ της ιδέας έκδοσης ευρωομολόγων ενώ εξέφρασε επιφυλάξεις για το ενδεχόμενο να ανοίξει τώρα συζήτηση για αλλαγή της Συνθήκης η οποία, όπως εκτιμά η Ελλάδα, θα αποπροσανατολίσει, παρά θα λύσει προβλήματα.

«Αντιμετωπίζουμε τη χειρότερη κρίση δανεισμού εδώ και 65 χρόνια»

Οι υπουργοί Οικονομικών της ΕΕ, κατά την άφιξή τους στις Βρυξέλλες, επεσήμαναν ότι τα ευρωπαϊκά κράτη πρέπει να ενεργήσουν γρήγορα για να αποπληρώσουν τα χρέη τους τώρα που αντιμετωπίζουν τη χειρότερη κρίση δανεισμού εδώ και 65 χρόνια.

«Βρισκόμαστε στη χειρότερη ευρωπαϊκή κρίση χρέους από το 1945 και πρέπει όλοι να εξασφαλίσουμε ότι θα επιπλήξουμε αυτές τις χώρες που έδειξαν χαλαρότητα όσο αφορά το σχεδιασμό του προϋπολογισμού τους και την εξέλιξη του χρέους τους», δήλωσε ο Αυστριακός υπουργός Οικονομικών Γιόζεφ Πρελ. «Πιστεύω ότι χρειάζεται να δώσουμε μεγαλύτερη έμφαση στη σημασία του χρέους, επειδή το επίπεδο του χρέους είναι σημαντικό στην κρίση εμπιστοσύνης σήμερα», δήλωσε παράλληλα ο Σουηδός υπουργός Οικονομικών Άντερς Μποργκ.

Πριν την έναρξη της συνεδρίασης, διπλωματικές πηγές ανέφεραν ότι οι ευρωπαϊκές χώρες του Νότου προτείνουν την έκδοση ευρωομολόγων, απαντώντας στο κείμενο 9 θέσεων της Γερμανίδας καγκελαρίου Άνγκελα Μέρκελ. «Μία από τις πιο προωθημένες ιδέες που έχουν τεθεί στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων είναι η μετατροπή ενός τμήματος των χρεών των κρατών της ευρωζώνης σε κοινό ευρωπαϊκό χρέος», ανέφερε εκπρόσωπος του Ρομπέι. Η συζήτηση περί κοινής εγγύησης χρεών ξεκίνησε στο τέλος του 2008, με τη μορφή «ευρωομολόγων», κρατικών τίτλων δηλαδή που θα εκδίδουν από κοινού τα κράτη μέλη, για να μειώσουν τον κίνδυνο χρεοκοπίας. Ωστόσο, αρκετές χώρες διαφωνούν με την ιδέα αυτή, ανάμεσά τους και η Γερμανία, η οποία κατ’ επανάληψη έχει ταχθεί κατά της κοινής διαχείρισης δημόσιων χρεών.

Σημειώνεται ότι το κείμενο Μέρκελ προτείνει, μεταξύ άλλων, πιο αυστηρό και ανεξάρτητο έλεγχο από την ΕΚΤ ή έναν κύκλο ανεξάρτητων ερευνητικών ινστιτούτων για τα προγράμματα σταθερότητας των χωρών της ευρωζώνης και τους εθνικούς προϋπολογισμούς, την υποχρέωση όλων των χωρών να εντάξουν τους προληπτικούς κανόνες του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης στις εθνικές τους νομοθεσίες, προσδίδοντάς τους έτσι δεσμευτικό χαρακτήρα, στέρηση των κονδυλίων για τις χώρες που δεν τηρούν τους κανόνες που αφορούν στη μείωση των ελλειμμάτων και απώλεια του δικαιώματος ψήφου της χώρας «παραβάτη» στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, μέχρι και την «ελεγχόμενη πτώχευση» μιας υπερχρεωμένης χώρας του ευρώ.

Οι γερμανικές προτάσεις έχουν χαρακτηριστεί από τις κυβερνήσεις του ευρωπαϊκού Νότου «ακραίες», υπό την έννοια ότι για να υιοθετηθούν απαιτείται αλλαγή της Συνθήκης της ΕΕ.

Στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων βρίσκονται επίσης και οι προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής περί ενίσχυσης της δημοσιονομικής εποπτείας. Μεταξύ άλλων, η Επιτροπή προτείνει από το 2011 οι προϋπολογισμοί των χωρών της ευρωζώνης να λαμβάνουν την έγκριση των Βρυξελλών, πριν ακόμα ψηφιστούν από τα εθνικά κοινοβούλια. Επιπλέον, η Επιτροπή προτείνει την περικοπή των κοινοτικών χρηματοδοτήσεων για τις χώρες που παραβιάζουν τους κανόνες του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, κάτι το οποίο βρίσκει σύμφωνες αρκετές χώρες της ευρωζώνης.

Από την πλευρά της η Γαλλία θεωρεί ότι θα πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή στο θέμα της οικονομικής ανάπτυξης και της ανταγωνιστικότητας των ευρωπαϊκών χωρών.

Ο πρωθυπουργός της Ιταλίας Σίλβιο Μπερλουσκόνι δήλωσε ότι η Ευρώπη ζούσε πέρα από τις δυνατότητές της, μετά από συνάντηση που είχε στην Ρώμη με τον πρόεδρο της ευρωπαϊκής επιτροπής Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο. Η κινεζική κυβέρνηση είναι πεπεισμένη ότι το ευρώ είναι σε θέση να αντιμετωπίσει τις δυσκολίες, ενώ η Κίνα διαβεβαιώνει από τη μεριά της, ως μέλος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, ότι θα βοηθήσει την ευρωζώνη, δήλωσε επίσης από τις Βρυξέλλες ο Κινέζος υπουργός Εμπορίου Τσεν Ντέμινγκ.

«Η Βρετανία χρειάζεται ένα σταθερό και ισχυρό ευρώ»

«Η Βρετανία θέλει μια ισχυρή και σταθερή ευρωζώνη», δήλωσε ο Βρετανός πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον σε κοινή συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε με τη Γερμανίδα καγκελάριο Άγκελα Μέρκελ. Ο Κάμερον δήλωσε ότι η Βρετανία χρειάζεται ένα σταθερό και ισχυρό ευρώ. Ωστόσο, δήλωσε έτοιμος να θέσει βέτο σε οποιεσδήποτε αλλαγές στην συνθήκη της ΕΕ που θα έδιναν περισσότερες εξουσίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

«Η Βρετανία δεν βρίσκεται στη ζώνη του ευρώ και δεν θα ενταχθεί στο ευρώ, και επομένως η Βρετανία δεν θα ενέκρινε μια οποιαδήποτε συμφωνία που θα μας οδηγούσε να υποστηρίξουμε την ευρωζώνη», διευκρίνισε ο Κάμερον.

Η Μέρκελ, η οποία προκάλεσε αναστάτωση στις χρηματαγορές αυτήν την εβδομάδα λέγοντας ότι «το ευρώ κινδυνεύει», τόνισε σήμερα ότι είναι σημαντικό να διατηρηθεί η σταθερότητα του ευρώ. Δήλωσε ότι η ευρωζώνη βρίσκεται στην αρχή μιας μακράς διαβούλευσης υποστηρίζοντας ότι οι 16 χώρες διαφωνούν ακόμη για το ποια βήματα είναι απαραίτητο να γίνουν για να σταθεροποιηθεί το νόμισμα. Ο ρόλος της Βρετανίας και της Γερμανίας είναι παρόμοιος: να διασφαλίσουν ότι ευημερία της Ευρώπης προωθώντας τις καινοτομίες και την οικονομική ανάπτυξη, ανέφερε.

Όσον αφορά τις ακάλυπτες ανοιχτές πωλήσεις που απαγορεύτηκαν μερικώς την Τετάρτη από τη Γερμανία, ο Βρετανός πρωθυπουργός δεν άσκησε άμεσα κριτική, ενώ σε ερώτηση αν σχεδιάζει να μιμηθεί την πρακτική αυτή, τόνισε ότι «στη Βρετανία αυτό θα ήταν ένα θέμα της αρμοδιότητας της Αρχής Χρηματοπιστωτικών Υπηρεσιών και προφανώς θα πρέπει να σεβόμαστε τις αποφάσεις ο ενός του άλλου πάνω σε αυτά τα θέματα».

Υπενθυμίζεται ότι σήμερα με 319 ψήφους υπέρ, 73 κατά και με 195 αποχές το γερμανικό κοινοβούλιο ψήφισε τελικά τη συμμετοχή ύψους 750 δισεκατομμυρίων ευρώ της Γερμανίας στο μηχανισμό στήριξης της ευρωζώνης.

Παράλληλα, την στιγμή που η Ευρώπη διαβουλεύεται για το μέλλον της οικονομικής της διακυβέρνησης, οι ΗΠΑ προσπαθούν να βάλουν φρένο στις χρηματοπιστωτικές τακτικές που οδήγησαν στην οικονομική κρίση. Η αμερικανική γερουσία ενέκρινε το νομοσχέδιο που προβλέπει σαρωτικές αλλαγές στη λειτουργία της Wall Street, ύστερα από πολύμηνες διαβουλεύσεις πάνω στο πιο ευρύ νομοθετικό έργο που αφορά το χρηματοπιστωτικό σύστημα από τη δεκαετία του 1930. Σημειώνεται ότι στο χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης ο βιομηχανικός δείκτης Dow Jones έπεσε σήμερα κάτω από τις 10.000 μονάδες, για πρώτη φορά από τις 6 Μαϊου.

Συνεχίζεται και σήμερα το κύμα ρευστοποιήσεων στα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια, εν μέσω ανησυχιών ότι και άλλες ευρωπαϊκές χώρες θα συνταχθούν με τη Γερμανία στη μάχη κατά των κερδοσκόπων, επιβάλλοντας αυστηρότερους όρους στις χρηματοοικονομικές αγορές. Aνοδικά κινήθηκε την Παρασκευή το ευρώ έναντι του δολαρίου αγγίζοντας το υψηλότερο επίπεδο της τελευταίας εβδομάδας. Το απόγευμα το ευρώ διαπραγματευόταν στα 1,2560 δολ. από το επίπεδο των 1,2487 δολ. που έκλεισε αργά χθες το βράδυ στην αγορά της Νέας Υόρκης. Η ενδεικτική ισοτιμία ευρώ/ δολαρίου που ανακοίνωσε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα διαμορφώθηκε στα 1,2497 δολάρια.