Η δεύτερη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ στην προεδρία των ΗΠΑ χαρακτηρίζεται από μια ακόμη πιο έντονη επίθεση στα ανθρώπινα δικαιώματα, ενώ φαίνεται πως έχει δώσει και μια νέα ώθηση στους απανταχού ακροδεξιούς, με ή χωρίς γραβάτα.

Η δολοφονία του ακροδεξιού Τσάρλι Κερκ έχει γίνει πλέον χωρίς αμφιβολία αντικείμενο εκμετάλλευσης. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ βρήκε τώρα έναν νέο εχθρό: Το κίνημα των «antifa» (από το «antifascist»). Το γεγονός πως δεν προκύπτει από πουθενά πως ο δράστης που συνελήφθη ήταν αριστερός, ενώ δεν γνωρίζουμε ακόμη τα κίνητρά του, δεν τον ενδιαφέρει…

Με ανάρτησή του, ανακοίνωσε πως σκοπεύει να το χαρακτηρίσει «τρομοκρατική οργάνωση», ενώ θα προτείνει να «διερευνηθούν διεξοδικά», όσοι το χρηματοδοτούν.

Όπως έχουν υποστηρίξει βέβαια και ειδικοί, κάτι τέτοιο δεν είναι εφικτό, αφού δεν πρόκειται για μια συγκεκριμένη οργάνωση, με σαφή δομή ή/και ιεραρχία, αλλά για ένα κίνημα, το οποίο αποτελείται από διάφορες οργανώσεις, συνελεύσεις, ομάδες, εργατικά και συνδικαλιστικά σωματεία, ή απλώς πολίτες που συντάσσονται πίσω από έναν σκοπό: την πάλη ενάντια στον φασισμό.

Αξίζει να υπενθυμίσουμε πως ανάλογες δηλώσεις είχε κάνει ο Τραμπ και το 2020, κατά την περίοδο των μαζικών διαδηλώσεων μετά τη δολοφονία του Τζορτζ Φλόιντ από αστυνομικό.

Όρμπαν κατά «Antifa»: Κάνε το όπως ο Τραμπ;

Πάντως, ένας άλλος ακροδεξιός, πιο κοντά μας, ο Βίκτορ Όρμπαν της Ουγγαρίας, δήλωσε πως θέλει να ακολουθήσει το αμερικανικό παράδειγμα και να κατατάξει κι η χώρα του το κίνημα στις τρομοκρατικές οργανώσεις.

Ο Ορμπάν δεν έκανε γνωστές λεπτομέρειες, όμως δήλωσε πως καλωσορίζει την πρωτοβουλία του Τραμπ και πως σχεδιάζει παρόμοια μέτρα στην Ουγγαρία. Περιέγραψε το Antifa ως μια βίαιη, εγκληματική δύναμη που έχει επιτεθεί σε ειρηνικούς ανθρώπους στην Ουγγαρία.

«Μερικοί ξυλοκοπήθηκαν σχεδόν μέχρι θανάτου, και μετά κάποιοι έγιναν μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, κάνοντας μαθήματα στην Ουγγαρία περί κράτους δικαίου και αριστερής πολιτικής», δήλωσε αναφερόμενος σε συγκρούσεις που είχαν σημειωθεί το Φεβρουάριο 2023 στη Βουδαπέστη, όταν αντιφασίστες συγκρούστηκαν με ακροδεξιούς στη Βουδαπέστη.

Τότε, η Ιταλίδα αντιφασίστρια Ilaria Salis, φυλακίστηκε στην Ουγγαρία για πάνω από ένα χρόνο, με αποτέλεσμα να ξεσπάσει διπλωματική διαμάχη μεταξύ Ρώμης και Βουδαπέστης σχετικά με τη μεταχείρισή της κατά τη διάρκεια της κράτησής της. Το 2024 πάντως εξελέγη ευρωβουλεύτρια.

Antifa: Ποιοι είναι επιτέλους αυτοί οι αντιφασίστες;

Όπως προαναφέρθηκε, ο όρος «antifa» δεν περιγράφει μια ενιαία ομάδα, αλλά ένα σύνολο ανθρώπων των κινημάτων, που είτε συμμετέχουν σε οργανώσεις είτε δρουν μόνοι τους, οι οποίοι εναντιώνονται στον φασισμό και γενικότερα σε αυταρχικές πρακτικές.

Αποτελείται από άτομα τα οποία μπορεί να αυτοπροσδιορίζονται ως αναρχικοί, κομμουνιστές, αντικαπιταλιστές και ούτω καθεξής, τοποθετούμενα στην αριστερά του πολιτικού φάσματος και πέρα.

Όπως εξηγεί και ο ιστορικός Mark Bray στο Al Jazeera, δεν πρόκειται για συγκεκριμένη ομάδα, αφού αναλόγως δεν μπορούμε να χαρακτηρίσουμε τον φεμινισμό «οργάνωση», ενώ υπάρχουν φεμινιστικές ομάδες.

Κοιτώντας λίγο πιο πίσω, οι απαρχές του αντιφασισμού ανιχνεύονται στην Ιταλία ως απάντηση στην άνοδο του φασισμού τη δεκαετία του 1920, αλλά και στη Γερμανία λίγο αργότερα.

Ο όρος Antifa θεωρείται πως χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1946 και προήλθε από μια γερμανική φράση που σήμαινε την αντίθεση στο ναζισμό.

Σήμερα, τα μέλη του κινήματος μπορούμε να πούμε πως εναντιώνονται στον φασισμό, τον ρατσισμό, την πατριαρχία αλλά και γενικότερα στο ίδιο το καπιταλιστικό σύστημα, ενώ τάσσονται στο πλευρό των μειονοτήτων και των καταπιεσμένων ομάδων.

Antifa: Το «παραμύθι» περί χρηματοδότησης

«Το να μιλάμε για το κίνημα “antifa” στον ενικό είναι παραπλανητικό και εξυπηρετεί τις προσπάθειες του Τραμπ να καταστείλει την αριστερά», τονίζει ο Bray.

«Προσπαθεί να προωθήσει την κοινή συνωμοσιολογική θεωρία της δεξιάς ότι υπάρχουν σκοτεινοί χρηματοδότες όπως ο Τζορτζ Σόρος που κινούν τα νήματα πίσω από κάθε ενέργεια της αριστεράς.

»Η πραγματικότητα είναι ότι οι ομάδες antifa δεν διαθέτουν καθόλου μεγάλα κονδύλια, και αυτά που έχουν προέρχονται βασικά από crowdsourcing ή από τα ίδια τα μέλη. Στην πραγματικότητα, προορίζονται κυρίως για την καταβολή εγγυήσεων (για αποφυλάκιση)».

Η επίκληση λοιπόν της χρηματοδότησής του αντιφασιστικού κινήματος από «σκοτεινά κέντρα», είναι ένα ακόμη παραμύθι που χρησιμοποιεί η ακροδεξιά για να υποβαθμίσει τα κίνητρα όσων αγωνίζονται, κάτι παρόμοιο με την χρήση του περίφημου όρου «woke ατζέντα», που υποτίθεται ότι κάποιοι θέλουν να «επιβάλλουν», ενώ στην πραγματικότητα πρόκειται απλώς για αιτήματα που έχουν ως στόχο την κοινωνική δικαιοσύνη.

Antifa: Μπορούν να χαρακτηριστούν «τρομοκρατική οργάνωση»;

Ο Τραμπ δεν έχει ανακοινώσει πώς σκοπεύει να προχωρήσει στην ανακήρυξη του κινήματος σε «τρομοκρατική οργάνωση», μάλλον επειδή κάτι τέτοιο δεν είναι εφικτό.

«Δεν γνωρίζω κανένα νομικό μηχανισμό που θα καθιστούσε επίσημα οποιαδήποτε ομάδα ως εγχώρια τρομοκρατική οργάνωση», δήλωσε ο Luke Baumgartner στο BBC, ερευνητής στο Πρόγραμμα για τον Εξτρεμισμό του Πανεπιστημίου George Washington.

«Από όσο γνωρίζω, πρόκειται απλώς για μια διακήρυξη στο Truth Social που δεν σημαίνει τίποτα, και εκτός αν το Κογκρέσο θελήσει να λάβει συγκεκριμένα μέτρα, δεν βλέπω να συμβαίνει κάτι τέτοιο», πρόσθεσε, ενώ άλλοι νομικοί υποστήριξαν πως το δικαίωμα την ελευθερία του λόγου κατοχυρώνεται στην 1η Τροποποίηση του Συντάγματος των ΗΠΑ, ένα ακόμα «εμπόδιο» για τον Τραμπ.

Άλλωστε, ακόμα και ο Κρίστοφερ Ρέι, πρώην διευθυντής του FBI, είχε δηλώσει πως ο αντιφασισμός συνιστά ιδεολογία, όχι οργάνωση, και ότι στερείται της ιεραρχικής δομής που συνήθως επιτρέπει στις αρχές να χαρακτηρίσουν μια ομάδα ως «τρομοκρατική».

Το Σύνταγμα των ΗΠΑ επιτρέπει στην κυβέρνηση να χαρακτηρίζει ξένες ομάδες ως τρομοκρατικές, ωστόσο δεν υπάρχει συγκεκριμένος νόμος που να της επιτρέπει να χαρακτηρίζει μια εγχώρια ομάδα ως τρομοκρατική οργάνωση, εξηγεί το Al Jazeera.

Ο Μπραν Έβανς, καθηγητής με αντικείμενο την πολιτική βία, προειδοποίησε ότι σε περίπτωση που η επιθυμία του Τραμπ γινόταν πραγματικότητα, η έλλειψη οργανωτικής δομής των Antifa «προσφέρει μια εξαιρετική ευκαιρία για την επέκταση των αρμοδιοτήτων [της κυβέρνησης] και την εφαρμογή τους σε οποιονδήποτε μπορεί να θεωρηθεί ότι ανήκει σε μια οργάνωση που δεν είναι σαφώς καθορισμένη».

«Αυτό σημαίνει ότι οποιοσδήποτε είναι ύποπτος ότι ανήκει στο κίνημα, θα πρέπει να αποδείξει ότι δεν έχει καμία σχέση. Οι κίνδυνοι της υπερβολικής επέκτασης των αρμοδιοτήτων είναι προφανείς», υπογράμμισε.

ΗΠΑ: Τι συμβαίνει με την ακροδεξιά βία;

Πριν από λίγες ημέρες, το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ (DoJ) αφαίρεσε μια έρευνα του 2024 για την πολιτική βία στην Αμερική, η οποία κατέληγε στο συμπέρασμα ότι ο ακροδεξιός εξτρεμισμός ξεπέρασε «όλους τους άλλους τύπους βίαιου εξτρεμισμού».

Το BBC Verify εξέτασε πέντε ανεξάρτητες μελέτες που ανέλυαν τις επιθέσεις στις ΗΠΑ, οι οποίες μπορούν να χαρακτηριστούν πολιτικές, καταλήγοντας στο συμπέρασμα πως οι περισσότερες από αυτές έχουν πραγματοποιηθεί από άτομα που κατατάσσονται στην (ακρο) δεξιά του πολιτικού φάσματος.

Αξίζει να σημειωθεί πως τον Ιούνιο του 2020, το think-tank, Center for Strategic and International Studies, δημοσίευσε μια έκθεση που διαπίστωσε ότι «οι ακροδεξιοί τρομοκράτες διέπραξαν την πλειοψηφία – 57 τοις εκατό – όλων των επιθέσεων και των συνωμοσιών» μεταξύ 1994 και 2020.

Διαπίστωσε επίσης ότι «μεταξύ του 1994 και του 2019 στις θανατηφόρες τρομοκρατικές επιθέσεις που σημειώθηκαν, η πλειονότητα προήλθε από ακροδεξιούς».

Σύμφωνα με άλλη έρευνα του Πανεπιστημίου του Μέριλαντ, μεταξύ του 2010 και του 2016, το 53% των επιθέσεων που πραγματοποιήθηκαν στις ΗΠΑ ήταν από θρησκευτικούς εξτρεμιστές, το 35% από δεξιούς εξτρεμιστές και το 12% από ακροαριστερούς και υπέρμαχους του περιβάλλοντος.

Ο αντιφασισμός στο προσκήνιο

Αυτό που πρέπει να έχουμε κατά νου είναι πως τα μέλη του αντιφασιστικού κινήματος προέρχονται κατά κύριο λόγο από την εργατική τάξη, αυτή δηλαδή που πλήττεται από τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές παγκοσμίως.

Ο Τραμπ και ο Όρμπαν, αλλά και όσοι βάζουν στο στόχαστρο τα μέλη του αντιφασιστικού κινήματος, δεν είναι υπερασπιστές ούτε της «ελευθερίας του λόγου», ούτε τάσσονται κατά της βίας. Εξαπολύουν έναν ακόμη πόλεμο κατά των ιδεολογικών τους αντιπάλων, ενώ ταυτόχρονα θέλουν να φιμώσουν κάθε φωνή που αντιδρά.

Εδώ πρέπει να τονίσουμε ακόμη πως οι αντιφασιστές συμμετέχουν σε ένα ευρύ φάσμα ακτιβιστικών δράσεων, αλλά η προσοχή των ΜΜΕ στρέφεται κυρίως στην αντιπαράθεση με τους ακροδεξιούς, ιδιαίτερα αν υπάρξει κάποια σύγκρουση, απλώς ως «θέαμα».

Η ουσία είναι ότι το συγκεκριμένο κίνημα μάχεται για έναν καλύτερο κόσμο, χωρίς διακρίσεις κι εκμετάλλευση. Το αντίθετο δηλαδή από αυτό που ονειρεύονται ο Τραμπ και οι όμοιοί του…