Εγκρίθηκε -με τη στήριξη και της Ελλάδας παρά τις έντονες αντιδράσεις της Γαλλίας και ακόμη τεσσάρων κρατών- η εμπορική συμφωνία της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις χώρες της Λατινικής Αμερικής (γνωστή ως συμφωνία Mercosur).

Ειδικότερα, ειδική πλειοψηφία των κρατών-μελών της ΕΕ έδωσε το «πράσινο φως» για την εμπορική συμφωνία με τις χώρες της Mercosur — Βραζιλία, Αργεντινή, Παραγουάη και Ουρουγουάη — ανοίγοντας τον δρόμο για τις τελικές υπογραφές, σύμφωνα με δηλώσεις τεσσάρων Ευρωπαίων διπλωματών.

Για την έγκριση της συμφωνίας απαιτούνταν η θετική ψήφος τουλάχιστον 15 από τα 27 κράτη-μέλη, τα οποία να εκπροσωπούν το 65% του συνολικού πληθυσμού της ΕΕ.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, αναμένεται να ταξιδέψει την επόμενη εβδομάδα στην Παραγουάη για την επίσημη τελετή υπογραφής της συμφωνίας.

Απουσία ομοφωνίας

Μεταξύ των χωρών που ψήφισαν υπέρ συγκαταλέγονται οι Γερμανία, Ισπανία, Ιταλία, Σουηδία, Δανία, Πορτογαλία, Τσεχία, Εσθονία, Λετονία, Λιθουανία και Ελλάδα.

Ιδιαίτερη σημασία είχε η στάση της Ιταλίας, η οποία αρχικά εμφανιζόταν επιφυλακτική. Τελικά, η Τζόρτζια Μελόνι συναίνεσε, αφού εξασφαλίστηκαν πρόσθετες εγγυήσεις για την προστασία των αγροτών.

Αντίθετα, η Γαλλία, η Πολωνία, η Αυστρία, η Ιρλανδία και η Ουγγαρία καταψήφισαν τη συμφωνία, ενώ το Βέλγιο επέλεξε να απέχει.

Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν περιθώριο έως τις 5 μ.μ. σήμερα (Παρασκευή) να καταθέσουν επίσημες ενστάσεις, ενώ απαιτείται και η έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου πριν τεθεί η συμφωνία σε ισχύ.

Προστατευτικά μέτρα για τον αγροτικό τομέα

Για να περιοριστούν οι ανησυχίες σχετικά με τις επιπτώσεις στον ευρωπαϊκό πρωτογενή τομέα, οι πρεσβευτές της ΕΕ ενέκριναν πρόσθετες δικλείδες ασφαλείας για την αγροτική αγορά.

Τα μέτρα αυτά θα ενεργοποιούνται αυτόματα σε περίπτωση υπερβολικής αύξησης των εισαγωγών από τη Λατινική Αμερική, με στόχο την προστασία των Ευρωπαίων παραγωγών από αθέμιτο ανταγωνισμό.

Τι είναι η συμφωνία Mercosur και γιατί αντιδρούν οι αγρότες

Η συμφωνία Mercosur αποτελεί συμφωνία ελεύθερου εμπορίου μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των χωρών της Mercosur — Βραζιλία, Αργεντινή, Ουρουγουάη και Παραγουάη. Οι διαπραγματεύσεις ξεκίνησαν πριν από περισσότερες από δύο δεκαετίες, με βασικό στόχο την ενίσχυση του εμπορίου και των επενδύσεων μεταξύ των δύο πλευρών.

Μεταξύ άλλων, προβλέπεται η σταδιακή κατάργηση δασμών σε μεγάλο εύρος προϊόντων. Η συμφωνία διευκολύνει την είσοδο ευρωπαϊκών βιομηχανικών προϊόντων και αυτοκινήτων στις αγορές της Νότιας Αμερικής, ενώ παράλληλα αυξάνει τις εισαγωγές αγροτικών προϊόντων στην Ευρώπη, όπως βοδινό κρέας, πουλερικά, ζάχαρη και σόγια. Ωστόσο, αυτό αναμένεται να επιβαρύνει τους Ευρωπαίους αγρότες και κτηνοτρόφους.

Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, το 2024 οι χώρες της Mercosur εξήγαγαν αγροτικά και αγροδιατροφικά προϊόντα αξίας 23,3 δισ. δολαρίων στην ΕΕ, με αποτέλεσμα το εμπορικό έλλειμμα της Ένωσης να φτάσει τα 20,1 δισ. ευρώ. Με τη νέα συμφωνία, η Λατινική Αμερική εκτιμάται ότι θα αποκομίσει μεγαλύτερα οφέλη, ενώ ο ευρωπαϊκός αγροτικός τομέας ενδέχεται να δεχθεί περαιτέρω πιέσεις.

Οι αντίπαλοι της συμφωνίας, με επικεφαλής τη Γαλλία —τον μεγαλύτερο αγροτικό παραγωγό της Ευρωπαϊκής Ένωσης— υποστηρίζουν ότι η συμφωνία θα αυξήσει τις εισαγωγές φθηνών τροφίμων, συμπεριλαμβανομένων του βοείου κρέατος, των πουλερικών και της ζάχαρης, υπονομεύοντας τους εγχώριους αγρότες.

Οι αγρότες, στα αιτήματά τους προς την κυβέρνηση, ζητούσαν μεταξύ άλλων να μην υπογραφεί η συμφωνία από την Ελλάδα, ενώ Γαλλία και Ιταλία είχαν εκφράσει προκαταβολικά τη διαφωνία τους ήδη από τον περασμένο Δεκέμβριο.

Οι αγρότες κάνουν λόγο για άνισο ανταγωνισμό από χώρες που έχουν διαφορετικά πρότυπα ασφαλείας. Οι ίδιοι χαρακτηρίζουν τη Συμφωνία «ιστορικό λάθος» και «επιζήμια για τον ευρωπαϊκό αγροτικό τομέα και την επισιτιστική ασφάλεια της ΕΕ».

Στην ΕΕ ισχύουν αυστηροί κανόνες για την καλή διαβίωση των ζώων, τη χρήση φυτοφαρμάκων και αντιβιοτικών και την περιβαλλοντική προστασία. Όμως, σε χώρες της MERCOSUR επιτρέπονται ουσίες απαγορευμένες στην ΕΕ (όπως φυτοφάρμακα και ζιζανιοκτόνα, τα οποία είναι απαγορευμένα ή μη εγκεκριμένα στην ΕΕ, αυξητικοί παράγοντες στην κτηνοτροφία κα), ενώ, υπάρχει χαλαρότερη επιβολή κανόνων.