Στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, ένας φραγμός από τσιμέντο και συρματοπλέγματα αποκόπτει τους Παλαιστινίους από τη γη τους, τις οικογένειές τους και τις γειτονικές πόλεις. Το Ισραήλ άρχισε να κατασκευάζει το τείχος το 2002. Το σχέδιο προβλέπει ότι θα εκτείνεται σε μήκος 712 χιλιομέτρων, ενώ η χάραξή του περνά βαθιά μέσα από τα παλαιστινιακά εδάφη και όχι κατά μήκος των συνόρων με το Ισραήλ.
Το 2004, το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης έκρινε ότι η κατασκευή του είναι παράνομη. Το τείχος εκτείνεται σε εκατοντάδες χιλιόμετρα, αλλά οι επιπτώσεις του δεν μπορούν να μετρηθούν μόνο με βάση την απόσταση. Μετρώνται στα χωράφια στα οποία οι αγρότες δυσκολεύονται να αποκτήσουν πρόσβαση, στις κοινότητες που αποκόπτονται από τις γειτονικές πόλεις και στα σημεία ελέγχου που παρεμβάλλονται ανάμεσα στους ανθρώπους και στους τόπους στους οποίους χρειάζεται να φτάσουν, σύμφωνα με ανάλυση του Al Jazeera.
Η επέτειος της πτώσης του Τείχους του Βερολίνου
Πριν από 37 χρόνια, στις 9 Νοεμβρίου 1989, έπεσε το Τείχος του Βερολίνου.
Το τείχος κατασκευάστηκε από την Ανατολική Γερμανία το 1961, με σκοπό να αποτρέψει τους πολίτες της να διαφύγουν προς τη Δύση. Περιέβαλλε το Δυτικό Βερολίνο σε μήκος 155 χιλιομέτρων, χωρίζοντας την πόλη και τους κατοίκους της για 28 χρόνια.
Από το 2003, οι Παλαιστίνιοι τιμούν την ίδια ημερομηνία ως διεθνή ημέρα δράσης κατά του ισραηλινού τείχους, το οποίο είναι περισσότερο από τέσσερις φορές μεγαλύτερο σε μήκος και εξακολουθεί να επεκτείνεται. Στις αστικές περιοχές, το τσιμεντένιο τείχος φτάνει σε ύψος περίπου τα 9 μέτρα, δηλαδή περισσότερο από το διπλάσιο του ύψους του Τείχους του Βερολίνου.
Ωστόσο, το τείχος δεν είναι απλώς μια φυσική κατασκευή. Λειτουργεί παράλληλα με ένα ευρύτερο δίκτυο σημείων ελέγχου, οδοφραγμάτων, πυλών και αδειών, το οποίο περιορίζει τη μετακίνηση των Παλαιστινίων σε ολόκληρη την κατεχόμενη περιοχή.

Από πού περνά το τείχος
Σύμφωνα με το Γραφείο Συντονισμού Ανθρωπιστικών Υποθέσεων του ΟΗΕ (OCHA), μέχρι τον Απρίλιο είχε κατασκευαστεί περίπου το 64% της προβλεπόμενης διαδρομής, δηλαδή περίπου 456 χιλιόμετρα.
Περίπου το 85% του τείχους διέρχεται μέσα από τη Δυτική Όχθη και όχι κατά μήκος της Πράσινης Γραμμής, της γραμμής ανακωχής του 1949 που χωρίζει το Ισραήλ από τη Δυτική Όχθη. Η συγκεκριμένη χάραξη καθορίζει ποιες κοινότητες, δρόμοι και αγροτικές εκτάσεις αποκόπτονται από τον περιβάλλοντα χώρο τους.
Σε ορισμένες αστικές περιοχές, ο φραγμός αποτελείται από τσιμεντένιο τείχος. Σε άλλες, περιλαμβάνει φράχτες, δρόμους περιπολίας, τάφρους και άλλες υποδομές ασφαλείας.
Για τους Παλαιστινίους, η σύγκριση με το Βερολίνο έχει έναν σαφή συμβολισμό.
«Δεν έχει σημασία πόσο ψηλά θα είναι τα εμπόδια, θα πέσουν», δήλωσε στο Al Jazeera ένας Παλαιστίνιος ακτιβιστής από το Μπιρ Ναμπάλα. «Όπως έπεσε το Τείχος του Βερολίνου, έτσι θα πέσει και το παλαιστινιακό τείχος».

Πόσοι άνθρωποι αποκόπτονται από τη γη τους;
Οι επιπτώσεις του τείχους εκτείνονται πολύ πέρα από την ίδια την κατασκευή. Η χάραξή του αποκόπτει παλαιστινιακές κοινότητες από γειτονικές πόλεις, χώρους εργασίας και αγροτικές εκτάσεις, διαταράσσοντας τα μέσα βιοπορισμού και την καθημερινή ζωή των κατοίκων.
Περισσότεροι από 14.000 Παλαιστίνιοι ζουν στην περιοχή ανάμεσα στο τείχος και την Πράσινη Γραμμή. Για να έχουν πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες, αγορές και συγγενείς που βρίσκονται στην άλλη πλευρά, πρέπει να περνούν από τα σημεία ελέγχου.
Οι αγρότες είναι από τις ομάδες που πλήττονται περισσότερο. Σύμφωνα με το OCHA, περίπου 150 παλαιστινιακές κοινότητες διαθέτουν γη σε αυτή την περιοχή. Η πρόσβαση σε αυτές τις εκτάσεις εξαρτάται από την έκδοση αδειών, την προηγούμενη συνεννόηση με τις ισραηλινές αρχές και τη δυνατότητα διέλευσης από συγκεκριμένες αγροτικές πύλες.
Κατά μήκος του τείχους υπάρχουν περίπου 62 τέτοιες πύλες, οι περισσότερες από τις οποίες παραμένουν κλειστές για μεγάλο μέρος του έτους. Κατά τη διάρκεια της συγκομιδής της ελιάς το 2025, το 74% άνοιξε μόνο για περιορισμένο αριθμό ημερών.
Στην Καλκίλια, το τείχος περιβάλλει μεγάλο μέρος της πόλης, αποκόπτοντάς την από γειτονικές παλαιστινιακές κοινότητες και τις γύρω εκτάσεις. Διαδρομές προς γειτονικές πόλεις, οι οποίες παλαιότερα ήταν σύντομες, μπορεί πλέον να απαιτούν διέλευση από σημεία ελέγχου ή μεγάλες παρακάμψεις.
Το τείχος δεν περιορίζει μόνο τις μετακινήσεις. Αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο οι κοινότητες συνδέονται με τη γη τους και με τους τόπους που αποτελούν μέρος της καθημερινής τους ζωής.

Το ευρύτερο σύστημα ελέγχου του Ισραήλ
Το τείχος αποτελεί τμήμα ενός ευρύτερου δικτύου που περιορίζει την κίνηση των Παλαιστινίων σε ολόκληρη τη Δυτική Όχθη.
Μέχρι τον Δεκέμβριο, το OCHA είχε καταγράψει 925 σημεία ελέγχου, μπάρες σε δρόμους, χωμάτινα αναχώματα και άλλα εμπόδια σε όλη τη Δυτική Όχθη και την κατεχόμενη Ανατολική Ιερουσαλήμ. Τα εμπόδια αυτά περιορίζουν τις μετακινήσεις περίπου 3,4 εκατομμυρίων Παλαιστινίων, αναγκάζοντάς τους συχνά να κάνουν μεγάλες παρακάμψεις για να φτάσουν στην εργασία τους, στο σχολείο, στα νοσοκομεία και σε άλλες υπηρεσίες.
Το δίκτυο περιλαμβάνει 89 μόνιμα επανδρωμένα σημεία ελέγχου, 218 μερικώς επανδρωμένα σημεία ελέγχου, 232 μπάρες σε δρόμους, 167 χωμάτινα αναχώματα, 114 γραμμικά κλεισίματα δρόμων και 105 οδοφράγματα.
Τα σημεία ελέγχου και οι μπάρες στους δρόμους αποτελούν πλέον σχεδόν το 60% αυτών των εμποδίων, έναντι μόλις 15% πριν από δύο δεκαετίες, όταν ήταν πολύ συνηθέστεροι οι προσωρινοί αποκλεισμοί, όπως τα χωμάτινα αναχώματα και τα οδοφράγματα.
Η διέλευση από το ίδιο το τείχος απαιτεί άδειες. Από τα 13 σημεία διέλευσης που διαθέτει, μόνο τα τρία μπορούν να χρησιμοποιηθούν από Παλαιστινίους που έχουν ταυτότητα της Δυτικής Όχθης και άδειες που έχουν εκδοθεί από το Ισραήλ, προκειμένου να εισέλθουν στην Ανατολική Ιερουσαλήμ και στο Ισραήλ.
Σύμφωνα με το OCHA, οι άδειες αυτές είναι δύσκολο να εξασφαλιστούν, ενώ πολλές έχουν ανακληθεί ή ανασταλεί μετά τις επιθέσεις υπό την ηγεσία της Χαμάς στο νότιο Ισραήλ και την έναρξη του γενοκτονικού πολέμου του Ισραήλ στη Γάζα, τον Οκτώβριο του 2023.
Στην Ελλάδα τα ΜΜΕ που στηρίζουν τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές, χρημαδοτούνται από το ... κράτος. Tο tvxs.gr στηρίζεται στους αναγνώστες του και αποτελεί μια από τις ελάχιστες ανεξάρτητες φωνές στη χώρα. Mε μια συνδρομή, από 2.9 €/μήνα,ενισχύετε την αυτονομία του tvxs.gr και των δημοσιογραφικών του ερευνών. Συγχρόνως αποκτάτε πρόσβαση στα ντοκιμαντέρ και το περιεχόμενο του 24ores.gr.
Δες τα πακέτα συνδρομών >


