Το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενέκρινε την Τρίτη (27/5) στις Βρυξέλλες το πρόγραμμα «SAFE», ένα χρηματοδοτικό εργαλείο που αποσκοπεί στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής ικανότητας και ασφάλειας.

Το πρόγραμμα, που εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο ReArm Europe – Readiness 2030, προβλέπει τη διάθεση ενός πρωτοφανούς ποσού ύψους 150 δισεκατομμυρίων ευρώ, διαμορφώνοντας ένα νέο τοπίο στην ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία και στρατηγική.

Η χρηματοδότηση θα πραγματοποιηθεί μέσω μακροπρόθεσμων δανείων με ιδιαίτερα ανταγωνιστικά επιτόκια, τα οποία θα εγγυάται ο προϋπολογισμός της ΕΕ, παρέχοντας στα κράτη-μέλη μια ευκαιρία για την ενίσχυση των αμυντικών τους δυνατοτήτων.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόβλεψη για τη συμμετοχή τρίτων χωρών στο πρόγραμμα, συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας. Συγκεκριμένα, το νομοθετικό πλαίσιο του SAFE προβλέπει τη δυνατότητα συμμετοχής χωρών του ΕΟΧ-ΕΖΕΣ, της Ουκρανίας, καθώς και υποψήφιων και δυνάμει υποψήφιων χωρών για ένταξη στην ΕΕ.

Σήμερα μέλη της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελευθέρων Συναλλαγών (ΕΖΕΣ) είναι τέσσερις χώρες: η Ελβετία, η Ισλανδία, το Λίχτενσταϊν και η Νορβηγία. Οι τρεις από αυτές (εκτός της Ελβετίας) είναι και μέλη του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ).

Η συμμετοχή τρίτων χωρών διέπεται από συγκεκριμένους όρους και προϋποθέσεις. Ειδικότερα, για τις κοινές προμήθειες, το κόστος των κατασκευαστικών στοιχείων που προέρχονται από χώρες εκτός ΕΕ, ΕΟΧ-ΕΖΕΣ και Ουκρανίας δεν μπορεί να υπερβαίνει το 35% του συνολικού εκτιμώμενου κόστους των κατασκευαστικών στοιχείων του τελικού προϊόντος.

Το πρόγραμμα προβλέπει δύο βασικές κατηγορίες αμυντικών προϊόντων. Η πρώτη κατηγορία περιλαμβάνει πυρομαχικά, πυραυλικά συστήματα, εξοπλισμό εδάφους και συστήματα κυβερνοασφάλειας. Η δεύτερη κατηγορία αφορά πιο εξειδικευμένα συστήματα όπως αεράμυνας, θαλάσσιες δυνατότητες και προηγμένες τεχνολογίες όπως τεχνητή νοημοσύνη και διαστημικά μέσα.