Το νέο πλαίσιο κανόνων για την χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στην αγορά εργασίας παρουσίασε η Νίκη Κεραμέως, το οποίο μεταξύ άλλων προβλέπει υποχρεωτική ανθρώπινη εποπτεία σε κρίσιμες αποφάσεις, ενώ σημαντική παρέμβαση αποτελεί η δημιουργία Μητρώου Ψηφιακών Πλατφορμών στο πληροφοριακό σύστημα ΕΡΓΑΝΗ.

Το νομοσχέδιο, που παρουσίασε η υπουργός μαζί με τον γενικό γραμματέα Εργασιακών Σχέσεων Νίκο Μηλαπίδη και εγκρίθηκε από το υπουργικό συμβούλιο, ενσωματώνει την ευρωπαϊκή Οδηγία 2024/2831.

Εισάγει μια σειρά από δικαιώματα ενημέρωσης, ελέγχου και αμφισβήτησης αποφάσεων που λαμβάνονται με τη βοήθεια αυτοματοποιημένων συστημάτων.

Οι περισσότερες πλατφόρμες, όπως η e-food, η Wolt αλλά και οι Box, Uber κατανέμουν παραγγελίες, να αξιολογούν την ταχύτητα και την απόδοση των διανομέων ή των οδηγών και να καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται γενικότερα η εργασία τους, μέσω αλγορίθμων.

Τεχνητή νοημοσύνη στην εργασία: Διαφάνεια και ανθρώπινη εποπτεία

Το νέο πλαίσιο, όπως περιέγραψε η υπουργός κατά την ομιλία της στην εκδήλωση «Leaders of the Greek Economy» της «Ναυτεμπορικής», θα στηρίζεται σε δύο βασικές αρχές: διαφάνεια ως προς τα κριτήρια που λαμβάνει υπόψη ένας αλγόριθμος και υποχρεωτική ανθρώπινη εποπτεία στις κρίσιμες αποφάσεις, όπως ο τερματισμός μιας συνεργασίας.

Ο νόμος επιχειρεί να αντιμετωπίσει περιπτώσεις στις οποίες οι αποφάσεις των συστημάτων, τα οποία μπορεί να χρησιμοποιούν κι άλλες εταιρείες, είτε συνδέονται με πλατφόρμες είτε όχι, δεν λαμβάνουν επαρκώς υπόψη τις πραγματικές συνθήκες εργασίας, όπως οι καιρικές συνθήκες, οι αποστάσεις, ο αριθμός των παραγγελιών και οι χρόνοι παράδοσης.

Σύμφωνα με τις νέες προβλέψεις, μια πλατφόρμα δεν θα μπορεί να περιορίζει, να αναστέλλει ή να απενεργοποιεί οριστικά έναν λογαριασμό, ούτε να διακόπτει μια συνεργασία, αποκλειστικά με αυτοματοποιημένο τρόπο, αλλά θα πρέπει να υπάρχει ανθρώπινος έλεγχος.

Επίσης, οι εργαζόμενοι θα έχουν δικαίωμα να ενημερώνονται για τον τρόπο λειτουργίας των αλγορίθμων, τα δεδομένα που χρησιμοποιούν και τα κριτήρια με τα οποία αξιολογούνται. Έτσι, θα μπορούν να ζητούν εξηγήσεις και επανεξέταση αποφάσεων που έχουν ληφθεί αποκλειστικά από αυτοματοποιημένα συστήματα.

Τεχνητή νοημοσύνη στην εργασία: Τα προσωπικά δεδομένα και το Μητρώο Ψηφιακών Πλατφορμών

Σύμφωνα με την υπουργό Εργασίας, το νομοσχέδιο προβλέπει αυστηρότερους περιορισμούς αναφορικά με την επεξεργασία ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων από τους αλγόριθμους. Στις πληροφορίες που δεν θα επιτρέπεται να αξιοποιούνται για τους συγκεκριμένους σκοπούς περιλαμβάνονται στοιχεία για την ψυχολογική κατάσταση και το ιατρικό ιστορικό των εργαζομένων, η φυλετική καταγωγή, τα βιομετρικά δεδομένα και οι ιδιωτικές συνομιλίες τους.

Επιπλέον, οι πλατφόρμες θα υποχρεούνται να λαμβάνουν μέτρα για την προστασία της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων, αντιμετωπίζοντας κινδύνους όπως η υπερβολική εντατικοποίηση της εργασίας και η πίεση για ταχύτερες παραδόσεις.

Πριν από την εισαγωγή νέων συστημάτων αλγοριθμικής διαχείρισης, προβλέπεται ενημέρωση και διαβούλευση με τους εκπροσώπους των εργαζομένων.

Αξιοσημείωτη απόφαση αποτελεί όπως προαναφέρθηκε η δημιουργία Μητρώου Ψηφιακών Πλατφορμών στο πληροφοριακό σύστημα ΕΡΓΑΝΗ. Οι επιχειρήσεις θα δηλώνουν τα πρόσωπα που εργάζονται μέσω των εφαρμογών τους, είτε ως μισθωτοί είτε ως αυτοαπασχολούμενοι, ενώ θα καταγράφεται ο αριθμός τους, οι γενικοί όροι των συμβάσεων, ο μέσος χρόνος εργασίας αλλά και το μέσο εισόδημα.

Η κ. Κεραμέως χαρακτήρισε την τεχνητή νοημοσύνη εξαιρετικά χρήσιμο και παραγωγικό εργαλείο, που μπορεί να βελτιώσει την αποδοτικότητα των εργαζομένων και των επιχειρήσεων. Υπογράμμισε, ωστόσο, ότι η αξιοποίησή της πρέπει να συνοδεύεται από ένα αποτελεσματικό δίχτυ προστασίας.

«Να υπάρχουν κανόνες για το πώς ακριβώς λειτουργεί η τεχνητή νοημοσύνη», σημείωσε, τονίζοντας ότι η τεχνολογική πρόοδος πρέπει να συμβαδίζει με την προστασία των εργασιακών δικαιωμάτων.