Πέντε χρόνια μετά την επάνοδο των Ταλιμπάν στην εξουσία, το Αφγανιστάν αποτελεί το μοναδικό κράτος στον κόσμο όπου τα δικαιώματα του μισού πληθυσμού έχουν αποδομηθεί συστηματικά μέσω νόμων καθημερινών πρακτικών.

Οι γυναίκες και τα κορίτσια έχουν υποστεί πάνω από 160 διατάγματα που περιορίζουν την εκπαίδευση, την εργασία, την ελεύθερη μετακίνηση, την ενδυμασία και την έκφραση της γνώμης τους.

Η αποχώρηση των Ηνωμένων Πολιτειών από το Αφγανιστάν ολοκληρώθηκε στις 30 Αυγούστου 2021, τερματίζοντας και τυπικά έναν εικοσάχρονο πόλεμο. Η επιχείρηση σημαδεύτηκε από χάος, την κατάρρευση της αφγανικής κυβέρνησης και την άμεση ανακατάληψη της εξουσίας από τους Ταλιμπάν.

Σύμφωνα με την υπηρεσία των Ηνωμένων Εθνών για τις γυναίκες, καμία άλλη χώρα στη σύγχρονη εποχή δεν έχει προχωρήσει σε τέτοια ακραία περιθωριοποίηση των γυναικών.

Τα δεδομένα από έρευνα σε 5.000 Αφγανούς αναδεικνύουν μια κρίση ψυχικής υγείας: το 65% των γυναικών δηλώνει ότι η ζωή τους είναι χειρότερη από ό,τι ανέμεναν πριν από τον Αύγουστο του 2021, ενώ το 90% δηλώνει ότι χρειάζεται άδεια από άνδρα συγγενή για να βγει από το σπίτι.

Οι άνδρες εστιάζουν κυρίως στις οικονομικές δυσκολίες, ενώ οι γυναίκες βιώνουν επιπλέον το βάρος του κοινωνικού ελέγχου, καθώς το 40% νιώθει πίεση από το περιβάλλον τους για συμμόρφωση, φοβούμενο καταγγελίες για την εμφάνιση ή τη συμπεριφορά τους.

Η Μπελκίς Αχμάντι, δικηγόρος ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ειδικός για το Αφγανιστάν, επισημαίνει ότι οι Ταλιμπάν έχουν επεκτείνει τον κρατικό έλεγχο στην ιδιωτική σφαίρα, μετατρέποντας πατριαρχικές νόρμες σε νομικές υποχρεώσεις και αναγκάζοντας τις οικογένειες να προσαρμοστούν.

Η ίδια παραθέτει συγκλονιστικές ανθρώπινες ιστορίες: φοιτήτριες  αποχωρίζονται τα βιβλία τους, δασκάλες απολύονται, δικαστίνες  βρίσκονται σε κρησφύγετα, γιατρίνες  εμποδίζονται να περιθάλψουν ασθενείς και κορίτσια ερωτούν τους γονείς τους γιατί δεν επιτρέπεται να μάθουν γράμματα, ενώ τα αδέλφια τους πηγαίνουν ελεύθερα στο σχολείο.

Η απουσία εκπαίδευσης για τα κορίτσια πέραν του δημοτικού επιπέδου υποθηκεύει το μέλλον της χώρας, καθιστώντας την ανάκαμψη όλο και πιο δύσκολη καθώς ολόκληρη γενιά γυναικών χάνει την πρόσβαση στην εκπαίδευση.

Η UNESCO έχει προειδοποιήσει ότι το μέλλον αυτών των κοριτσιών καθίσταται ολοένα και πιο σκοτεινό.

Η κεντρική ανησυχία της Αχμάντι, όπως καταγράφεται στην ανάλυσή της, είναι ότι ενώ 20 εκατομμύρια γυναίκες και κορίτσια διαγράφονται από τη δημόσια ζωή, ο κίνδυνος είναι ο υπόλοιπος κόσμος να συνηθίσει σταδιακά αυτή την κατάσταση και να «μάθει να ζει με αυτό».

Ο «υπόλοιπος κόσμος¨ είναι και οι Ηνωμένες Πολιτείες, που αφού εισέβαλλαν στη χώρα το 2001 και την αποτελείωσαν, αποχώρησαν ηττημένες το 2021 αφήνοντας τις γυναίκες και όλον τον πληθυσμό στην τύχη του.

Αμετανόητες, επαναλαμβάνουν το ίδιο έργο στο Ιράν. Η βάρβαρη επίθεση του Τραμπ, ενίσχυσε τους μουλάδες και μεγάλωσε τα προβλήματα των γυναικών και όσων αγωνίζονται για την ελευθερία.