Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την περασμένη εβδομάδα ένα τεράστιο σχέδιο δασμών που θα έφερνε τα πάνω κάτω στην παγκόσμια οικονομική τάξη, καθώς και στις μακροχρόνιες εμπορικές σχέσεις με τους συμμάχους των ΗΠΑ.

Όμως το σχέδιο αυτό  βρίσκεται στον πάγο, αφού ο πρόεδρος ανέστειλε τους υψηλότερους δασμούς στις περισσότερες χώρες για 90 ημέρες, ενώ παράλληλα κλιμακώνει έναν εμπορικό πόλεμο με την Κίνα.

Με αυτή την μερική ανατροπή, είναι ο Τραμπ πιο κοντά στην υλοποίηση των στόχων του στο εμπόριο; Το BBC αναλύει τους στόχους του Τραμπ για τους δασμούς και τις πιθανότητες επιτυχίας τους.

Διαβάστε επίσης: Δασμοί / Οι πλούσιοι έγιναν πλουσιότεροι μετά τον «πάγο» Τραμπ

1.Καλύτερες εμπορικές συμφωνίες

Το αρχικό εμπορικό σχέδιο του Τραμπ αφορούσε έναν ενιαίο βασικό δασμό 10% για όλους (συμπεριλαμβανομένων ορισμένων ακατοίκητων νησιών) και πρόσθετους «αμοιβαίους» δασμούς για τις 60 χώρες που, όπως είπε, ήταν οι χειρότεροι παραβάτες, καθώς όπως υποστηρίζει «για δεκαετίες, η χώρα μας λεηλατήθηκε, λεηλατήθηκε και λεηλατήθηκε από έθνη κοντινά και μακρινά, τόσο από φίλους όσο και από εχθρούς».

Προκάλεσε σε συμμάχους και αντιπάλους μεγάλη σύγχυση, καθώς αντιμετώπιζαν την προοπτική ενός εξουθενωτικού πλήγματος στις οικονομίες τους.

Ο Λευκός Οίκος έσπευσε να καυχηθεί για όλους τους παγκόσμιους ηγέτες που έχουν προσεγγίσει τον πρόεδρο για να κλείσουν συμφωνίες και να προσφέρουν εμπορικές παραχωρήσεις «περισσότερους από 75», σύμφωνα με τον υπουργό Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ.

Αν και η κυβέρνηση δεν έχει δώσει στη δημοσιότητα κατάλογο όλων των χωρών που ο Τραμπ δήλωσε την Τρίτη ότι «μου γλείφουν τον κώλο» και υπόσχονται να κάνουν οτιδήποτε, οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν ότι βρίσκονται σε διαπραγματεύσεις με τη Νότια Κορέα και την Ιαπωνία, μεταξύ άλλων.

Οι εμπορικοί εταίροι της Αμερικής έχουν 90 ημέρες για να συνάψουν κάποιου είδους συμφωνία με τον Τραμπ και ο χρόνος τρέχει. Αλλά το γεγονός ότι γίνονται συνομιλίες δείχνει ότι ο πρόεδρος έχει πολλές πιθανότητες να πάρει κάτι για τις προσπάθειές του, αναφέρει το BBC.

Διαβάστε επίσης: Ανάλυση / Η κωλοτούμπα του Τραμπ με τους δασμούς

2.Ενίσχυση της αμερικανικής βιομηχανίας

Ο Τραμπ επιπλέον ανέφερε ότι «θα υπερφορτίσουμε την εγχώρια βιομηχανική μας βάση».

Ο Τραμπ λέει εδώ και δεκαετίες ότι οι δασμοί είναι ένας αποτελεσματικός τρόπος για την ανοικοδόμηση της μεταποιητικής βάσης της Αμερικής, προστατεύοντάς την από τον αθέμιτο ξένο ανταγωνισμό.

Ενώ ορισμένα εργοστάσια μπορεί να είναι σε θέση να αυξήσουν την παραγωγή στις τρέχουσες εγκαταστάσεις, οι πιο ουσιαστικές προσπάθειες χρειάζονται χρόνο. Και για να πατήσουν τη σκανδάλη οι επιχειρήσεις, για να «επανατοποθετήσουν» τις γραμμές παραγωγής τους και να επενδύσουν σε νέα αμερικανικά εργοστάσια, θα θέλουν να γνωρίζουν ότι οι κανόνες του παιχνιδιού είναι σχετικά σταθεροί.

Όταν οι δασμοί εφαρμόζονται και καταργούνται φαινομενικά κατά το δοκούν του προέδρου, είναι πολύ πιο πιθανό οι εταιρείες – τόσο στις ΗΠΑ όσο και στο εξωτερικό – να κάνουν ένα βήμα πίσω και να περιμένουν να καταλαγιάσει η σκόνη πριν αναλάβουν μεγάλες δεσμεύσεις, τονίζει το BBC.

3.Αντιμετώπιση της Κίνας

«Έχω μεγάλο σεβασμό για τον Πρόεδρο Σι της Κίνας, μεγάλο σεβασμό για την Κίνα, αλλά μας εκμεταλλεύονταν τρομερά» έχει δηλώσει χαρακτηριστικά ο Τραμπ.

Μετά τη στροφή του Τραμπ στους δασμούς την Τετάρτη (9/4), αρκετοί αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου – συμπεριλαμβανομένου του υπουργού Οικονομικών Μπέσεντ – έσπευσαν να πουν ότι στόχος του Τραμπ ήταν να ρίξει το σφυρί στον πραγματικό κακό, την Κίνα.

«Είναι η μεγαλύτερη πηγή των εμπορικών προβλημάτων των ΗΠΑ», δήλωσε ο Μπέσεντ στους δημοσιογράφους, και «είναι το πρόβλημα για τον υπόλοιπο κόσμο».

Αν ο Τραμπ ήθελε μια πρώτη μάχη με την Κίνα, δοκιμάζοντας την ανοχή της κάθε πλευράς στον οικονομικό και πολιτικό πόλεμο, την κέρδισε – ακόμη και αν ο πρόεδρος και οι συνεργάτες του έχουν αφήσει να εννοηθεί ότι αναζητούν μια πόρτα εξόδου, αναφέρει το BBC.

Την Τετάρτη, ο Τραμπ δήλωσε ότι κατηγορεί τους προηγούμενους ηγέτες των ΗΠΑ, όχι την Κίνα, για την τρέχουσα εμπορική διαμάχη. Την προηγούμενη ημέρα, η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λέβιτ δήλωσε ότι ο πρόεδρος θα είναι «απίστευτα ευγενικός» αν η Κίνα τον προσεγγίσει για να κάνει μια συμφωνία.

Όπως υποστηρίζει το BBC, ακόμη και αν αυτή η αναμέτρηση είναι αυτή που θέλει ο Τραμπ, το να διαλέξει μια μάχη με τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο, με ανάλογη στρατιωτική ισχύ, ενέχει τεράστιο ρίσκο. Και στην πορεία η Αμερική μπορεί να έχει αποξενώσει τους συμμάχους που χρειάζεται περισσότερο σε μια τέτοια αντιπαράθεση.

4.Αύξηση των εσόδων

«Δολάρια για να μειώσουμε τους φόρους μας και να αποπληρώσουμε το εθνικό μας χρέος, και όλα αυτά θα συμβούν πολύ γρήγορα» έχει αναφέρει επίσης ο Τραμπ.

Κατά τη διάρκεια της περσινής προεδρικής εκστρατείας, ο Τραμπ διατυμπάνιζε τακτικά ότι οι προτεινόμενοι δασμοί του θα απέφεραν τεράστια ποσά σε νέα έσοδα, τα οποία οι ΗΠΑ θα μπορούσαν στη συνέχεια να χρησιμοποιήσουν για να συρρικνώσουν το δημοσιονομικό τους έλλειμμα, να χρηματοδοτήσουν μειώσεις φόρων και να πληρώσουν για νέα κυβερνητικά προγράμματα.

Μια μελέτη που εκπονήθηκε πέρυσι από το μη κομματικό Tax Foundation εκτιμούσε ότι ένας καθολικός δασμός 10% – στον οποίο έχει προσγειωθεί ο Τραμπ τουλάχιστον για τις επόμενες 90 ημέρες – θα απέφερε νέα έσοδα ύψους 2 δισεκατομμυρίων δολαρίων τα επόμενα 10 χρόνια.

Για να το θέσουμε αυτό στο πλαίσιο, αναφέρει το BBC,  οι φορολογικές περικοπές που περιέλαβε πρόσφατα το Κογκρέσο στο μη δεσμευτικό σχέδιο προϋπολογισμού του θα κόστιζαν περίπου 5 δισ. δολάρια για τα επόμενα 10 χρόνια, σύμφωνα με το διακομματικό κέντρο πολιτικής.

Ο Τραμπ ήθελε περισσότερα έσοδα από τους δασμούς και αν επιμείνει στους βασικούς δασμούς του, συν τις πρόσθετες εισφορές σε ορισμένες εισαγωγές και τις μεγαλύτερες στην Κίνα, θα τα πάρει – τουλάχιστον μέχρι οι Αμερικανοί να στραφούν σε περισσότερη εγχώρια παραγωγή, οπότε η χρηματική ροή των δασμών θα μπορούσε να μετατραπεί σε στάλα, σημειώνει το βρετανικό μέσο.

5.Χαμηλότερες τιμές για τους Αμερικανούς καταναλωτές

Ο Τραμπ ανέφερε επίσης ότι «σε τελική ανάλυση, περισσότερη παραγωγή στο εσωτερικό της χώρας θα σημαίνει ισχυρότερο ανταγωνισμό και χαμηλότερες τιμές για τους καταναλωτές. Αυτή θα είναι πράγματι η χρυσή εποχή της Αμερικής».

Οι αναλυτές και οι εμπειρογνώμονες έχουν προσφέρει μια πλειάδα άλλων εξηγήσεων σχετικά με το γιατί ο Τραμπ έκανε μια τόσο επιθετική κίνηση για το εμπόριο την περασμένη εβδομάδα.

Μήπως προσπαθούσε να ρίξει τα επιτόκια, ή να υποτιμήσει το δολάριο ΗΠΑ ή να φέρει τον κόσμο στο τραπέζι για μια νέα, παγκόσμια συμφωνία για το εμπόριο; Ο ίδιος ο πρόεδρος δεν έχει μιλήσει πολύ για τέτοιου είδους περίπλοκα σχέδια.

Ένα πράγμα για το οποίο έχει μιλήσει αδιάκοπα, ωστόσο, είναι η επιθυμία του να μειώσει το κόστος για τους Αμερικανούς καταναλωτές – και έχει υποσχεθεί ότι η εμπορική του πολιτική θα συμβάλει στην αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος. Ενώ οι τιμές της ενέργειας υποχώρησαν την εβδομάδα που πέρασε από την ανακοίνωση του σχεδίου δασμών από τον Τραμπ, αυτό μπορεί να ήταν αποτέλεσμα των φόβων ότι οι εμπορικοί πόλεμοι θα μπορούσαν να προκαλέσουν παγκόσμια ύφεση.

Η συναίνεση μεταξύ των οικονομολόγων είναι ότι οι νέοι δασμοί θα ανεβάσουν τις τιμές καταναλωτή, καθώς οι δασμοί θα επιβάλλονται στην τιμή των εισαγωγών και, τελικά, όταν θα υπάρχει λιγότερος ανταγωνισμός για τα προϊόντα που παράγονται στις ΗΠΑ. Πέρυσι, το Tax Foundation εκτίμησε ότι ένας καθολικός δασμός 10% θα αύξανε το κόστος για τα αμερικανικά νοικοκυριά κατά μέσο όρο κατά 1.253 δολάρια τον πρώτο χρόνο. Οι οικονομολόγοι προειδοποιούν επίσης ότι οι Αμερικανοί με χαμηλότερο εισόδημα θα πληγούν περισσότερο.

Το συγκεκριμένο αποτελεί τεράστιο δυνητικό βάρος τόσο για την πολιτική θέση του Τραμπ όσο και για τις μελλοντικές εκλογικές προοπτικές του κόμματός του, όπως σημειώνει το BBC.