Στην Τουρκία υπάρχουν παντού αγάλματα και πορτρέτα του. Το όνομά του αναφέρεται στο προοίμιο του Συντάγματος. Επιπλέον, ένας ειδικός νόμος του 1951 απαγορεύει κάθε κριτική εναντίον του. Έχουν εκδοθεί εκατοντάδες βιβλία και έχουν γυριστεί δεκάδες ταινίες και τηλεοπτικά προγράμματα για να δοξαστεί ο ιδρυτής της Τουρκικής Δημοκρατίας και «Μεγάλος Επαναστάτης».

Ο κεμαλισμός, μια ιδεολογία που επινοήθηκε μετά το θάνατό του το 1938, έγινε και εξακολουθεί να είναι η επίσημη ιδεολογία του τουρκικού κράτους, παρόλο που δεν προσφέρει καμία λύση στα σημερινά πολιτικά, οικονομικά ή κοινωνικά προβλήματα. Μίγμα εθνικισμού με ελαφρές πινελιές ρατσισμού, κρατισμού και λίγο εξευρωπαϊσμού, αυτή η ιδεολογία είναι αρκετά ασαφής, αλλά σε κάθε περίπτωση είναι δεξιά και εξουσιαστική, σύμφωνα με τους επικριτές της. «Είναι μια κοσμική θρησκεία», παρατήρησε ο κοινωνιολόγος καθηγητής Καντίρ Ταανγκιζμπάι.

Με εξαίρεση ένα μεγάλο μέρος των Κούρδων, των ριζοσπαστών ισλαμιστών και των μελών των παλαιών μειονοτήτων (Αρμένιοι, Ασσύριοι, Ρουμάνοι, Εβραίοι…) της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, οι οποίοι δεν μπορούν να αντιταχθούν στον Ατατούρκ, ο τουρκικός πληθυσμός, αριστερός, δεξιός, κεντρώος, φιλελεύθερος, συντηρητικός, ειδικά από την έλευση του ισλαμιστικού καθεστώτος του Ερντογάν στην εξουσία, γίνεται όλο και πιο κεμαλιστικός.

Όσοι τολμούν να ασκήσουν κριτική στον Κεμάλ κινδυνεύουν να λυντσαριστούν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και, αν είναι δημόσιοι υπάλληλοι, μπορούν πολύ εύκολα να χάσουν τη δουλειά τους.

Πρόκειται για ένα ψυχοπολιτικό φαινόμενο που δεν υπάρχει πουθενά αλλού στον κόσμο, ούτε καν στη Βόρεια Κορέα. Η λατρεία της προσωπικότητας έχει εδραιωθεί στις καρδιές και τις συνειδήσεις των πολιτών. Αυτοί οι Τούρκοι, πιστοί μαθητές του πρώην Μοναδικού Άνδρα, δεν αρκούνται απλώς στο να αποτίουν φόρο τιμής σε έναν στρατιωτικό, σε έναν πιθανότατα εξαιρετικό πολιτικό, αλλά μετατρέπουν τον Μουσταφά Κεμάλ σε ένα είδωλο, έναν σωτήρα, ακόμη και έναν προφήτη των ημερών μας. Ανυψώνεται στο επίπεδο ενός θεϊκού ηγέτη και λατρεύεται ως ένας παντοδύναμος μάγος.

Κατά τη διάρκεια των επίσημων εορτών, της Διακήρυξης της Δημοκρατίας (29 Οκτωβρίου 1923), του Πρώτου Βήματος του Πολέμου της Εθνικής Απελευθέρωσης (19 Μαΐου 1919) και κυρίως της επετείου του θανάτου του Κεμάλ (10 Νοεμβρίου 1938), κατά τη διάρκεια των επίσημων και λαϊκών εκδηλώσεων, η συμπεριφορά των Κεμαλιστών φτάνει σε επίπεδα υστερίας. Όχι και πολύ δημοκρατικό…

Από το 1988, η 10η Νοεμβρίου δεν είναι πλέον ημέρα εθνικού πένθους, αλλά στις 09:05, την ώρα του θανάτου του Ατατούρκ (Πατέρας των Τούρκων), ολόκληρη η χώρα ακινητοποιείται εντελώς, με 3 λεπτά σιγής, διακοπή της κυκλοφορίας, σειρήνες και κόρνες των οχημάτων που δημιουργούν μια ατμόσφαιρα επιστημονικής φαντασίας. Πριν από το 1988, οι κινηματογράφοι, τα θέατρα, οι αίθουσες παιχνιδιών και τα στάδια ήταν κλειστά και η πώληση αλκοολούχων ποτών απαγορευόταν καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας.

Η προπαγάνδα υπέρ του Κεμάλ εξακολουθεί να ισχύει, ενώ εδώ και 87 χρόνια δεν έχει συνταχθεί και δημοσιευθεί καμία κριτική βιογραφία του. Γιατί, όπως παρατηρεί ο καθηγητής Τανέρ Αξάμ, ειδήμων στο αρμενικό ζήτημα, «οι θεμελιώδεις αρχές της Δημοκρατίας μπορούν τότε να αμφισβητηθούν, ξεκινώντας από τη γενοκτονία του 1915, την καταστροφή του Πόντου το 1919-1923, το κουρδικό ζήτημα από το 1925 μέχρι σήμερα».

Τα εκατομμύρια των πολιτών που διαδηλώνουν στους δρόμους, εκφράζοντας με ενθουσιασμό την αγάπη τους για τον Κεμάλ, δεν γνωρίζουν και δεν θέλουν να γνωρίζουν τις μαύρες σελίδες της πρόσφατης ιστορίας. Για αυτούς το ταμπού είναι ιερό και πρέπει να διατηρηθεί.

«Ο Ερντογάν επίσης προκαλεί τους αντιπάλους του. Είχε αποκαλέσει τον Κεμάλ μεθύστακα, αλλά προφανώς ζηλεύει πολύ τον Ατατούρκ», παρατηρεί ο καθηγητής Τσενγκίζ Ακτάρ, πολιτικός επιστήμονας σε εξορία. Δεδομένης της τρέχουσας έλλειψης χαρισματικού ηγέτη, οι αντίπαλοι καταφεύγουν στον Κεμάλ, ο οποίος παραμένει άθικτος ακόμη και από το σημερινό καθεστώς του Μοναδικού Ανθρώπου.