Κέρδη και ζημιές μετρούν ΗΠΑ και ΕΕ στον απόηχο της εμπορικής συμφωνίας στην οποία κατέληξαν χθες Κυριακή (27/7) Ντόναλντ Τραμπ και Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Η συμφωνία ανακοινώθηκε έπειτα από ιδιωτικές συνομιλίες μεταξύ του Αμερικανού προέδρου και της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο γήπεδο γκολφ του Τραμπ στο Τέρνμπερι, στο Νότιο Άιρσαϊρ της Σκωτίας.

Συγκεκριμένα, οι δύο πλευρές κατέληξαν σε συμφωνία για την επιβολή δασμού ύψους 15% από τις Ηνωμένες Πολιτείες σε όλα τα προϊόντα που προέρχονται από την Ευρώπη.

Σύμφωνα με την Washington Post, ο εν λόγω δασμός είναι το μισό από το 30% που είχε απειλήσει να εφαρμόσει ο Ντόναλντ Τραμπ από την Παρασκευή. Ο ίδιος δήλωσε πως η Ευρωπαϊκή Ένωση θα ανοίξει τις αγορές της στους Αμερικανούς εξαγωγείς, επιτρέποντας μηδενικούς δασμούς σε ορισμένες κατηγορίες προϊόντων.

Ο Τραμπ ανέφερε επίσης πως η ΕΕ πρόκειται να επενδύσει 600 δισεκατομμύρια δολάρια στις ΗΠΑ – συμπεριλαμβανομένου εξοπλισμού για τον αμερικανικό στρατό – και θα διαθέσει 750 δισεκατομμύρια δολάρια στον ενεργειακό τομέα. Οι δασμοί στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα θα μειωθούν στο 15% από το προηγούμενο 25%.

Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν τόνισε ότι αυτές οι επενδύσεις, εντός τριετίας, σε αμερικανικό LNG, πετρέλαιο και πυρηνικά καύσιμα, στοχεύουν στη μείωση της ενεργειακής εξάρτησης της Ευρώπης από τη Ρωσία.

Ορισμένα προϊόντα, όπως τα αεροσκάφη, τα ανταλλακτικά τους, συγκεκριμένες χημικές ουσίες και αγροτικά αγαθά, θα εξαιρεθούν από δασμούς. Αναμένεται επίσης ανεξάρτητη συμφωνία που θα αφορά τους ημιαγωγούς.

Ωστόσο, ο γενικός δασμός 50% που έχουν επιβάλει οι ΗΠΑ παγκοσμίως σε χάλυβα και αλουμίνιο παραμένει σε ισχύ, σύμφωνα με τον Τραμπ.

ΗΠΑ – ΕΕ: Τα οφέλη και τα «θολά σημεία» της συμφωνίας

Αμφότερες οι πλευρές σπεύδουν να παρουσιάσουν τη συμφωνία ως επιτυχία.

Σύμφωνα με το BBC, για την ΕΕ, η συμφωνία είναι λιγότερο επώδυνη από το αναμενόμενο: παρότι δεν πέτυχε το χαμηλότερο ποσοστό του 10% που ισχύει για το Ηνωμένο Βασίλειο, βρίσκεται στο ίδιο επίπεδο με το 15% που συμφωνήθηκε με την Ιαπωνία την προηγούμενη εβδομάδα.

Από την πλευρά των ΗΠΑ, τα εκτιμώμενα έσοδα από τους νέους δασμούς φτάνουν τα 90 δισεκατομμύρια δολάρια, βάσει των περσινών εμπορικών στοιχείων, ενώ οι επενδύσεις που θα ακολουθήσουν αναμένεται να ενισχύσουν περαιτέρω την οικονομία.

Ένα πράγμα είναι βέβαιο: ο Τραμπ γιορτάζει την επίτευξη της μεγαλύτερης εμπορικής συμφωνίας στην ιστορία.

Αν και τα οφέλη για τις ΗΠΑ είναι σαφή, είναι λιγότερο ξεκάθαρο τι αποκομίζει η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η φον ντερ Λάιεν έκανε λόγο για «επαναζύγισμα» της εμπορικής σχέσης — μια αλλαγή ρητορικής, δεδομένου ότι η ΕΕ θεωρούσε έως τώρα τη σχέση ισορροπημένη, καθώς απορροφά περισσότερες αμερικανικές υπηρεσίες απ’ ό,τι προσφέρει.

Η τοποθέτησή της έδειξε ότι υιοθέτησε τη ρητορική του Τραμπ για να επιτευχθεί η συμφωνία.

ΗΠΑ – ΕΕ: Επιφυλακτικοί οι Ευρωπαίοι

Στο εσωτερικό της ΕΕ επικρατεί αμηχανία σχετικά με τις προεκτάσεις της συμφωνίας. Ενδεικτικά, ο Γάλλος Υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων, Μπενζαμέν Χαντάντ, δήλωσε ότι αν και υπάρχουν θετικά σημεία – όπως οι εξαιρέσεις για βασικά προϊόντα, π.χ. τα γαλλικά οινοπνευματώδη – η συμφωνία είναι «άνιση».

Όπως έγραψε στην πλατφόρμα X, η συμφωνία «προσφέρει προσωρινή σταθερότητα στους παράγοντες της οικονομίας που κινδύνευαν από τους επιπλέον δασμούς, αλλά είναι άνιση».

Σύμφωνα με τον Guardian, η συμφωνία συνεπάγεται ότι οι Ευρωπαίοι εξαγωγείς θα αντιμετωπίσουν δασμούς που υπερβαίνουν τριπλάσια τον σημερινό μέσο όρο του 4,8%, ενώ συνεχίζονται οι συνομιλίες για τον χάλυβα — που παραμένει επιβαρυμένος με δασμό 50% — καθώς και για την αεροναυπηγική βιομηχανία και πιθανές μελλοντικές χρεώσεις σε φαρμακευτικά προϊόντα.

Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς έσπευσε να καλωσορίσει τη συμφωνία, χαρακτηρίζοντάς την ως έναν τρόπο αποφυγής μιας «αχρείαστης κλιμάκωσης» των εμπορικών σχέσεων μεταξύ Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών, και αποτροπής ενός ενδεχομένως καταστροφικού εμπορικού πολέμου.

Ωστόσο, η αντίδραση των Γερμανών εξαγωγέων ήταν λιγότερο θετική. Η ισχυρή Ομοσπονδία Γερμανικών Βιομηχανιών (BDI) περιέγραψε τη συμφωνία ως «σοβαρά επιζήμια», ενώ ο Σύνδεσμος Χημικής Βιομηχανίας (VCI) επεσήμανε ότι οι δασμοί παραμένουν «υπερβολικά υψηλοί».

Ιδιαίτερα επιβαρυντικός θεωρείται ο δασμός 15% στα αυτοκινητικά προϊόντα, ο οποίος αναμένεται να πλήξει τις γερμανικές αυτοκινητοβιομηχανίες που ήδη διανύουν περίοδο μετάβασης, με αρνητικές επιπτώσεις στις πωλήσεις και τα οικονομικά τους αποτελέσματα.

Η πρόεδρος της Ένωσης Αυτοκινητοβιομηχανίας (VDA), Χίλντεγκαρντ Μίλερ, ανέφερε πως η επίτευξη ενός γενικού πλαισίου συμφωνίας αποτελεί «ουσιαστικά θετική εξέλιξη», ωστόσο προειδοποίησε για τις υψηλές δαπάνες που αναμένεται να προκύψουν.

Τη Δευτέρα, οι ευρωπαϊκές χρηματαγορές κατέγραψαν τη μεγαλύτερη άνοδο των τελευταίων τεσσάρων μηνών, αντανακλώντας την ανακούφιση των επενδυτών από τη σύναψη της συμφωνίας. Ο γερμανικός δείκτης DAX ενισχύθηκε κατά 0,86%, ενώ ο γαλλικός CAC 40 σημείωσε αύξηση 1,1%.

Η Ιρλανδία, ως μία από τις κυριότερες εξαγωγικές χώρες της ΕΕ προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, χαιρέτισε τη συμφωνία την Κυριακή, εκφράζοντας την ικανοποίησή της για τη «σημαντική σταθερότητα» που εξασφαλίζει. Παράλληλα, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Σάιμον Χάρις, εξέφρασε τη δυσαρέσκεια της χώρας για το υψηλό επίπεδο των δασμών.

ΗΠΑ – ΕΕ: Τι προσδοκά ο Τραμπ

Σύμφωνα με το BBC, ο Τραμπ έχει εκφράσει επανειλημμένα τη δυσαρέσκειά του για το μεγάλο εμπορικό έλλειμμα που έχουν οι ΗΠΑ με την ΕΕ. Πέρυσι, οι ΗΠΑ εισήγαγαν ευρωπαϊκά προϊόντα αξίας 606 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ενώ εξήγαγαν μόλις 370 δισεκατομμύρια, οδηγώντας σε έλλειμμα 236 δισεκατομμυρίων, το οποίο ο Τραμπ θεωρεί άδικο.

Ωστόσο, οι ΗΠΑ καταγράφουν πλεόνασμα στο εμπόριο υπηρεσιών, όπως οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, ο τουρισμός και η εκπαίδευση, και το συνολικό εμπορικό ισοζύγιο πλησιάζει την ισορροπία. Από τα συνολικά 1,8 τρισεκατομμύρια δολάρια εμπορικών συναλλαγών, το εμπορικό έλλειμμα των ΗΠΑ περιορίζεται σε λιγότερο από 100 δισεκατομμύρια, ποσό που οι περισσότεροι οικονομολόγοι θεωρούν αμελητέο.

Η μείωση των δασμών στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα αποτέλεσε κομβικό σημείο στις διαπραγματεύσεις, κυρίως για τη Γερμανία, τον μεγαλύτερο εξαγωγέα της ΕΕ προς τις ΗΠΑ. Ο Τραμπ ανέφερε ότι οι ευρωπαϊκοί φραγμοί θα μειωθούν για τις αμερικανικές εταιρείες και υποστήριξε ότι τα ευρωπαϊκά κράτη θα αγαπήσουν τα SUV και τα pickup των ΗΠΑ. Ωστόσο, ειδικοί εκτιμούν πως, παρά τις όποιες διευκολύνσεις, είναι απίθανο να υπάρξει μαζική αποδοχή των αμερικανικών οχημάτων σε μια αγορά που χαρακτηρίζεται από στενούς δρόμους και μικρή προτίμηση σε ογκώδη αυτοκίνητα.

Η πρόεδρος της Κομισιόν σημείωσε ότι η συμφωνία «θέτει το θεμέλιο για περαιτέρω μείωση των δασμών σε περισσότερα προϊόντα» και επιβεβαίωσε ότι θα ακολουθήσουν πρόσθετες συνομιλίες τις επόμενες εβδομάδες για να αποσαφηνιστούν οι λεπτομέρειες.