Οι σημερινές εκλογές στα ανατολικά κρατίδια της Σαξονίας και της Θουριγγίας, αναμένεται να προκαλέσουν τριγμούς στο γερμανικό πολιτικό σύστημα. Το ακροδεξιό κόμμα Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) κερδίζει έδαφος, ενώ ένας νέος πολιτικός παίκτης προκάλεσε ήδη την παραίτηση της ηγεσίας του De Linke, του κόμματος της Αριστεράς: η Συμμαχία Σάρα Βάγκενκνεχτ (BSW). Μετά την ίδρυση της από τη Σάρα Βάγκενκνεχτ, την αμφιλεγόμενη πρώην ηγέτιδα του Αριστερού Κόμματος, η BSW διεκδικεί τη δεύτερη θέση, μετά την ακροδεξιά.

Για να καταλάβουμε τι συμβαίνει, πρέπει να ξεκινήσουμε από την επανένωση της Γερμανίας το 1990. Ενώ η Δυτική Γερμανία τη χρησιμοποίησε για την οικονομική της ανάπτυξη, στην Ανατολική προκάλεσε οικονομική και κοινωνική παρακμή. Πολλοί Ανατολικογερμανοί αισθάνθηκαν εγκαταλελειμμένοι από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση.

Όπως σημειώνει ο κοινωνιολόγος Steffen Mau, «η γερμανική ενοποίηση δεν οδήγησε σε εξομείωση, αλλά παγίωσε μόνιμες διαφορές μεταξύ της δυτικής και της ανατολικής Γερμανίας. Το οικονομικό κενό που δημιουργήθηκε στην Ανατολή επέτρεψε στα ακραία κόμματα να ανθίσουν, αξιοποιώντας την απογοήτευση όσων αισθάνονται ότι η φωνή τους δεν εισακούγεται».

Στις σημερινές εκλογές, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι έως και το 65% των ψήφων στη Θουριγγία θα μπορούσαν να κατανεμηθούν στην ακροδεξιά και στην αριστεροδεξιά BSW.

Η ρητορική του Afd , που προηγείται στις δημοσκοπήσεις, συχνά θυμίζει τη γλώσσα της ναζιστικής εποχής .Η BSW, που ιδρύθηκε από πρώην μέλη του κόμματος της Αριστεράς, παρουσιάζεται ως εναλλακτική λύση στο AfD, παρότι εκφράζει σε κάποια θέματα συγγενικές θέσεις με την ακροδεξιά.

Ηγέτης της BSW, η Σάρα Βάγκενκνεχτ, πρώην ηγετικό στέλεχος του Κόμματος της Αριστεράς (Die Linke) εκφράζει την απογοήτευση πολλών ψηφοφόρων του Die Linke. Το νέο κόμμα της εμφανίστηκε μόλις τον Ιανουάριο του 2024, αλλά συγκεντρώνει ποσοστά μεταξύ 15% και 20% σε πρώην ανατολικογερμανικά κρατίδια όπως η Θουριγγία, η Σαξονία και το Βρανδεμβούργο, πάντα σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις.

Διαβάστε: Γερμανία / Το αριστερό συντηρητικό κόμμα της Σάρα Βάγκενκνεχτ αλλάζει το σκηνικό

Η πολιτική ιδεολογία της Βάγκενκνεχτ είναι ένα σύνθετο μείγμα αριστερών οικονομικών πολιτικών και δεξιών εθνικιστικών διακηρύξεων. Καταφέρεται κατά της οικονομικής ανισότητας αλλά και της μετανάστευσης, για την οποία κάνει κριτική «από δεξιά» στην κυβέρνηση ζητώντας περισσότερα περιοριστικά μέτρα.

Υποστηρίζει τη μείωση της μετανάστευσης, αλλά σε ένα πλαίσιο κοινωνικής ευθύνης και οικονομικής σταθερότητας. Αντίθετα, το AfD χρησιμοποιεί συχνά εμπρηστική ρητορική κατά των μεταναστών, υποστηρίζοντας ακραία μέτρα όπως οι απελάσεις.

Γεννημένη στην Ανατολική Γερμανία από μητέρα Γερμανίδα και πατέρα Ιρανό, η Βάγκενκνεχ ζητά τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία μέσω διαπραγματεύσεων και αντιτίθεται στη στρατιωτική βοήθεια της Γερμανίας προς το Κίεβο, δίνοντας έμφαση στη διπλωματία.

Η κοινωνική κατάσταση της Ανατολικής Γερμανίας είναι η βασική αιτία για την απήχηση της Βάγκενκνεχτ. Στη μικρή πόλη Altenburg, οι κάτοικοι εκφράζουν την απογοήτευσή και την οργή τους για τις ελίτ της χώρας. «Νιώθουμε ότι μας αγνοούν οι πολιτικοί στο Βερολίνο. Μιλάνε για μεγάλα θέματα, αλλά δεν καταλαβαίνουν τους καθημερινούς μας αγώνες με την άνοδο των τιμών και την εργασιακή ανασφάλεια».

Η BSF επικρίνει τις ελίτ για την υιοθέτηση νεοφιλελεύθερων πολιτικών που έχουν βλάψει την εργατική τάξη και τους ασθενέστερους. Παρουσιάζεται ως εναλλακτική λύση για όσους έχουν απογοητευτεί τόσο από την αριστερά όσο και από τη δεξιά, τοποθετώντας τον εαυτό της ως φωνή για τους «ξεχασμένους» πολίτες, που δεν θέλουν να ψηφίσουν Afd.

Σε κάθε περίπτωση, η άνοδος των δύο κομμάτων που εμφανίζονται ενάντια στο «σύστημα» προκαλεί την παράλληλη πτώση των παραδοσιακών κομμάτων. Εάν συγκεντρώσουν και στην κάλπη τα υψηλά ποσοστά των δημοσκοπήσεων, θα αναγκάσουν τα παραδοσιακά κόμματα να επανεκτιμήσουν τις πλατφόρμες και τις στρατηγικές τους.