Σε εξέλιξη βρίσκεται από το πρωί της Πέμπτης (23/7) στη Βουλή η συνεδρίαση για τη συνταγματική αναθεώρηση.

Κατά την διάρκεια της συζήτησης, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε την ανάγκη η χώρα να αποκτήσει ένα νέο Συνταγματικό πλαίσιο.

Ο πρωθυπουργός ανέφερε ότι οι προτάσεις της Νέας Δημοκρατίας οδηγούν, όπως είπε, «σε ένα κράτος ευρωπαϊκό, σύγχρονο, θεσμικά θωρακισμένο, λειτουργικά πολύ πιο αποτελεσματικό, μακριά από παλιές παθογένειες και ανοιχτό πάντα σε μεταρρυθμίσεις υπέρ των Ελλήνων πολιτών».

«Εξ αρχής υποστήριξα την ευρεία διαβούλευση, ώστε να υπάρξουν συνθέσεις γύρω από τους κορυφαίους κανόνες που θα διέπουν από εδώ και στο εξής την πολιτική ζωή, τη λειτουργία του κράτους και της πολιτείας», τόνισε.

Ωστόσο, άσκησε κριτική στην αντιπολίτευση, υποστηρίζοντας ότι δεν ανταποκρίθηκε στις απαιτήσεις της διαδικασίας.

«Δεν μπορώ να ισχυριστώ δυστυχώς το ίδιο για την αντιπολίτευση, η οποία έδειξε ότι αδυνατεί να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων», είπε.

Ο πρωθυπουργός κατηγόρησε την αντιπολίτευση ότι θέτει τους κομματικούς υπολογισμούς πάνω από το πνεύμα και το γράμμα του Συντάγματος, υπογραμμίζοντας ότι η διαδικασία της αναθεώρησης απαιτεί ευρύτερες συναινέσεις.

Ο κ. Μητσοτάκης απευθύνθηκε προσωπικά στον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ Νίκο Ανδρουλάκη, λέγοντας ότι δυσκολεύεται να κατανοήσει τη στάση του κόμματος, καθώς, όπως υποστήριξε, υπάρχει συμφωνία στον πυρήνα των αλλαγών σε αρκετά άρθρα.

«Παρά το γεγονός ότι φαίνεται να συμφωνούμε στον πυρήνα αλλαγής σε αρκετά άρθρα, τουλάχιστον 15, γιατί επιμένετε σε αυτή τη στάση;», διερωτήθηκε.

Οι προτάσεις της κυβέρνησης για τη νέα συνταγματική αναθεώρηση

Ο πρωθυπουργός παρουσίασε σειρά θεμάτων που, όπως είπε, πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο συζήτησης στο πλαίσιο της αναθεώρησης.

Μεταξύ αυτών ανέφερε:

• την πιθανότητα θεσμοθέτησης κάποιου είδους προληπτικού ελέγχου συνταγματικότητας των νομοσχεδίων, ώστε να αποφεύγεται η ανατροπή νόμων από το Συμβούλιο της Επικρατείας ακόμη και μετά από πολλά χρόνια,
• τη θέσπιση κανόνων για τα δημοψηφίσματα, ώστε να μην επαναληφθούν, όπως είπε, φαινόμενα όπως το δημοψήφισμα του Ιουλίου του 2015,
• τη συνταγματική κατοχύρωση της δημοσιονομικής ισορροπίας, προκειμένου η χώρα να μην οδηγηθεί ξανά σε συνθήκες κρίσης και χρεοκοπίας,
• την προστασία των πολιτών από την αναδρομική επιβολή φόρων,
• τη συνταγματική κατοχύρωση της προσιτής στέγης.

Ανδρουλάκης: «Θα μας κάνετε μαθήματα θεσμικότητας; Ποιος; Το αφεντικό που δεν έφαγε την σφαίρα;»

«Δεν αρκούν οι αλλαγές στο Σύνταγμα, χρειάζεται και σεβασμός στο Σύνταγμα» επισήμανε στην ομιλία του στην Βουλή ο Νίκος Ανδρουλάκης, απαντώντας στην κριτική που δέχθηκε από τον Κυριάκο Μητσοτάκη.

ο Νίκος Ανδρουλάκης μίλησε για «επιθέσεις μετωπικές στις ανεξάρτητες αρχές, παρασκηνιακές παρεμβάσεις στην δικαιοσύνη, παραβιάσεις του κανονισμού της Βουλής». Τονίζοντας πως αυτό δείχνει συνολικά τη θεσμική της στάση.

Ο Νίκος Ανδρουλάκης έκανε αναφορά στην πρόσφατη συνέντευξη του πρώην γενικού γραμματεία Γρηγόρη Δημητριάδη λέγοντας: «Θα μας κάνετε μαθήματα θεσμικότητας; Ποιος; Το αφεντικό που δεν έφαγε την σφαίρα; Σας κολακεύουν οι περιγραφές που θυμίζουν τα πλοκάμια της Μαφίας» «στην Ελληνική Δημοκρατία το αφεντικό είναι ένα: Ο Ελληνικός Λαός».

Επίσης αναφέρθηκε στην υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ σημειώνοντας πως «καλύψατε τους κ.κ Βορίδη και Αυγενάκη με το άρθρο 86 και σήμερα μας κάνετε μαθήματα για την αλλαγή του».

Όσον αφορά τη στάση που θα κρατήσει το ΠΑΣΟΚ στις ψηφοφορίες που θα γίνουν τον Ιούλιο και τον Αύγουστο σημείωσε πως «δεν θα δώσουμε πλειοψηφία 180 βουλευτών από την πρώτη Βουλή». Εξηγώντας πως «αυτό δεν είναι ένα κομματικό παιχνίδι αλλά μια θεσμική στάση» αφού σε διαφορετική περίπτωση «η επόμενη κοινοβουλευτική πλειοψηφία ακόμη και με 150 μπορεί να γράψει το άρθρο όπως θέλει, χωρίς ευρύτερες συναινέσεις». Απευθύνθηκε μάλιστα στον Κυριάκο Μητσοτάκη λέγοντας: «Δεν δίνουμε λευκή επιταγή γιατί η συναίνεση προϋποθέτει αξιοπιστία που εσείς έχετε απολέσει».

Κουτσούμπας: Πυρά κατά κυβέρνησης και αντιπολίτευσης

Κριτική τόσο στη κυβέρνηση όσο και στην αντιπολίτευση για τις προωθούμενες αλλαγές στο Σύνταγμα έκανε από το βήμα της Βουλής ο Δημήτρης Κουτσούμπας.

«Στόχος της κυβέρνησης είναι να περάσει μια σειρά από σκληρές αντιλαϊκές προτάσεις χωρίς να ενημερωθεί και να αντιδράσει ο λαός. Ούτε οι δημόσιοι υπάλληλοι, που επικρέμαται πάνω από το κεφάλι τους η δαμόκλειος σπάθη της απόλυσης, ούτε οι φοιτητές», υποστήριξε ο γενικός γραμματέας του ΚΚΕ, κάνοντας λόγο για αντιλαϊκές προτάσεις.

Σχολιάζοντας τις θέσεις του ΠΑΣΟΚ για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια, τις χαρακτήρισε «επικοινωνιακό τέχνασμα», λέγοντας πως «παζαρεύει εάν θα σας δώσει τώρα συναίνεση ή στην επόμενη βουλή. Αυτό που κάνει το ΠΑΣΟΚ, είπε ισοδυναμεί για εμένα με ένα μεγαλοπρεπέστατο ναι στο 16».

Ο ίδιος σχολίασε και τη θέση της ΕΛΑΣ για το επίμαχο άρθρο 16, λέγοντας «Εμεις δεν είμαστε σαν αυτούς που λένε “δεν μας αρέσουν, αλλά τι θα κάνουμε τώρα, υπάρχουν”. Αυτός είναι ο απόλυτος ρεαλισμός της υποταγής» είπε για να καταλήξει πως «άλλαξε ο Μανωλιός κι έβαλε τα ρούχα του αλλιώς».

Τριήμερο συζήτησης

Μέσα σε τρεις ημέρες, η Ολομέλεια θα συζητήσει και τελικά θα αποφασίσει αν υπάρχει η ανάγκη αναθεώρησης σε 30 και πλέον διατάξεις του Συντάγματος.

Η συζήτηση ξεκίνησε με τους εισηγητές των κομμάτων και συνεχίζεται με βουλευτές από όλα τα κόμματα αλλά και με παρεμβάσεις πολιτικών αρχηγών.

Ο γενικός εισηγητής της Νέας Δημοκρατίας, Ευριπίδης Στυλιανίδης, τόνισε ότι οι αλλαγές, οι οποίες προωθούνται, φτιάχνουν έναν νέο καταστατικό χάρτη, ο οποίος προσαρμόζεται στις κοινωνικές, οικονομικές, πολιτικές και θεσμικές ανάγκες που απαιτούν οι καιροί.

Στον αντίποδα, τα κόμματα της αντιπολίτευσης καταγγέλλουν ότι η συνταγματική αναθεώρηση ήρθε με fast track διαδικασίες μέσα σε προεκλογική περίοδο, ενώ κάνουν λόγο για υποβάθμιση και ευτελισμό των θεσμών.

Σήμερα, η συνεδρίαση θα ολοκληρωθεί περίπου στις 12 το βράδυ, ενώ αύριο θα συνεχιστεί με τοποθετήσεις βουλευτών, ενώ τον λόγο θα πάρουν και πολιτικοί αρχηγοί.

Η πρώτη ψηφοφορία θα λάβει χώρα τη Δευτέρα 27 Ιουλίου για τις προτεινόμενες διατάξεις, ενώ η επόμενη ψηφοφορία θα πραγματοποιηθεί όταν θα ξανανοίξει και πάλι η Βουλή.

Η «χιαστί» πλειοψηφία

Στη διαδικασία της αναθεώρησης ισχύει η λεγόμενη «χιαστί» πλειοψηφία. Δηλαδή αν μια διάταξη κριθεί αναθεωρητέα στην προτείνουσα Βουλή με 180 ψήφους, τότε για τη νομοτεχνική κατάστρωση του περιεχόμενου της απαιτούνται μόνον 150 ψήφοι στην αναθεωρητική Βουλή. Αντιστρόφως, αν μια διάταξη πάρει μεν στην προτείνουσα Βουλή τις 151 ψήφους, τότε στην επόμενη Βουλή, η οποία θα συντελέσει την αναθεώρηση, δηλαδή θα ορίσει και το περιεχόμενο των διατάξεων, θα απαιτηθούν 180 ψήφοι.

Στην Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος τα κόμματα της αντιπολίτευσης δεν ψήφισαν «ναι» σε καμία διάταξη, προκειμένου να μην υπάρξει η πλειοψηφία των 180 βουλευτών σε αυτή τη Βουλή, και έτσι στην επόμενη να επιδιωχθούν συναινέσεις.

Η στάση των κομμάτων της αντιπολίτευσης

Το ΠΑΣΟΚ αν και φαίνεται να συμφωνεί κατ΄αρχήν στην ανάγκη αναθεώρησης τουλάχιστον 15 άρθρων του Συντάγματος και μάλιστα έχει παρουσιάσει και δικές του προτάσεις, θα ψηφίσει «παρών» στα συγκεκριμένα άρθρα και «κατά» στα υπόλοιπα. Τα άλλα κόμματα της αντιπολίτευσης έχουν δηλώσει «κατά» στην πρόταση της Νέας Δημοκρατίας.

Στη κοινοβουλευτική συζήτηση που προηγήθηκε διαφάνηκε ότι υπάρχουν περιθώρια συγκλίσεων, στην επόμενη, την Αναθεωρητική Βουλή, για ζητήματα όπως τα μη κρατικά μη κερδοσκοπικά πανεπιστήμια, η εκλογή της ηγεσίας των ανωτάτων δικαστηρίων, η κατάργηση της αμελλητί διαβίβασης υποθέσεων που άπτονται της ευθύνης υπουργών, ο τρόπος εφαρμογής του άρθρου 24 για το περιβάλλον, οι δικλείδες ασφαλείας από την τεχνητή νοημοσύνη, ενδεχομένως και η επιστολική ψήφος και για τους εντός της επικράτειας εκλογείς.

Με βάση όσα ειπώθηκαν και στην τελευταία συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Νέας Δημοκρατίας, η πρόταση για το ασυμβίβαστο υπουργού και βουλευτή (με αναστολή της βουλευτικής ιδιότητας) ενδεχομένως να μην τεθεί καν σε ψηφοφορία. Αμφίβολο είναι αν φτάσει ως την ψηφοφορία και η πρόταση για τη μία και μόνη και εξαετή θητεία του Προέδρου της Δημοκρατίας. Η συγκεκριμένη πρόταση ακόμη και αν παραμείνει μέχρι τέλους και τεθεί σε ψηφοφορία, είναι σχεδόν βέβαιο ότι προσκρούει όχι μόνο στην αντιπολίτευση αλλά και σε αρκετούς βουλευτές του κυβερνώντος κόμματος που έχουν δηλώσει ότι η μια και μόνη θητεία του Προέδρου της Δημοκρατίας θα είχε νόημα αν ο Πρόεδρος είχε αρμοδιότητες για να ασκήσει ανεξάρτητα τα καθήκοντα του χωρίς να έχει το άγχος αν θα του ανανεωθεί η εντολή. Για έναν Πρόεδρο όμως που δεν έχει αρμοδιότητες, δεν έχει και νόημα να θέσεις έναν τέτοιο περιορισμό στη θητεία του.