Στη χθεσινή επίδειξη δύναμης της Κίνας ο Τραμπ απάντησε με ιστορικές αναφορές και θεωρίες συνωμοσίας, αλλά απέφυγε να κάνει ότι συνηθίζει: να απειλήσει. Και αυτό γιατί, στον αμερικανό-κινεζικό οικονομικό και γεωπολιτικό πόλεμο, χάνει τη μία μάχη μετά την άλλη.

Λίγο μετά την έναρξη της επιβλητικής στρατιωτικής παρέλασης στο Πεκίνο για την 80η επέτειο από το τέλος του Β Παγκοσμίου Πολέμο, ο Αμερικανός έθεσε στα social media το «μεγάλο ερώτημα» στον Κινέζο ηγέτη Σι Τζινπίνγκ: αν δηλαδή στην ομιλία του «θα αναφερθεί στην τεράστια ποσότητα υποστήριξης και “αίματος” που έδωσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής στην Κίνα προκειμένου να τη βοηθήσουν να εξασφαλίσει την ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ της από έναν πολύ εχθρικό ξένο εισβολέα».

Διαβάστε: Κίνα / Σι, Πούτιν και Κιμ μαζί στη μεγάλη στρατιωτική παρέλαση – Η αντίδραση Τραμπ

Η αναφορά του Αμερικάνου προέδρου στους περασμένους πολέμους δεν είναι τυχαία. Στους τωρινούς, τα πράγματα δεν πάνε καλά. Στη σφαίρα της γεωπολιτικής, περισσότεροι από 20 ηγέτες μη δυτικών χωρών συγκεντρώθηκαν το Σαββατοκύριακο στην κινεζική πόλη Τιαντζίν για τη φετινή συνάντηση της Οργάνωσης Συνεργασίας της Σαγκάης (SCO).

Ανάμεσα τους και ο Βλάντιμιρ Πούτιν. Ο Αμερικανός πρόεδρος του είχε πριν 15 μέρες στρώσει το κόκκινο χαλί, επιδιώκοντας να τον απομακρύνει από την σφαίρα επιρροής του Πεκίνου. Αλλά ο Ρώσος πρόεδρος ήταν βασικός προσκεκλημένος στις εκδηλώσεις και την παρέλαση, υπογράφοντας και σημαντικές συμφωνίες με την Κίνα. Είχε προτιμήσει τον Σι από τον Ντόναλντ.

Η ήττα στον εμπορικό πόλεμο

Στο επίπεδο της οικονομίας, η κινεζική οικονομία δεν αναπτύσσεται απλώς: αποκτά τεχνολογικό προβάδισμα. Τα κινέζικα εργοστάσια εγκαθιστούν ετησίως 280.000 ρομπότ, περίπου τα μισά παγκοσμίως. Η αναλογία ρομπότ ανά εργαζόμενο είναι πια μεγαλύτερη της Γερμανίας.

Ο Τραμπ έχει κηρύξει τον εμπορικό πόλεμο στο Πεκίνο ήδη από την προηγούμενη θητεία του. Οι μάχες «τραυμάτισαν» κλάδους και άτομα και στις δύο πλευρές. Στις ΗΠΑ, οι κατασκευαστές βρέθηκαν ξαφνικά εκτεθειμένοι στη βαριά εξάρτηση από κινεζικές πρώτες ύλες—ειδικά τις σπάνιες γαίες, απαραίτητες για τη σύγχρονη βιομηχανία υψηλής τεχνολογίας.

Η επιβολή ελέγχων στις εξαγωγές αυτών των υλικών από την Κίνα το 2023 δημιούργησε ασφυξία στην αλυσίδα εφοδιασμού των αμερικανικών επιχειρήσεων. Πολλοί κατασκευαστές αναγκάστηκαν να υπερπληρώνουν για τα αναγκαία υλικά, αυξάνοντας το κόστος και μειώνοντας την ανταγωνιστικότητά τους .

Διαβάστε: Η άποψή μας / Η Κίνα πρωταγωνιστεί, ο Τραμπ κομπάζει και η Φον ντερ Λάιεν περί άλλων τυρβάζει

Οι δασμοί είχαν αντίκτυπο και στην κινεζική βιομηχανία—ειδικά στη χαμηλής προστιθέμενης αξίας παραγωγή (π.χ. ενδύματα, υποδήματα). Παρ’ όλα αυτά, οδήγησε σε ενοποίηση του κλάδου και βελτίωση της αποδοτικότητας, λόγω του υψηλού επιπέδου αυτοματοποίησης- ρομποτοποίσης.

Το καθεστώς στην Κίνα ελέγχει πλήρως τις πολιτικές επιπτώσεις και μπορεί να απορροφά ή να ελέγχει την κοινωνική δυσαρέσκεια. Η οικονομική στρατηγική του κυβερνώντος ΚΚΚ χρηματοδοτείται άλλωστε από κρατικά επενδυτικά ταμεία και συμβάλλει στη θωράκιση της Κίνας απέναντι σε εξωτερικές πιέσεις .

Το Τικ- Τοκ δεν πωλείται

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα παραδείγματα δύο μεγάλων κινεζικών εταιρειών, της Huawei και της ByteDance, που βρέθηκαν στο στόχαστρο των αμερικανικών αρχών: η πρώτη επανήλθε δυναμικά στην αγορά παρά τους περιορισμούς και τις κυρώσεις από τις ΗΠΑ, προσαρμόζοντας τις τεχνολογικές της φιλοδοξίες στο νέο περιβάλλον.

Αντίστοιχα, η ByteDance βρέθηκε υπό πίεση να πουλήσει το TikTok σε Αμερικανούς αγοραστές, αλλά δεν υποχώρησε.

Στη δεύτερη θητεία του, ο Τραμπ ξεκίνησε επιθετικά ανακοινώνοντας δασμούς στα κινεζικά προϊόντα που έφτασαν τελικά το 145%. Αντίθετα με την υποχωρητική πολιτική της ΕΕ, η Κίνα επέβαλλε αμέσως αντίποινα: αύξησε τους δασμούς της έως και 125% και περιόρισε τις εξαγωγές σπάνιων γαιών, οι οποίοι είναι ζωτικής σημασίας για τους Aμερικανούς κατασκευαστές.

Οι αψιμαχίες κατέληξαν σε κατάπαυση του πυρός, για να γίνουν διαπραγματεύσεις Στα μέσα Αυγούστου, ο πρόεδρος Τραμπ υπέγραψε διάταγμα με το οποίο παρατείνεται η εμπορική εκεχειρία μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κίνας για άλλους τρεις μήνες. Πρόκειται για σιωπηρή παραδοχή του Τραμπ, ότι δεν μπορεί να κερδίσει τον εμπορικό πόλεμο.

«Η Κίνα κερδίζει τον κυβερνοπόλεμο»

Φυσικά οι αμερικανικοί ψηφιακοί κολοσσοί υπερτερούν των κινεζικών στα θέματα τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ), που όμως δεν το βάζουν κάτω. Είναι χαρακτηριστική η περίπτωση του συστήματος ΤΝ DeepSeek που εντυπωσίασε πρόσφατα τη Silicon Valley με τις δυνατότητες του και τον οικονομικότερο τρόπο λειτουργίας και ανάπτυξης του.

Το τελευταίο άρθρο του αμερικανικού Foreign Affairs έχει τίτλο «η Κίνα κερδίζει τον κυβερνοπόλεμο» και ξεκινάει ως εξής:

«Οι αμερικανικές εταιρείες είναι παγκόσμιοι ηγέτες στον τομέα της τεχνολογίας, είτε πρόκειται για καινοτόμο λογισμικό, υπηρεσίες cloud, τεχνητή νοημοσύνη ή προϊόντα κυβερνοασφάλειας.

Διαβάστε: Σι Τζινπίνγκ / Να αντιταχθούμε στην ψυχροπολεμική νοοτροπία και τις ενέργειες εκφοβισμού

Ωστόσο, πριν από τρία χρόνια, χάκερ που πιστεύεται ότι υποστηρίζονται από την κινεζική κυβέρνηση έκαναν κάτι που οι Ηνωμένες Πολιτείες, η τεχνολογική υπερδύναμη, δεν μπόρεσαν να αντιμετωπίσουν επαρκώς: απέκτησαν και διατήρησαν πρόσβαση σε μεγάλα τηλεπικοινωνιακά δίκτυα των ΗΠΑ, αντιγράφοντας συνομιλίες και αποκτώντας τη δυνατότητα να παρακολουθούν τις κινήσεις αξιωματικών των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών και των αρχών επιβολής του νόμου σε ολόκληρη τη χώρα.

Η επίθεση, που ονομάστηκε «Salt Typhoon», αποτέλεσε μεγάλο μέρος μιας παγκόσμιας εκστρατείας κατά των τηλεπικοινωνιών και διείσδυσε στα συστήματα πολλών αμερικανικών εταιρειών τηλεπικοινωνιών τόσο βαθιά, που οι αξιωματούχοι σχεδόν σίγουρα δεν θα μάθουν ποτέ το πλήρες εύρος των δυνατοτήτων που απέκτησε η Κίνα για να κατασκοπεύει τις επικοινωνίες των Αμερικανών.

Στρατιωτική ισχύς: «Η Κίνα καινοτομεί και ηγείται».

Ξανά προχθες, ένα ρεπορτάζ του ΒΒC είχε τίτλο «Ο ναυτικός στόλος της Κίνας επεκτείνεται με ιλιγγιώδη ταχύτητα και πλησιάζει τις ΗΠΑ»: η Κίνα έχει μετατραπεί σε ναυτική υπερδύναμη, έχει κερδίσει πάνω από το 60% των παγκόσμιων παραγγελιών πλοίων και η ικανότητα παραγωγής τους είναι 200 φορές μεγαλύτερη από εκείνη των ΗΠΑ.

Η Κίνα διαθέτει πλέον τον μεγαλύτερο στόλο στον κόσμο, με 234 πολεμικά πλοία έναντι 219 του αμερικανικού ναυτικού. Η χθεσινή παρέλαση έδωσε την ευκαιρία στην κινεζική ηγεσία να επιδείξει τη στρατιωτική ισχύ της Κίνας, συμπεριλαμβανομένων των τελευταίων τεχνολογικών εξελίξεων αιχμής. Υπερηχητικοί πύραυλοι, όπλα λέιζερ, υποβρύχια drones και οπλισμένα «ρομπότ-λύκοι».

«Δεν αρκεί πλέον να λέμε ότι ο στρατός της Κίνας, προσπαθεί να καλύψει την απόσταση ή ότι αντιγράφει ξένα σχέδια στρατιωτικού εξοπλισμού», δήλωσε ο Σαμ Ρόγκεβιν, διευθυντής του Προγράμματος Διεθνούς Ασφάλειας στο Lowy Institute με έδρα το Σίδνεϊ, στο Foreign Policy. «Η Κίνα τώρα καινοτομεί και ηγείται. Στην πορεία, η περιφερειακή στρατιωτική ισορροπία που για δεκαετίες ευνοούσε τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους εταίρους τους αλλάζει ανεπιστρεπτί».

Η ανησυχία του Τραμπ

Στην ίδια ανάρτηση με την οποία καλούσε τον Κινέζο ηγέτη να αναφερθεί στον ρόλο των ΗΠΑ στην απελευθέρωση της Κίνας από την Ιαπωνία, ο Αμερικανός πρόεδρος έκρινε σκόπιμο να αναφερθεί στην αμερικανική στρατιωτική ισχύ:

«Έχουμε τις πιο ισχυρές ένοπλες δυνάμεις στον κόσμο, μακράν, και δεν θα χρησιμοποιούσαν ποτέ τις δικές τους εναντίον μας. Πιστέψτε με, θα ήταν το χειρότερο πράγμα που θα μπορούσαν να κάνουν ποτέ».

Δεν είμαστε ακόμη εκεί. Με τη συνάντηση των ηγετών το Σαββατοκύριακο και τη χθεσινή μεγάλη στρατιωτική παρέλαση με υψηλούς προσκεκλημένους, το Πεκίνο δεν κήρυξε τον πόλεμο: ανακοίνωσε τη  δημιουργία ενός νέου πολυπολικού κόσμου, που διαμορφώνεται σε μεγάλο βαθμό από την Κίνα και τους συμμάχους της.