Η ανθρωπιστική κρίση στην Αϊτή επιδεινώνεται, και σύμφωνα με τη UNICEF, περισσότερα από 680.000 παιδιά έχουν εκτοπιστεί εξαιτίας της βίας των συμμοριών.

Πολλά από αυτά ζουν χωρίς ασφάλεια, εκπαίδευση ή βασικά αγαθά, σε μια χώρα όπου, όπως επισημαίνει ο ΟΗΕ, «η παιδική ηλικία έχει γίνει αγώνας επιβίωσης».

Η Ανιά (το όνομά της έχει αλλαχτεί για την προστασία της), 15 ετών, είναι ανάμεσα στα 680.000 και πλέον παιδιά στην Αϊτή που έχουν εκτοπιστεί εξαναγκαστικά, λόγω της βίας των συμμοριών.

«Έχω υποστεί πολλά στη ζωή μου. Αν δεν είχα θάρρος, δεν θα ήμουν εδώ σήμερα», είπε στην υπηρεσία των Ηνωμένων Εθνών για την παιδική ηλικία η Ανιά, η οποία ξυλοκοπήθηκε και βιάστηκε ομαδικά από κακοποιούς, καθώς πήγαινε να πάρει νερό.

Αϊτή: Η διολίσθηση στο χάος

Η σημερινή διολίσθηση της Αϊτής στο χάος ξεκίνησε με τη δολοφονία του προέδρου Τζοβενέλ Μουασέ το 2021.

Χωρίς λειτουργικό κοινοβούλιο εκείνη την περίοδο, ο Μουασέ κυβερνούσε κυρίως με διατάγματα και η έλλειψη σαφούς συνταγματικού διαδόχου δημιούργησε ένα κενό εξουσίας, το οποίο γέμισαν οι βίαιες συμμορίες.

Τον Οκτώβριο του 2023, το συμβούλιο ασφαλείας του ΟΗΕ ψήφισε να στείλει μια δύναμη υπό την ηγεσία της Κένυας για να πολεμήσει τις συμμορίες της Αϊτή.

Όντας όμως υποστελεχωμένη, απέτυχε σε μεγάλο βαθμό απέναντι σε συμμορίες βαριά οπλισμένες με όπλα που διακινούνται από τις ΗΠΑ.

Στη συνέχεια, στις αρχές του 2024, η μεταβατική κυβέρνηση της Αϊτής κατέρρευσε κάτω από το βάρος μιας επίθεσης από έναν συνασπισμό συμμοριών γνωστό ως Vn Ansann.

«Είναι αδύνατο να περιοριστεί η αύξηση της δραστηριότητας των συμμοριών σε όλο το Πορτ-ο-Πρενς και πέρα από αυτό τώρα αμερικανικές εταιρείες ασφαλείας έχουν αναλάβει δράση» αναφέρει η Μαρία Ισαμπέλ Σαλβαδόρ, ειδική απεσταλμένη του ΟΗΕ στην Αϊτή.

Το 2024 καταγράφηκαν 2.269 σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε βάρος 1.373 παιδιών, με 213 δολοφονίες και 566 περιπτώσεις σεξουαλικής βίας. Ο αριθμός αυτός είναι πενταπλάσιος σε σχέση με το προηγούμενο έτος, ενώ εκτιμάται ότι η πραγματική κατάσταση είναι ακόμη χειρότερη, καθώς πολλές υποθέσεις δεν δηλώνονται.

Πολλά παιδιά αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους μέσα στη νύχτα, γίνονται μάρτυρες δολοφονιών και ζουν σε πρόχειρα καταλύματα χωρίς νερό ή αποχέτευση. Η χολέρα και άλλες ασθένειες εξαπλώνονται γρήγορα.

Η UNICEF προειδοποιεί πως ένα στα τέσσερα παιδιά είναι εκτός σχολείου, καθώς οι συγκρούσεις έχουν παραλύσει το εκπαιδευτικό σύστημα. Πολλά ανήλικα εξαναγκάζονται να στρατολογηθούν από συμμορίες, μερικά ακόμη και κάτω των 10 ετών, για να εκτελούν επικίνδυνα καθήκοντα.

Ο Ρομπέρτο Μπένες, περιφερειακός διευθυντής της UNICEF, τονίζει ότι η χώρα βρίσκεται «στα πρόθυρα διάλυσης». «Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε να ξεχαστεί αυτή η γενιά», είπε, προειδοποιώντας ότι η κρίση της Αϊτής έχει γίνει «αόρατη» μπροστά σε άλλες παγκόσμιες συγκρούσεις.

Η Μπλαντέν (το όνομα της αλλάχτηκε από τη UNICEF για την προστασία της), μητέρα δύο παιδιών που εκτοπίστηκε έπειτα από επιθέσεις συμμοριών, εκφράζει μια απλή ευχή:

«Αυτό που θα ευχόμουν για τα παιδιά στην Αϊτή, κι όχι μόνο τα δικά μου, είναι να μπορούσαν να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους, να μάθουν κάποιο επάγγελμα, να έχουν μέλλον».

Επιθέσεις με drones

Η κυβέρνηση της Αιτής χρησιμοποιεί drones ώστε να πλήξει τις συμμορίες ενώ η κυβέρνηση των ΗΠΑ και ιδιωτικές αμερικανικές εταιρείες ασφαλείας αρχίζουν και αναμειγνύονται σε αυτήν την πρακτική, ώστε όπως λένε οι Αρχές να αντιμετωπιστεί η βία των συμμοριών

Και σε αυτήν την περίπτωση όμως τα θύματα είναι πάλι παιδιά. Το πρώτο «καμικάζι» drone σκότωσε οκτώ παιδιά και τρεις άμαχους ενήλικες σε ένα πάρτι γενεθλίων στις 20 Σεπτεμβρίου του 2025. Το δεύτερο φέρεται να σκότωσε τέσσερα μέλη συμμορίας.

Το ποιος πραγματοποίησε την επίθεση με drone στις παραγκουπόλεις του Σιτέ Σολέιγ στις 20 Σεπτεμβρίου 2025, παραμένει ασαφές. Θα μπορούσε να ήταν η τοπική αστυνομία ή η αμερικανική εταιρία ασφαλείας Vectus Global, με επικεφαλής τον Έρικ Πρινς, ή κάποιος άλλος εργολάβος ασφαλείας, όπως αναφέρει το AlJazeera.

Η Vectus Global δεν απάντησε σε αίτημα σχολιασμού από το AlJazeera.

Αμερικανικές εταιρίες ασφαλείας με συμφωνία για «διενέργεια θανατηφόρων επιχειρήσεων»

Σύμφωνα με τους New York Times, η Vectus Global έχει συμφωνία με την κυβέρνηση της Αϊτής για τη «διενέργεια θανατηφόρων επιχειρήσεων».

«Ένα βασικό μέτρο επιτυχίας για μένα θα είναι όταν θα μπορείς να οδηγήσεις από το Πορτ-ο-Πρενς μέχρι το Καπ Αϊτιεν…και να μη σε σταματούν οι συμμορίες» αναφέρει ο Έρικ Πρινς της Vectus Global.

Η πρωτεύουσα Πορτ-ο-Πρενς έχει περάσει σχεδόν εξ ολοκλήρου στον έλεγχο των συμμοριών.

H Vectus φέρεται να πραγματοποιεί επιθέσεις με drones από τον Μάρτιο του 2025, αλλά δεν έχει ανακοινώσει «τον θάνατο ή τη σύλληψη κανενός στόχου υψηλού ενδιαφέροντος».

Tο Εθνικό Δίκτυο Υπεράσπισης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στην Αϊτή δηλώνει ότι τα drones σκότωσαν «πάνω από 300 μέλη συμμοριών» μεταξύ Μάρτιου και μέσα Ιουνίου 2025. Η έκθεση της 12ης Ιουνίου του Δικτύου δεν αναφέρεται σε απώλειες αμάχων.

Στις 30 Σεπτεμβρίου, το συμβούλιο ασφαλείας του ΟΗΕ ψήφισε τη δημιουργία μιας μεγαλύτερης, πιο επιθετικής δύναμης για να «εξουδετερώσει, απομονώσει και αποτρέψει» τις συμμορίες.

Η λεγόμενη «δύναμη καταστολής συμμοριών» των 5.500 στρατιωτικών, αστυνομικών και πολιτικών υπαλλήλων είναι πάνω από πέντε φορές μεγαλύτερη από την τρέχουσα δύναμη.

Σήμερα, οι κάτοικοι της Αϊτής αναγκάζονται να υπομείνουν έναν πόλεμο που διεξάγεται εναντίον των συμμοριών που καταλαμβάνουν τις γειτονιές του, αλλά η επίθεση με τα καμικάζι drones μέχρι στιγμής έχει αποτύχει, σύμφωνα με το ΕΔΥΑΔ με «καμία περιοχή…να μην έχει ανακτηθεί μόνιμα».

«Πρέπει να αναγνωριστεί ότι αυτές οι [επιχειρήσεις με drone] παραμένουν μέχρι σήμερα αναποτελεσματικές» τονίζει το Δίκτυο.